Geografia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Ondorio ekonomikoak

• Enpleguaren sorrera: Turismoak enpleguaren % 12 inguru sortzen du Espainian (2014ko datuen arabera). Hala ere, horren zati handi bat urte-sasoiko enplegua da.
• Aberastasunaren sorrera: Turismoak BPGd-aren % 11 inguru sortzen du, nahiz eta batzuetan prezioen igoera eragiten duen.
• Biderkatze-efektua: Turismo-eskariak beste jarduera batzuk bultzatzen ditu, hala nola nekazaritza, industria, eraikuntza, garraioa eta merkataritza.
• Azpiegituren hobekuntza: Zerbitzu eta azpiegituren hornidura hobetzen du. Alabaina, turista gehiegi heltzean, zerbitzuen gainezkatzea gerta daiteke sasoi jakin batzuetan.

Ondorio politiko, kultural eta soziologikoak

Turismoak herrien arteko hurbiltze politikoa eta kultura desberdinen arteko harremanak sustatzen...

Abeltzaintza: Ezaugarriak, Ereduak eta Eboluzioa

Ezaugarri Nagusiak

Espezializazioa

Gaur egungo joera haragian eta esnekietan espezializatzea da. Alde positibo nagusia inbertsio txikiarekin etekin altua lortzea da. Desabantaila gisa, atzerriko arrazak lehenesten dira, nahiz eta bertako arrazak berreskuratzeko diru-laguntzak egon.

Teknifikazioa

Teknologiaren erabilera orokortu da, adibidez, esnea ateratzeko jezteko makinak. Ustiategiak handitu egin dira, errendimendua hobetzeko helburuarekin.

Ustiaketa Ereduak

Ustiaketa estentsiboa

• Europar Batasunaren diru-laguntzak jasotzen ditu.
• Ingurumen fisikoaren menpekotasun handia du.
• Animaliak larre naturaletan elikatzen dira.
• Bertako arrazak erabiltzen dira nagusiki.
• Teknika tradizionalak baliatzen ditu.

Ustiaketa

Hiri bat hiri-eremuan dagoen herri mota bat da. Beste herrietatik honengatik bereizten da:

• Biztanle kopuru handia, eremu txikian bildua. Espainian, 10.000 biztanle baino gehiago izaten dituzte.
• Lurzoruaren erabilera artifizialak nagusi dira. Biztanle oso gutxik egiten du lan nekazaritzan.
• Administrazio-estatutua: "hiri" gisa aitortua izatea.

1. Munduko hiri-sarea

Hiriek harremanak dituzte elkarrekin eta munduko hiri-sare bat osatzen dute. Horrek gure bizitza planetan antolatzen du:

• Hiriak garraio-sareen gune banatzaileak bilakatzen dira.
• Hirietan hartzen dira ekonomia- eta politika-arloko erabaki garrantzitsuenak. Ekonomiaren eta politikaren gune nagusiak dira.
• Informazioa sortzen duten enpresak eta bestelako erakundeak hirietan egoten dira. Informazioa

Turismoa populazioaren aldi bateko mugimendua da, aisialdirako.

Turismoaren garrantzia eta bilakaera EAEn

EAEn, turismoa azken urteetan asko hazi den sektorea da, Espainiako erkidegoen artean 10. postuan kokatuz. Bilakaerari dagokionez, tradizionalki kostaldean izan du garrantzia (adibidez, Getarian), XX. mendetik aurrera Miarritzen hotelak eta jauregiak sortzen hasi zirenean.

Aitzindariak eta garapen historikoa

• Donostia, Zarautz eta Lekeitio: Donostia maila ertain eta altuko bisitarien erakarle izan zen, errege-familia eta udaletxearen presentziari esker (Mª Kristina, adibidez). Trena, hotelak eta kasinoak eraikitzen hasi ziren.
• Bizkaia: Lekeitio izan zen aitzindari, eta XX. mende hasieran Neguri eraiki zen burgesiaren egoitzarako.

Gerra Zibila...

Hirien arteko harremanak Espainiako hiri sisteman

Espainiako hiri sisteman, hirien arteko harremanek ezaugarri nagusi hauek dituzte:

• Madril: Lotura estuak ditu gainerako metropoliekin, batez ere Bartzelonarekin.
• Bartzelona: Eragin orokor ahulagoa du, baina Iberiar penintsularen ekialdeko sektorean eta Balearretan handiagoa da.
• Ipar-ekialdeko koadrantea: Integrazio handiena duen eremua da (Madril, Bartzelona, Valentzia, Bilbo eta Zaragoza).
• Sistemako gainerako hirien arteko harremanak: Txikiagoak eta osatugabeak dira. Hirien arteko deskonexio handiena duen ingurua Portugalen ingurukoa da. Hego Goi-lautadan espazio deskonektatu zabalak daude; Bizkaiko Golkoaren inguruan harremanak mendebalderantz ahuldu egiten dira, eta Andaluziako eta Levanteko metropolien

Biztanleria sexuaren arabera

2016. urtean Espainian, 23.739.000 emakume zeuden (% 50,8), eta 22.390.383 gizon (% 49,2). Emakume gehiago daude gizonak baino autonomia-erkidego guztietan, honako hauetan izan ezik: Balearretan, Kanarietan, Murtzian, Gaztela-Mantxan eta Ceuta eta Melillako hiri autonomoetan.

Gizonezkoak gehiengoa dira 49 urtetik beherako biztanlerian; aldiz, 50 urtetik gora emakumeak gehiago dira.

Hazkunde errealaren banaketa (1960-2001)

Hazkundean dauden aldeak biztanleriaren hazkunde errealarekin lotuta dauden bi osagairen eraginaren ondorio dira: mugimendu naturala eta migrazioak. Hala, 1960-1980 aldian bat egin zuten 1960ko hamarkadako baby boom delakoak eta Espainiako emigrazioaren goren uneak.

1981-2001 aldian, hainbat faktorek...

EAEko Hirien Hierarkia eta Ezaugarri Nagusiak

Aurrean dugun mapak Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) hiriek 2006an zuten hierarkia erakusten digu. Sistema honek honako ezaugarri nagusiak ditu:

1. Hirien Garrantzia eta Hierarkia Egituratua

Hirien garrantzi demografiko zein funtzionalak eta eragin-eremuaren hedadurak egituratzen dute hirien hierarkia:

• Hiriburuen Euskal Sistema polinuklearra: Bilboko metropoli-inguruak, Donostiak eta Gasteizek osatzen dute. Mapan ikur handienekin adierazita ageri dira.
• Eskualdeko hiriak: Hiriburuen azpitik hiri txikiagoak daude, eskualdeko betekizun administratiboak, industrialak edota zerbitzuetakoak dituztenak.

2. Banaketa Espaziala: Kostaldea eta Barrualdea

EAEko hiri-sistemak banaketa desorekatua du espazioaren ikuspuntutik;...

Industrializazioa Ingalaterran sortu zen XVIII. mendean, eta geroago, inguruko herrialdeetara zabaldu zen. Espainian XIX. mendearen erdian eman zen, gaur egun ezagutzen dugun industria garatzeko prozesu luzea izan zen. Geldialdi bat egon zen II. Karlistadengatik, baina I. Errepublikaren garaian berriro bultzatu zen. 60ko hamarkadan izandako industrializazio aldaketak handiak izan ziren. XX. mendean, Bizkaia, Katalunia, Asturias eta Andaluzia eremu industrializatuenak izan ziren, azken hau, gerora, behera etorri zen. Siderurgia eta ehungintza industria nagusienak bihurtu ziren.

Faktoreen Eboluzioa

• Faktoreak:

- Garrantzia galdu // - Garrantzitsuak dira oraindik // - Lehentasuna

- Joera:

• Sektore helduetan areagotu da industria hedapena eta deslokalizazioa.

Barne migrazioak: definizioa

Herrialde baten mugen barruan izaten diren biztanleria-mugimenduak dira. Bi motatakoak dira: barne migrazio tradizionalak eta gaur egungoak.

Barne migrazio tradizionalaren ezaugarriak

• Denbora-tartea: XIX. mendearen azken herenaren eta 1975eko krisi ekonomikoaren artean gertatu zen.
• Bolumena: Oso handia izan zen, 11 milioi pertsona baino gehiagori eragin zien.
• Zergatia: Lana lortzea izan zen arrazoi nagusia.
• Profila: Emigratu zuten gehienak gazteak izan ziren.
• Norakoa: Migrazio gehienak landatik hiri handietara izan ziren.

Barne migrazioko korronte tradizionalak

a) Aldi baterako migrazioak

XIX. mendearen azken herenaren eta 1960ko hamarkadaren artean izan zen nagusiki. Migratzaileen asmoa itzultzea zen, ez bertan geratzea....

Emigrazio Tradizionala Europara