Batxilergoa mailako Geografia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

ESPAINIAKO INDUSTRIA SEKTORE NAGUSIAK

a-EZAUGARRI OROKORRAK

Espainia herrialde garat mailan dago 80.hamarkadatik. Industria tradizionalaren krisia gainditzeko bermoldaketaren ondoren eta EBnean sartu zen 86an honen bultzadaz eraberritu egin ziren egitura industrial eta ekonomikoak, egungo 2.sektorearen oinarriak eraikiz. Askotan arazo larriekin: enpresak itxi..

Industrian biztanleria aktiboaren %27 diardu espainian. Eb eko bataz bestekoaren antzera, BPGaren %27 sortzen du, bataz besteko hauek, bigarren sektorearen barruan eremu desberdinn aldeak izkutatzen dituzte, industria arlo batzuk eraberrituta edo teknologia berrietan oinarrituta lehiakortasunez ari diren bitartean, beste batzuk, zaharkituta eta arazoak dituste lehiakortasun faltagatik eskari...

Espainiako Hiri Hierarkia

GRAFIKO MOTA. Espainiako hiri hierarkiaren mapa da. Bertan, hiri handienetik txikieneko hiri sistema mailakatua agertzen da (nazioko metropoliak, eskualdeko metropoliak, eskualdez azpiko metropoliak, hiri ertainak…), bai eratzen dituzten eraginpe eremu eta lokarriekin, bai osatzen dituzten ardatzekin (Ebro haraneko ardatza, Mediterraneokoa…).

Hiri Hierarkiaren Azalpena

AZALPENA. Hiri hierarkia lurralde bateko hiriek, kasu honetan estatukoek, eratzen duten hiri-harreman sarea da. Hiri bakoitzaren maila berak dituen biztanle kopuruak eta betetzen dituen funtzioek jartzen dute. Ondorioz, hiri handiek ondoan dituzten maila txikiagoko beste hirienganako eraginpe ingurua eratzen dute, hauetan ez dauden zerbitzu eta betekizunak...

Espainian, gaur egun, industria-kokapenak lurralde-desoreka handiak ditu. Desoreka horiek areagotu egiten dira, sektore dinamikoenak eskualde aurreratuenetan ezartzen baitira.

Gaur egungo industria-inguruak Espainian

1. Industria-inguru garatuak

Madrilgo eta Bartzelonako inguruak espazio zentralak dira, Espainiako industriaren zentro nagusiak. Oraintsuko bilakaeran, industria-sektore helduak gainbehera etorri dira, eta industria suspertu da.

2. Hedatzen ari diren industria-inguruak eta ardatzak

Inguru horietan industriak ezartzen ari dira industriaren hedatze-joerengatik edo industrializazio endogenoaren garapenarengatik.

Motak:

• a) Metropoli-koroak: Hirien periferian, gainbeheran eta birmoldaketa-prozesuan dauden industria-inguruak dituzte.
  • Kasu batzuetan,

Industrializazioaren Atzerapena eta Barne Merkatua

Industrializatze prozesuaren moteltasunak eta atzerapenak harreman estua dute barne merkatua egituratzeko zailtasunekin. Espainiako ekonomiaren antolaketa urriaren erantzule nagusiak erosle gutxi izatea eta garraiobide kaskarrak izan ziren. 1855etik aurrera, hasi zen Espainian trenbide sarea eraikitzen, Trenbide Lege Nagusia (TLN) onetsi zenean. Ordura arte trenbide linea gutxi batzuk zeuden.

Trenbide Sarea Eraikitzeko Legea (1855)

1855eko legeak garrantzi handia izan zuen sarea eraikitzeko, eta ondorengo urteetako ekonomia baldintzatu zuen. Madril erdigunea izanik, trenbide sarearen egitura erradiala finkatu zen, industriatik eta bizitasunik urrun. Errailen zabalera Europakoarena baino handiagoa...

NEKAZARITZA INTENSIBOA

Lur hedadura txikian kokatzen den nekazaritza ustiapen modua da, etekin handiak ematen ditu edo teknika aurreratuen erabileran inbertsio handiak egin direlako.

ESTENTS

Lur hedadura handiak behar dituen nekazaritza ustiapen modua eta etekin txikiak, inbertsio gutxi dituelako eta teknika tradizionalak erabiltzen dira.

ABELTZAINTZA INTENSIBOA

Inguru fisikotik bereiztuta agertzen den abeltzaintza mota da, ukuilutan ematen dena. Herrialde garatuenetan egiten da eta diru handia inbertitu behar.

ESTEN

Inguru fisikoaren arabera egiten da, arraza autoktonoei eta lan teknika tradizionalei lorturik agertuz. Ustiategietan egiten da eta animaliak aske daude. Prudkt txikia. Salmentarako eta norberaren kontsumorako.

NEKAZARITZA USTIPIA

Nekazal...

Espainiako Atzerriko Populazioaren Ehunekoa (2010)

Hurrengo lerroetan iruzkinduko dugun mapa koropleta bat da, eta Espainiako 2010. urteko atzerriko populazioaren ehunekoa adierazten du. Mapa hau INE-tik atera da.

Atzerritar Immigranteen Motak

Atzerritar immigranteen barruan hiru talde bereiz daitezke:

• Herrialdean zenbait urte egon ondoren nazionalizatzen diren atzerritarrak, zuzenbide osoko espainol bihurtzen direnak.
• Legezko immigranteak, egoitza baimena lortu eta jatorriko naziotasunari eusten diotenak.
• Legez kanpokoak: azken hauek identifikatzeko zailagoak dira.

Atzerritarren Banaketa Espainian

Estatu mailan, ez dago erkidego guztietan atzerriko immigranteen ehuneko kopuru berdina. Mediterraneoko kostaldean, ehunekoa handia da (20,1 eta 25,8 artean)...

Euskal Herriko Landaredia

Ozeanikoa

Haritza eta pagadiak dira nagusi. Haritza 300-700 metro artean dago. Gainera, lizarra, astigarra, gaztainondoa eta abar aurki ditzakegu. Pagoak, nahiago du altitudea (700 metro baino gehiago). Haritzak eta pagoak asko bota ziren Aro Modernoan ikatza eta itsasontziak egiteko, eta hazkunde azkarreko beste espezie batzuk landatu ziren: pinua eta eukaliptoa, adibidez. Paduretako eta erriberako landarediak ere badaude. Paduretakoan, oxigeno gutxi kontsumitzen duten landareak: ihiak, salikaria eta abar. Erriberakoan, haltzadiak dira nagusi, lizarrak, sahatsak ere bai.

Trantsiziokoa

Haranetako antzinako haritzak urriak dira gaur egun. Egun, ameztiak eta erkameztiak dira nagusi. Ameztia 600-900 metro artean hazten da,...

Klima Ozeanikoa

Prezipitazio Faktoreak:

• Banaketa nahiko erregularra da urtean zehar, fronte polarraren borrasken eraginez.
• Prezipitazio gehienak neguan eta udazkenean gertatzen dira.
• Udan minimo erlatiboa gertatzen da, Azoreetako antizikloiaren eraginez.

Tenperatura Faktoreak:

• Udak freskoak dira, itsasoaren eraginez tenperaturak leuntzen direlako eta fronte polarraren eraginez euria egiten duenean tenperaturak jaisten direlako.
• Neguak moderatuak dira, itsasoaren eraginez.

Klima Mediterraneoa

Itsasoko Klima

Hego-atlantikoko Kosta

Prezipitazio Faktoreak:

• Prezipitazio moderatuak (500 eta 800 mm artean), maximoa udazkenean eta neguan.
• Borraska atlantikoek eragin handia dute, batez ere, penintsularen hego-mendebaldean eta Cadizeko golkoan sortutakoek.
• Minimoak

1. Industriaren Aldiko Urbanizazioa

a) Urbanizazio-tasa hazkunde handia.

b) Faktoreak:

• Administratiboak: Hiriburu hautatutako hirien hazkundea bultzatu.
• Ekonomiko-sozialak: Industria modernoa sortu, nekazaritza erakarri.

c) Etapak:

1. 1 (XIX. mend.) Pilaketa demografikoa txikia (%24,6). Industralizazioa ahula, urbanizazio-faktore eta itsas-merkataritza izatea.
2. 2 (XIX. mend.) Hirien hazkunde nabarmena. Hiri-hazkundearen faktore nagusia industria zen, landako biztanleria hiri industrializatuetara erakarri zuena.
3. 3. Gerra Zibilak eta gerra osteak hirien hazkundea geldiarazi zuten. Hiriek arazoak jasan zituzten, eta Francoren erregimenak industria sustatu zuen, eta industria horiek hartu zituzten hiriak asko hasi ziren (Madril, Bartzelona eta Bilbo).
4. 4. Garapenaren