Batxilergoa mailako Geografia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Espainiako Ibai Nagusiak eta Arro Hidrografikoak

Ibaiak arro hidrografikoen arabera sailkatuta:

• Miño, Duero, Tajo, Guadiana, Guadalquivir, Ebro, Turia, Júcar, Segura
• Bizkaiko Golkoko Arroak (Iparra)
• Isurialde Atlantikoko Arroak (Iparra-Duero-Tajo-Guadiana-Guadalquivir)
• Isurialde Mediterraneoko Arroak (Ebro-Ekialdeko Pirinioa-Júcar-Segura-Hegoa)

Ibaien Banaketa Arroka Hidrografikoetan

1. Kantauriar Isurialdea: Jallas, Tambre, Ulla, Sil, Eo, Navia, Narcea, Nalón, Deva, Ibaizabal, Nerbioi, Deba, Oria, Bidasoa
2. Duero Arroa:
   • Goialdea: Esla, Pisuerga (Carrión, Arlanzón)
   • Behealdea: Tormes, Adaja, Eresma
3. Tajo Arroa:
   • Goialdea: Alagón, Tiétar, Alberche, Jarama, Henares
4. Guadiana Arroa:
   • Goialdea: Cigüela, Záncara
   • Behealdea: Zújar
5. 3-4 (Tajo-Guadiana artean): Odiel,

2008ko Errepide Sarea eta Maparen Interpretazioa

Aurrean dugun mapak 2008ko Espainiako errepide sarea adierazten du, Anaya Touring Club-aren datuen arabera. Mapa lineala dela esan daiteke, mota desberdinetako errepideak kolorezko lerroen bidez adierazita daudelako: autobideak eta autobiak lerro jarraitu urdinez; eraikitzen ari direnak borobilez osatutako lerroekin; eta, azkenik, bestelako errepideak lerro jarraitu gorriaz irudikatuta.

Sarearen Banaketa Irregularra eta Hobekuntza

Lehenik eta behin, esan beharra dago Espainiako lurraldeetako garraio sarearen banaketa irregularra dela, biztanleriaren dentsitatearekin eta industria sektoreen garapenarekin lotuta dagoena. Horregatik, Madril eta Bartzelona metropoliak dira sare dentsitate handienekoak...

Nekazaritza intentsiboa

Laboreen ekoizpen guztiz kontrolatua da, ahalik eta uzta handiena lortzeko.

Nekazaritza estentsiboa

Tokiko baliabide naturalak erabiliz, teknologia handirik gabe (mekanizazioa salbu) eta lan indar gutxirekin antolatutako nekazaritza sistema da.

Abeltzaintza intentsiboa

Abere kopuru handiak ikuilu, etxalde eta eremu itxietan hazten dituen abeltzaintza mota, pentsua, kontrola eta haien hazkuntza eta ugalketa azkartuz, ekoizpena maximotzeko.

Abeltzaintza estentsiboa

Urtearen zati handi batean abereak kanpoko eremu zabaletan, bazkaleku gisa, hazten dituen abeltzaintza da.

Nekazaritza ustiapena

Nekazaritza jarduerak burutzen dituen unitate ekonomikoa da, instalakuntza eta lur-eremu jakin batzuetan garatzen dena. EH-n, baserria.

ENA

Demografia: Oinarrizko Kontzeptuak

Errolda

Udalerri bateko biztanleen erregistroa da. Datu demografikoak, ekonomikoak eta sozialak biltzen ditu. Agiri dinamikoa da eta urtero, urtarrilaren 1ean, berritzen da.

Biztanleriaren Berezko Hazkundea

Toki bateko biztanleriak arrazoi naturalengatik izaten duen aldaketa da, hau da, jaiotzen eta heriotzen ondorioz. Jaiotza-tasaren eta heriotza-tasaren arteko aldeak eragiten du.

Formulazioa:

• Berezko hazkundea zenbaki absolututan: Jaiotzen guztizkoa – Heriotzen guztizkoa.
• Berezko hazkundea zenbaki erlatibotan (Berezko hazkundeko tasa): JT – HT = ‰.

Biztanleriaren Benetako Hazkundea

Biztanleriaren benetako hazkundea berezko mugimenduaren eta migrazio-saldoaren batura da.

Formulazioa:

Benetako Hazkundea = Berezko...

Landa Eremuaren Egitura eta Elementu Nagusiak

Baserri Biztanleria eta Demografia

Baserri-biztanleria gaur egun urria eta zahartua dago, leku batetik bestera aldeak dauden arren. Nekazaritza-exodoa izan da kausa nagusia, landaren mekanizazioak, industriak eta hiri-zerbitzuek gazte eta emakumeentzat lan-aukera hobeak eskaintzen zituztelako.

Eremu Mota desberdinak:

• Baserri Eremu Atzeratuak: Biztanleria beherantz doa eta zahartzen ari da. Hazkunde negatiboa, emigrazioa, erretiroak eta errentagarritasun gutxiko jarduerak direla medio.
• Baserri Eremu Dinamikoak: Biztanle kopuruari eusten diote, etorkinen etorrerari eta bizitegi, industria eta zerbitzu jarduera berriei esker.

Jabetza eta Ustiapen Sistemak

Ustiapen-sistema jabe batenak diren lur-sailen multzoa...

Atlantikoko Isurialdea

• Eremua: Gipuzkoa, Bizkaia eta Arabako iparraldea. Ingurune fisikoa erliebe malkartsukoa da eta klima ozeanikoa du.
• Biztanleria: Landa-inguruneko biztanleria urria da Bizkaian eta Gipuzkoan, eta sakabanatuta dago. Hiri nagusiak eta herrixkak daude.
• Nekazaritza: Ustiapen intentsiboa da, batez ere barazkiak eta esnekiak ekoizteko.
• Basogintza: Eremu malkartsuak, zati batean, basogintzarako erabiltzen dira.
• Abeltzaintza: Behi-hazkuntza da nagusi, eta mendi-inguruetan artzaintza.

Mediterraneoko Isurialdea

Zereal-nekazaritzako paisaia

• Eremua: Arabako iparraldea, lautada eta mendebaldea. Trantsizioko klima ozeaniarra du.
• Biztanleria: Landa-biztanleria handiagoa da Bizkaian eta Gipuzkoan baino. Populazio gehiena herrietan pilatuta dago.

Espainiako turismoaren ezaugarriak: a) Turismo esakintza turistaren esku jarritako zerbitzuen multzoa da. -produktuaren saltzailea turismoa nazioarteko azkoetan sustatzen duten erakundeak dira.- Turismo instalazioek turismoooen beharrizanei erantzuten diete. Osatatu badaude eta mantendu eskaintzak eta aisia eskaintzak daude. b) Turismo eskaria, turismo mota hau udakoa da. Gehienbat iparraldeko Europatik iristen da: Britaniar, aleman, frntses, italiar... - Nazioko eskaria, Madril, Katalunia, Andaluzia eta Valentziatik, batez ere. Turismo hau urtean zehar hobeto garatzen da.

Euskal Industriaren Egitura: Sarrera

Industria, energia iturri bat erabiliz lehengaiak produktu eraldatu/landu bihurtzen dituen jarduera da. Oinarrizko funtsak: lehengaiak + energia iturriak.

Euskal Herriko Industria Guneen Ezaugarri Nagusiak

• Desoreka. Hiri industrial nagusiak: alderantzizko triangelua (Donostia, Bilbo, Gasteiz). Donostia-Bilbo lotura sendoagoa Donostia-Gasteiz/Bilbo-Gasteiz baino.
• Kostaldeko industria ardatzak dentsitate handia du. Gasteiz inguruan industria kontzentratuta. Gasteizen makrozefalia nabarmena probintzia mailan.
• Euskal industriak ETEak (Enpresa Txiki eta Ertainak) nagusi ditu. Enpresak esportaziorako ekoizten dute. Kooperatiben indarra.
• Industria gune nagusiak: Bilbo Handia, Nerbioi, Ibaizabal, Deba, Urola, Oria, Donostialdea,

Hiriaren Kontzeptua Definitzen

Kuantitatiboki, 10.000 biztanle baino gehiagoko biztanlegune bati deritzo. Ezaugarri morfologiko, funtzional, soziologiko eta espazialak ditu, mailaketa bat osatuz eta inguruetan eragina izanez.

Hirigintzaren Historiaren Laburpena eta Hiri Ereduak

Klasean ikusitako bideoak erabiliz, munduko hirigintzaren historiaren laburpen bat egingo dugu, momentu klabe desberdinak nabarmenduz eta hiri eredu nagusiak desberdinduz.

Pre-industrializazio Garaia

• Hiriek historia luzea dute. Lehen hirien sorrera Antzin Aroan kokatu zen, ekialdeko zibilizazioetan.
• Gure inguru hurbilean (Europan, Mediterraneo itsasoaren inguruan), gure hirietan eragina izan zuten bi kultura garrantzitsu Greziarrak eta Erromatarrak izan ziren. Haiengandik

Nekazaritza eta Abeltzaintza

Nekazaritza estentsiboa

Lur hedadura handiak behar dituen nekazaritza da, etekin txikiak dituena teknika atzeratuak erabiltzeagatik.

Nekazaritza intentsiboa

Lur hedadura txikiko ustiapena da. Etekin handiak ditu, teknika aurreratuetan inbertitzen duelako.

Abeltzaintza estentsiboa

Inguru fisikoaren arabera egiten den abeltzaintza mota da, arraza autoktonoei eta lan-teknika tradizionalei loturik agertzen dena.

Abeltzaintza intentsiboa

Ikuiluetan ematen den abeltzaintza mota da, atzerriko animaliak eta teknika aurreratuak erabiltzen dituena.

Nekazaritza politika

Landa-munduari ematen zaizkion laguntzak kudeatzen dituen Europar Batasuneko politika.

Nekazaritza ustiapena

Jabe baten erantzukizunaren menpe dagoen nekazaritzarako ekoizpen-...