Landa Eremuaren Egitura eta Kudeaketa: Demografia, Jabetza eta Ustiapen Sistemak

Landa Eremuaren Egitura eta Elementu Nagusiak

Baserri Biztanleria eta Demografia

Baserri-biztanleria gaur egun urria eta zahartua dago, leku batetik bestera aldeak dauden arren. Nekazaritza-exodoa izan da kausa nagusia, landaren mekanizazioak, industriak eta hiri-zerbitzuek gazte eta emakumeentzat lan-aukera hobeak eskaintzen zituztelako.

Eremu Mota desberdinak:

• Baserri Eremu Atzeratuak: Biztanleria beherantz doa eta zahartzen ari da. Hazkunde negatiboa, emigrazioa, erretiroak eta errentagarritasun gutxiko jarduerak direla medio.
• Baserri Eremu Dinamikoak: Biztanle kopuruari eusten diote, etorkinen etorrerari eta bizitegi, industria eta zerbitzu jarduera berriei esker.

Jabetza eta Ustiapen Sistemak

Ustiapen-sistema jabe batenak diren lur-sailen multzoa da, baserri-titular edo ustiatzaile batek kudeatutakoa. Ustiategiaren tamaina handitzen ari da nekazaritza-exodoaren eta Europar Batasunaren (EB) baserri-politikaren ondorioz.

Ustiategi Tamainaren Araberako Sailkapena:

• Ustiategi Txikiak (Minifundioa): Nagusiak penintsulako iparraldean, Mediterraneoko kostaldean, Balearretan eta Kanarietan. Minifundio tradizionalek diru-sarrera txikiak dituzte, baina ustiategi modernoak (plastikozkoak) errentagarriagoak dira.
• Ustiategi Handiak (Latifundioa): Nagusiak penintsulako barnealdean. Latifundio tradizionalak estentsiboak eta errendimendu gutxikoak dira. Hala ere, produktibitate handiko ustiategi intentsibo modernoak ere badaude.

Lurzailen Banaketa eta Partzela-Bateratzea

Ustiategi banaketa tradizionalean, lurzail asko sakabanatuta daude. Egoera hori hobetu egin da 1952an abiatutako partzela-bateratze politikari esker. Politika horren helburua minifundioa eta lurzailen banaketa gelditzea da.

Edukitza Erregimena

Edukitza-erregimena baserri-ustiategiaren gaineko kontrol-maila da:

• Zuzeneko edukitza: Jabea eta ustiatzailea pertsona bera dira.
• Zeharkako edukitza: Jabeak lurraren ustiaketa beste pertsona bati lagatzen dio, uztaren ehuneko bat ordainduz edo errenta baten truke.

Baserri Aprobetxamendu Sistemak eta Teknikak

Baserri-aprobetxamenduak nekazaritzakoak, abeltzaintzakoak edo basogintzakoak izan daitezke. Gaur egun, dibertsifikazioa bultzatzen da baserri-espazio berean.

Baserri Sistemak

Baserri-sistemak baserriko produktuak lortzeko prozedurak dira:

• Estentsiboak: Lurrak ahalik eta gehien aprobetxatzea bilatzen dute. Nekazaritza Politika Bateratuak (NPB) estentsibismoa sustatzen du.
• Intentsiboak: Lurrak ahalik eta gehien aprobetxatzen dira, errendimendu handia lortuz.

Baserri Tekniken Aurrerapenak

Baserri-tekniketan aurrerapen nabarmenak izan dira:

• Makinen erabilera.
• Hazien eta abeltzaintza-arrazen hautapen genetikoa.
• Ongarriak eta pentsu konposatuak erabiltzea.

Gero eta gehiago bultzatzen dira teknika naturalagoak eta ingurumenaren aldekoak.