DBH mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Sorgailu elektrikoa:

ERROMATAR IMPERIOAREN ZATIKETA:

395. Urtean Teodosio enperadoreak bitan zatitu zuen Inperioa, errazago defendatzeko:

Mendebaldeko Erromatar Inperioa

Ekialdeko Erromatar Inperioa, Konstantinopla hiriburu zuena.

Lurralde horietako bakoitzak bere enperadorea eta bere erakundeak zituen.

Mendebaldeko enperadoreen agintea oso ahula zen; ez ziren germaniarrak eta hunoak geldiarazteko gai izan. Ekialdean, mila urte gehiago iraun zuen Inperioak, eta bizantziar imperioa deitu zioten.

GERMANIARREN INBASIOAK:

Mendebaldeko enperadoreak ez ziren hunoak geldiarazteko gai izan. Erromatarren lurraldea inbaditu zuten hunoek.

V. Mendean, Atila, germaniar herriei eraso egin zieten, eta Mendebaldeko Erromatar Inperioaren lurraldeetan babesa bilatu behar izan zuten.

Hunoak

Industria Iraultza (1780tik aurrera)

Sarrera

1780 inguruan hasi zen iraultza politikoarekin batera, ekoizpen-sistema errotik aldatu zen. Eskuz egindako lanetik, makinek bultzatutako fabrika handietara igaro zen.

Hedapena

• Hasiera: 1760 inguruan eskualde ingeles batzuetan, baina 1780tik aurrera Britainia Handian hedatu zen.
• Europa: 1830etik aurrera Belgika, Frantzia eta Alemaniara zabaldu zen.

Baldintza politikoak eta sozialak

• Aristokrazia eta burgesia: 18. mendeko iraultzen ondoren, aristokrazia lurjabearen eta burgesiaren arteko bat-egitea gertatu zen.
• Biztanleriaren hazkundea: Elikadura hobetzeak eta heriotza-tasaren jaitsierak eskulanaren eta produktuen eskaria handitu zuten.

Faktore ekonomikoak

Garraioak eta komunikabideak

Hobekuntzek merkataritza...

TRANSKRIPZIOA (PROKARIOTOAK/EUKARIOTOAK)

-Zelularen Konpartimendua: zitoplasma // Zelularen nukleoa, kloroplastoen Estroma, mitokondrien matrizea

-RNA polimerasa: RNA Mora guztien geneak transkribatzen dituen RNA polimerasa bakarra Dago: mRNA, rRNA, tRNA. // Hiru mota: RNApolimerasa I (RNAerribosomen Geneak transkribatu), II (mRNA geneak transkribitu), III (Transf. RNAen 5SRNA erribosomikoaren & RNA disolbagarri txiki batzuen Geneak transkribitu)

-Transkripzio Faktoreak: ez dira behar // tf proteikoak behar RNA polimerasa-prom. Konpl. Eratzeko

-Kontsentsu Sekuentziak: oikoenak 5’TATAAT3’ eta 5’TTGACA3’ // 5’TATAA3’ (tata kutxa)

-Bukaera sekuentzia: GC-tan aberatsa dena, segidan A hondarrak dituena // 5’TTATTT3’

-RNAren heltzea:...

Elektroskopioa: Karga Elektrikoa Detektatzeko Tresna

ELEKTROSKOPIOA:

Zer da elektroskopio bat?

Gorputz bat kargatuta dagoen jakiteko erabiltzen den tresna bat da.

Zein da bere funtzioa?

Elektroskopiora kargatuta dagoen gorputza hurbildu eta bere elektroiak aluminiozko xafletan zehar banatuko dira. Karga berdina izango dutenez, aluminiozko xaflak elkarrengandik banatuta egongo dira.

Zelan dakigu gorputz bat kargatuta dagoela?

Xaflak banatzean direnean jakingo dugu, hurbildutako gorputza kargatuta dagoelako.

Globo bat artilearekin igurtzen dugunean, zer karga elektriko transferitzen da?

Elektroiak beti; protoiak ez dira transmititzen, bestela elementua aldatuko genuke.

Ioiak eta Taula Periodikoa

IOIAK

• Anioiak: Karga negatiboa (-)
• Katioiak: Karga positiboa

ARTE ERRENAZENTISTA EUSKADIN

• Oñatiko Unibertsitatea
• Zarauzko Torre Luzea
• Donostiako San Telmo klaustroa
• Portugaleteko Andra Mariko erretaula

Historiaurrea

Idatzirik gabeko garaia.

Aroak

Kronologia

• Antzinaroa: K.a. 3000 inguru - K.o. 476 (lehen agiri idatziak - Mendebaldeko Erromatar Inperioaren erorketa)
• Erdi Aroa: 476 - 1492 (Mendebaldeko Erromatar Inperioaren erorketa - Amerika aurkitzea)
• Aro Modernoa: 1492 - 1789 (Amerika aurkitzea - Frantziako Iraultza)
• Aro Garaikidea: 1789 - Gaur egun (Frantziako Iraultza - Orain arte)

Espazioa

Antzinaroa

• Mesopotamia
• Egipto
• Grezia
• Erroma

Erdi Aroa

• Bizantzio
• Islam Mundua

Aro Modernoa

Europa Mendebaldeko zibilizazioak nagusi.

Aro Garaikidea

Iparraldeko estatuak nagusi (AEB, Errusia, Europa Mendebaldea, Japonia...).

Demografia

• Antzinaroa: Hazkunde motela, heriotza-tasa altua.
• Erdi Aroa: Hazkunde motela, heriotza-tasa altua.
• Aro Modernoa: Hazkunde motela, heriotza-tasa

Soinu Tresnen Sailkapena

Soinu tresnen sailkapena haien hots-iturrian eta soinua sortzen duen materialaren izaeran oinarritzen da.

Horren arabera, bost taldetan banatzen dira soinu tresna guztiak:

• Idiofonoak
• Aerofonoak
• Menbranofonoak
• Kordofonoak
• Elektrofonoak

Idiofonoak

Soinu tresnaren gorputza bera da bibratzen duen elementua. Talde honetakoak dira, besteak beste: kanpaiak, xilofonoak eta txalaparta.

Aerofonoak

Haizezko soinu tresna ere deitzen zaie. Talde honetakoak dira, besteak beste: txirula, txistua, tronpeta...

Menbranofonoak

Zabaldu eta tinkaturiko mintz baten bibrazioek sortzen dute soinu tresna hauen hotsa. Danborra edo panderoa dira honen adibideak.

Kordofonoak

Bibratzen duten soka tenkatuz osatutako soinu tresnak dira. Gitarra edo biolina dira...

Eboluzio Demografikoa

Grafiko lineal honetan hiru etapa bereizten dira:

• Erregimen demografiko zaharra
• Trantsizioa
• Erregimen demografiko modernoa

Etapa bakoitzean jaiotza- eta heriotza-tasak milakoetan azaltzen dira.

• Erregimen demografiko zaharrean jaiotza- eta heriotza-tasak altuak dira, baina heriotza-tasak gorabeherak izaten ditu. Biztanleria gutxi hazi zen gerren, gaixotasunen, goseteen eta abarren ondorioz.
• Trantsizioaren lehenengo zatian jaiotza-tasa mantentzen da, baina heriotza-tasa nabarmen jaisten da (%45etik %17ra). Hazkunde hau Industria Iraultzaren ondorioz gertatu zen.
• Trantsizioaren bigarren zatian jaiotza-tasa jaitsi egiten da eta heriotza-tasa jaisten jarraitzen du.
• Erregimen demografiko modernoan jaiotza- eta heriotza-tasak baxuak dira

Blokeak eta Ezaugarriak

Gerra Hotza: Definizioa, Ezaugarriak eta Karikatura

Gerra Hotza 1947an hasi eta 1991n amaitu zen nazioarteko harremanen arteko tentsio-egoera bat izan zen. Mundua bitan zatituta geratu zen, Mendebaldean eta Ekialdean:

• Mendebaldeko blokean: Estatu Batuak ziren superpotentzia, sistema politiko demokratiko eta ekonomia kapitalistarekin.
• Ekialdeko blokean: SESB zen superpotentzia, sistema politiko totalitario eta ekonomia komunistarekin.

Ezaugarriak:

• Sistema bipolarra: Bi superpotentziek suntsitzeko ahalmena zutelako eta elkarri eraso egiteko mehatxua ere bazutelako eratu zen.
• Armamentu-norgehiagoka: Arriskua handitu zuen, biek arma arriskutsuak zituztelako.
• Eragin-eremuen mugaketa: Superpotentziek beren eragin-eremua mugatu zuten: