Biologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Gene gainartzailea

Biologia2,95 KB

Aleloak: Kromosoma-pare jakin bateko leku berean kokatzen diren genetako bakoitza. Karaktere batek izan ditzakeen alternatiba hereditarioetako bakoitza.
Karaktereak:Herentzia-legeen arabera transmiti daitekeen ezaugarria (gene bat edo gehiagoren agerpena da). Kanpo-faktoreen eraginez sortutakoa eta transmititzen ez dena (adib., eguzki-izpien eraginezko azaleko pigmentazioa).
Heterozigoto:Organismo edo zelulezmintzatuz, karaktere konkretu baterako bi alelo desberdin dituena.
Homozigotoa: Organismo edo zelulez mintzatuz, gene bereko bi alelo berdinak dituena.
Herentzia: gene baten aleloen arteko erlazioa, hau da, belaunaldi batek ondorengoari karaktere genetikoak transmititzea; delako karaktere-multzoa.
Fenotipoa: Izaki batean beha daitezkeen karaktere-...

Jarraitu irakurtzen "Gene gainartzailea" »

Ugalketa sexugabea

Biologia1,46 KB

jaio eta il egiten dira.Antzeko kompozisi kimikoa dute. Zelula izeneko unitate mikroskopiko batez edo gehiiagoz osaturik daude.Zelulak unitate bizidunik txikienak dira.
funtzio jakin batzuk egiten dituzte gainera izaki bizidunek egiten dituzte soil soilik funtsio oriek:nutrizioa,arremana,ugalketa
nutrizioa:
autotrofoak:behar dituzten substantzia organikoak sortzen dituzte.
heterotrofoak:besta batzuek sortutako substantzia organikoak hartu behar dute.
harreman funtzioa:
harreman funtzioaren bidez, izki bizidunek arremanak dituzte elkarren artean eta ingurumenarekin.
ugalketa funtzioa:
ugalketa sxubidea eta sexugabekoa
izaki bizidunen substantziakchones osatuta daude.
bi mota auekoak dira osatzen dituzten substantziak:
ez-organikoak eta organikoak

Akuiferoak gazitzea

Biologia1,56 KB

Berotegi efektua: Kutsatzailea: karbono dioxidoa da.
Erregai fosilak berotegi efektua areagotuegiten du eta tenperaturaigotzen da.
Hidrosferaren gaineko eraginak
Petrolio isuriak: Kutsatzaileak: petrolio gordina da. Petrolio-ontzienistripuak marea beltza sortzen ditu eta arroketan eta harean metatzen da, eta faunan  kalte egiten dio, arrantzari eta turismoari ere.
Akuiferoak gazitzea: Kutsatzailea: itsas ura da.
Akuiferoak gehiegi ustiatzen dute eta itsas uraren intrusioa itsasertzetik gertu dauden akuiferoetan gertatzen da eta ura gazitzea eta ureztatzeko eta kontsumorako egoki izateari uztea.
Ura berotzea: Kutsatzailea: beroa da.
Zentral nuklearrak, termikoak eat siderurgiak ura tenperatura altuagotan itzultzen da ingurunera, ondorioz oxigeno kantitatea
...
Jarraitu irakurtzen "Akuiferoak gazitzea" »

Guruin erantsiak

Biologia1,77 KB

Homeos;izaki Bizidunok egiteko beharrezko ditugun

baldintzak Parametro batzuen egonkor mantentzeko. Gibela;

digestioaren Eta medikazioa ondoriozko hondakin toxiko kanpoatu.

Izerdi-guru;azalean guruin exokrino baina diluituagoa. Birikiak; arnas

zelu CO2 kanpo. Giltzurrun; substantzi toxiko kanporatu.


Gernu-aparatu; Odola eta gorputzeko gaineako likidoen osaera

konstanteamantentzen du. Hondakin toxikoak sortzen dira,

gernu bidez kanporatu. Giltzurrun, ureter, gernu-masku eta uretra.

Maskuria gernu jaso eta bildu. Gorputza homeostasia mantendu.

Azido-base oreka mantendu. Funtzio endokrino.


Giltzurun atalak, Azala; kanpo aldea, itxura pikortsua. Muina;

erdiko aldea, itxura ildaskatua.Pilbisa; giltzurrunaren barnealdea.

Inbutu forma du, ureterratik komunikatuta....

Jarraitu irakurtzen "Guruin erantsiak" »

Alelo azpikorra

Biologia1,66 KB

·Dimorfismo Sexuala:espezie Beraren barruan ezaugarri morfologiko desberdinak izatea, eta Ondorioz, itxura desberdina izatea. 
·Aleloak:gene Batek karaktere batekiko izan ditzakeen adierazpen desberdinei esaten Zaio.Orokorrean gene batek bi alelo ditu eta kromosoma homologoetan Leku berberean agertzen dira. Gametoek alelo bakarra jasotzen dute.
·Odolkidetasun:enbor Bereko banakoen arteko ahaidetasuna.
·Alelismo Anizkoitza:gene batek bi alelo baino gehiago dituenean.
·Antigenoak:animalietan antigorputzak sortzea eragiten duen substantzoa Oro.·Antigorputzak:linfozitoek sorturiko proteinak dira eta Organismotik kanpoko substantziak, birusak, eta organismoak Blokeatzen ditu. 


Falopioren tronpen lotura

Biologia5,79 KB

¡Escribe tu texto aquí!oOBULUTEGIETAKO ZIKLOA

1.Fase folikularra: FSH hormonak hainbat folikulu heltzea Estimulatzen du, eta estrogenoak sortzen hasten dira haiek.Folikulu bakarra Hazten da asko.

2.Obulazioa: LH kantitatea handitu, eta obulua heldua folikulu Gainartzailetik askatzen da.

3.Fase luteoa: Folikulua gorputz luteo bihurtzen da. Gorputz Luteoak estrogenoak eta progesterona sortzen ditu, eta aldaketak eragiten ditu Endometrioan.

oUMETOKIKO ZIKLOA

1.Hilekoa: Endometrioa, lodituta umetokiko paretatik Askatzen da, eta odola isurtzen da.

2.Obulazioaren aurreko fasea edo ugaritzekoa: Estrogenoen eraginez, endometrioa Berregiteko prozesua hasten da: hura asko loditzen da, eta odol-hodien kopurua Asko loditzen da.

3.Obulazioaren osteko fasea edo

...
Jarraitu irakurtzen "Falopioren tronpen lotura" »

Espezie barneko harremanak

Biologia2,92 KB

MUTUALISMO:2 banako edo gehiago elkartzen dira guztion onerako.

KOMENTSALISMO:banako bat beste banakoa askatutako hondakinez elikatzen da, kalterik egin gabe. INKILINISMOA:banako batek espezie baten gorputzean babesa aurkitzen duenean, kalterik egin gabe. PARASITISMO:banako bat beste baten gorputzean bizi da, klte eginez baina heriotza eragin gabe. HARRAPARITZA:bnako bat beste bat harrapatzen eta hiltzen du, jateko.EKOSISTEMA:leku jakin batean bizi diren izaki bizidunnen multzoa eta izaki bizidunekin eta ingurunearekin harremanak izaten dituzte.EKOTONO:breizita dauden 2 ekosistemen trantsiziogunea.BIOTOPO:ekosistmaren zati ez-organikoa(harriak, aire, ura..)BIOZENOSI:ekosistemaren zati organikoa(izaki bizidunak)EKOIZLE:materia ez-organikotik
...
Jarraitu irakurtzen "Espezie barneko harremanak" »

Nerbio sistema eta sistema endokrinoa

Biologia3,18 KB

1-Kordinazio sistema:- Funtzioa: kanpo nahiz barne ingurunean gertatzen diren aldaketak auteman, aztertu eta haiei erantzun egokia ematez arduratuko da. Gorputzaren jarduera, funtzio guztiak zuzendu eta erregulatzen ditu. Bi sistemak osatzen dute:- Nerbio sistema: Nerbio ehunez osatuta dago. Erantzuk azkar eta laburrak prestatzen ditu. Nrbioetan zehar zabaltzen diren nerbo-bulkadaren bidez eragiten du. 
-Sistema endokrinoa: Guruin endokrinoz ostua. Erantzuk geldo eta iraunkorrak prestatu Hormona izeneko mezulari kimikoen bidez eraguten du. Bi sistemak modu kordinatu batean aritzen dira. - Osagaiak: Hartzaileak: estimuluak auteman eta nerbio guneetara bidaltzen ditu. Nerbiogunea: Hartzaileak hautemandako informazioa jaso, prozesatu, erantzuna
...
Jarraitu irakurtzen "Nerbio sistema eta sistema endokrinoa" »

Identifika itzazu A eta B letrekin adierazten diren erreakzio metabolikoak. Arrazoitu erantzunak.

Biologia56,04 KB

KATABOLISMOA  

  1. (2 p.) Bioerregaiek petrolioaren deribatuak ordezkatuko dituzte etorkizunean. Gluzidoen hartziduratik lortutako bioetanolak egungo gasolina ordezkatuko du.

 a)(1,5 p.) Deskribatu, labur, nola lor daitekeen etanola glukosatik, eta zer bide metabolikok hartzen dute parte.

Etanola glukosatik lortzeko 2 bide metaboliko egin behar dira: lehena glukolisia eta, bigarrena, hartzidura alkoholikoa.

Glukolisian (aerobikoa), glukosa molekula eraldatzen dora, loturak apurtuz eta berriak sortuz, nola ez, entzima desberdinen bitartez (erreakzioen abiadura azkartzeko). Glukosari hasieran fosfato talde bate gehitzen zaio ATP molekula baten bidez (Glukosa-6-fosfato), ondoren, isomerasa baten bidez fruktosa-6-P lortzen da eta horri beste fosforo

...
Jarraitu irakurtzen "Identifika itzazu A eta B letrekin adierazten diren erreakzio metabolikoak. Arrazoitu erantzunak." »

Zelularen Egitura eta Organuluen Funtzioak

Biologia2,5 KB

Bildukiak

  • Pareta zelularra: Zelulosaz osatutako geruza zurruna. Zelula babestu eta forma ematen dio.
  • Mintz plasmatikoa: Fosfolipido geruza bikoitzaz eta proteinez osatutako egitura. Zelula babestu eta bertako sartu-irtenak kontrolatzen ditu.

Nukleoa

  • Nukleo-mintza: Nukleoaren eta zitoplasmaren arteko substantzia-trukea kontrolatu eta nukleoa babesten du.
  • Nukleoplasma: Nukleoan gertatzen diren prozesuetarako behar diren molekulak gorde eta eskaintzen ditu.
  • Kromatina: DNAz eta proteinez osatuta dago. Kromatina DNAk, zelula zatitzen ari ez denean, duen egoera da. Bere funtzioak informazio genetikoa gorde eta transmititzea eta zelularen funtzionamendua zuzentzea dira.
  • Nukleoloa: Erribosomak eta RNA erribosomikoa sintetizatzen ditu.

Zitoplasma

  • Hialoplasma
...
Jarraitu irakurtzen "Zelularen Egitura eta Organuluen Funtzioak" »