DBH mailako Biologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

ZER DA ELIKADURA?

Bi kontzeptu desberdin daude:

1. NUTRIZIOA: organismoei bizirauteko mantenugaiak erabiltzeko eta eraldatzeko gaitasuna ematen dien prozesu multzoa da.

2. ELIKADURA: kanpo ingurunetik mantenugai horiek lortzeko prozesua da.

Gure elikadurak erlazio osoa du osasunarekin.

Gizakiek era guztietako elikagaiak hartzen ditugu: dieta omnibora baitugu.

Hiru behar nagusi asetzen ditugu:

Behar energetikoak

• Gorputz beroa eta edozein jarduera fisiko egiteko organismoak energia behar du.
• Arnasketa izeneko erreakzio oxigenoa ere beharrezkoa da.
• Energia beharrezkoa dugu bizi funtzioak betetzeko.
• Pertsona baten metabolismoaren balioa gorputz masaren, altueraren, adinaren, sexuaren eta egiten den kirol jardueraren arabera neurtzen da.

Behar estrukturalak

• Mantenugai

Aleloak: Kromosoma-pare jakin bateko leku berean kokatzen diren genetako bakoitza. Karaktere batek izan ditzakeen alternatiba hereditarioetako bakoitza.
Karaktereak:Herentzia-legeen arabera transmiti daitekeen ezaugarria (gene bat edo gehiagoren agerpena da). Kanpo-faktoreen eraginez sortutakoa eta transmititzen ez dena (adib., eguzki-izpien eraginezko azaleko pigmentazioa).
Heterozigoto:Organismo edo zelulezmintzatuz, karaktere konkretu baterako bi alelo desberdin dituena.
Homozigotoa: Organismo edo zelulez mintzatuz, gene bereko bi alelo berdinak dituena.
Herentzia: gene baten aleloen arteko erlazioa, hau da, belaunaldi batek ondorengoari karaktere genetikoak transmititzea; delako karaktere-multzoa.
Fenotipoa: Izaki batean beha daitezkeen karaktere-...

¡Escribe tu texto aquí!oOBULUTEGIETAKO ZIKLOA

1.Fase folikularra: FSH hormonak hainbat folikulu heltzea Estimulatzen du, eta estrogenoak sortzen hasten dira haiek.Folikulu bakarra Hazten da asko.

2.Obulazioa: LH kantitatea handitu, eta obulua heldua folikulu Gainartzailetik askatzen da.

3.Fase luteoa: Folikulua gorputz luteo bihurtzen da. Gorputz Luteoak estrogenoak eta progesterona sortzen ditu, eta aldaketak eragiten ditu Endometrioan.

oUMETOKIKO ZIKLOA

1.Hilekoa: Endometrioa, lodituta umetokiko paretatik Askatzen da, eta odola isurtzen da.

2.Obulazioaren aurreko fasea edo ugaritzekoa: Estrogenoen eraginez, endometrioa Berregiteko prozesua hasten da: hura asko loditzen da, eta odol-hodien kopurua Asko loditzen da.

3.Obulazioaren osteko fasea edo

MUTUALISMO:2 banako edo gehiago elkartzen dira guztion onerako.

TRANSKRIPZIOA (PROKARIOTOAK/EUKARIOTOAK)

-Zelularen Konpartimendua: zitoplasma // Zelularen nukleoa, kloroplastoen Estroma, mitokondrien matrizea

-RNA polimerasa: RNA Mora guztien geneak transkribatzen dituen RNA polimerasa bakarra Dago: mRNA, rRNA, tRNA. // Hiru mota: RNApolimerasa I (RNAerribosomen Geneak transkribatu), II (mRNA geneak transkribitu), III (Transf. RNAen 5SRNA erribosomikoaren & RNA disolbagarri txiki batzuen Geneak transkribitu)

-Transkripzio Faktoreak: ez dira behar // tf proteikoak behar RNA polimerasa-prom. Konpl. Eratzeko

-Kontsentsu Sekuentziak: oikoenak 5’TATAAT3’ eta 5’TTGACA3’ // 5’TATAA3’ (tata kutxa)

-Bukaera sekuentzia: GC-tan aberatsa dena, segidan A hondarrak dituena // 5’TTATTT3’

-RNAren heltzea:...

Ezaugarriak

Golgiren aparatua

Definizioa

Tubuluen eta zakuen konplexua (multzoa) da; horietatik hainbat besikula askatzen dira.

Kokapena zelulan

Zelula eukariotiko guztietan dago (ugaztunen globulu zurietan izan ezik), nukleotik hurbil.

Mota (eskema moduan)

Egitura (Polarizazioa) (eta Ultraegitura dagoenean)

Golgiren aparatua polarizaturik dagoela esaten da, diktiosoma bakoitzean bi zati bereizten direlako.

1. Cis aldea: Erretikulu endoplasmatikoko mintzetatik hurbil, nukleorantz orientaturik. Mintza meheak ditu eta sarekoaren antzeko osaketa erakusten du. Ganbila da eta fenestrazio (sartune-irtenune) asko ditu. Inguruan besikula asko daude; trantsiziozko besikula izeneko besikula horiek erretikulu endoplasmatikoaren gemazioz askatzen dira, eta cis aldeko