Beste ikastaroak mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Ekonomia Kapitalistaren Lehen Mundializazioa: XIX. Mendeko Bilakaera

Protekzionismoa, Kartelak eta Holdingak

Protekzionismoa: ekoizpen nazionalari atzerriko produktuei baino babes handiagoa ematea gomendatzen duen doktrina ekonomikoa da. Inportazioei zergak ezartzen zaizkie eta esportazioak bultzatzen dira.

Kartela: ekonomia-jarduera bereko zenbait enpresen aldi baterako elkarketa da.

Holdinga: beste enpresa batzuen jarduerak kontrolatzen dituen finantza-elkartea da.

Ekonomia Kapitalistaren Lehen Mundializazioaren Ezaugarriak

Beste herrialde eta industria-potentzia batzuk areagotzeagatik, lehia areagotu zen.

1. Enpresa txikiak sozietate anonimo bihurtu ziren.
2. Enpresa-kontzentrazioan, monopolio-jardunak ezartzen ahalegindu ziren enpresa handiak, prezioak

Nutrizioa eta Mantenugaiak

Gluzidoak

• Funtzioa: Zelulen erregai eta energia-erreserba izatea da.
• Non (zein elikagaitan): Fruta, zerealak, patatak...

Lipidoak

• Funtzioa: Energia-erreserba eta organoak babestea.
• Non: Olioa, fruitu lehorrak, gurina, urdaia...

Proteinak

• Funtzioa: Egiturazkoa (hainbat ehun eta organo osatzen dituzte); organismoa babestu eta odolean oxigenoa garraiatzen dute.
• Non: Haragia, arraina, esnea, arrautzak...

Bitaminak

• Funtzioa: Erregulatzaileak, garrantzitsuak dira hazteko eta prozesu organiko asko behar bezala funtzionatzeko.
• Non: Fruta, barazkiak, esnea, fruitu lehorrak...

Elikadura Kontzeptuak eta Kontserbazioa

Kaloria

Gramo bat uraren tenperatura gradu zentigradu bat igotzeko behar duen bero kantitatea da.

Dieta Osasungarria eta Orekatua

Organismoak...

IKUSPENA: Bi Aldiz Sortzen Dira Gauzak

Ideia guztiak gure irudimenean sortzen ditugu lehenik, eta ondoren fisikoki gauzatzen ditugu. Horregatik esan ohi dugu bi aldiz sortzen direla gauza guztiak.

Helburuak Laburbilduz:

• Errealista izan behar du.
• Nahi duzuna adierazi behar da, baikortasunez.
• Neurgarria izan behar du.
• Denboran mantendu behar da.
• Noiz, non eta norekin egin behar duten argi adierazi behar da.
• Gure bizitzarekin bateragarria izan behar da.

Helburuak ez lortzeko aukera modu positiboan ikusi behar da beti. Bi aldiz sortzen dira gauza guztiak: lehenik eta behin, gure buruan; eta gero gauzatzen dira.

PROAKTIBITATEA: Erantzukizuna eta Erabakitzeko Gaitasuna

Egiten ditugun gauzen erantzukizuna gure gain hartzea, helburua lortzeko asmoz. Zer eta nola...

Bilbao-New York-Bilbao

Eleberriaren Gaia: Arrantza Tradizioa

Eleberriaren gai nagusia euskal arrantza tradizioa da, galzorian dagoen bizimodu horren bilakaeraren azterketa sakona, Uribe familiako hiru belaunaldiren bitartez kontatua.

Sarrera: Eleberriaren Ibilbidea

Bilbao-New York-Bilbao eleberriak gerra-garaiko, frankismoaren garaiko eta gaur egungo garaietan bidaiatzeko aukera eskaintzen digu.

Istorioa kontatzen duen narratzailea idazlea bera da, Kirmen Uribe, Ondarroako arrantzale familia batean jaiotako gizona, bere emazte Nerea eta haren seme Unairekin bizi dena. Azken urteetan aski ugaritu den molde narratibo bati heldu dio, hain zuzen, autofikzioari.

2008an, New Yorkera joan behar izaten du lana dela eta. Loiu eta JFK bitarteko bidaia hori...

Biriketatik kanporantz doan aire-etorriaz ekoizten dira hotsak. Ahoskordek dardara egiten badute, sudurrerako bidea irekita edo itxita (sudurkari edo ahokari), glotis gaineko ahosbidean traba gertatzen bada edo ez (trabariak edo ozenak).

Fonemak

Fonemak hiztunak ahoskatu nahi dituen hotsak dira, hautematen dituenak. Hots horiek burmuinean daude.

Ahoskodak

Laringean dauden triangelu itxurako tolesdurak dira. Ahostasunarekin lotuta daude, izan ere, ahots-kordek dardara egiten badute, hotsa ahostuna izango da; bestela, ahoskabea.

Alofonoak

Fonema baten gauzatze guztiak dira, testuinguruaren arabera identifika daitezkeenak. Hiztun arrunt batek ez ditu hautematen hots-aldaera hauek. Adibidez, euskaraz desberdin ahoskatzen dira baloia eta laban hitzen...

Sokrates eta Protagoras antzinako filosofoak ziren, baina zenbait desberdintasun zituzten.

Bizitza eta Irakaskuntza

Lehenik, Sokrates Atenaseko filosofoa zen, beraz, herriko asanbladetan parte hartzeko eskubidea zuen. Pertsona talde txikiei herrietako plazetan irakasten zien maieutika eta ironia, dirurik kobratu gabe. Protagoras, ordea, atzerritarra zen, hau da, ez zen Atenasekoa, eta, ondorioz, ez zuen Sokratesek zuen eskubiderik. Sokrates ez bezala, Protagorasek diruaren truke elkarrizketa teknikak irakasten zizkien herritarrei lokal batzuetan.

Egiaren Izaera

Egiari dagokionez, Protagoras erlatibismo morala aldarrikatzen zuen, hau da, objektu, egoera eta gertaerak aldatu egiten dira, ondorioz, ez dago egia absoluturik. Sokratesek, ordea, egia...

GIZARTEA: -D

esberdintasuna oinarri zuen gizarte hierarkikoa: estamentuen bereizketa. Eliza, Herri Xehea. ·Estamentuen partaidetza jaiotzez erabakitzen zen. Gizaseme eta alabeen funtzioa gizartean jaiotzez definitzen zen. ·Pribilegiodun eta pribilegio gabeen bereizketa; ezberdintasunak ekonomikoak, politikoak, sozialak ziren.

-Estamentuen egoera: ezaugarriak…

·Pribilegiodunak: lurren jabetza (lur binkulatuak, amortizatuak, erregearen lurrak); administrazio eta armadak karguak; zergen salbuespena; errentak kobratu; eskubide juridikoak (jurerrietako justizia, Inkisizioa, epaiketa egokituak,...); moralak (duintasuna, noblezia; eskulana egitea duintasunaren aurkako zen).

·Pribilegiorik gabeak: Herri Xeheko kideak ez zuten eskubiderik, aldiz...

Zerga Zuzenak

Pertsonek edo sozietateek zuzenean ordaindu beharreko zergak dira, etekinak lortzeagatik, ondasunen jabetzagatik edo erabileragatik. Herrialde batetik bestera eta denboran zehar aldaketak izan badituzte ere, (Gipuzkoako ogasunari erreparatuko diogu) zerga zuzenen artean hauek azpimarratu behar dira:

Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zerga (PFEZ)

Lanagatik, kapitalagatik edo beste iturrietatik irabaziak lortu dituzten pertsonek ordaindu behar dute. Zerga progresiboa da, hau da, errendimendua handitu ahala, ordaindu beharreko tipoa ere handitzen da. Lanaren bidez, jarduera ekonomikoaren bidez edota kapitalaren eta ondarearen irabazietatik lortutakoak zergapetzen ditu.

Sozietateen gaineko Zerga

Merkataritza-sozietateek lortutako etekinen...

Finantza Sistema:

Aurreztatzaileak eta Ekoizleak Harremanetan

• Inbertsioak egiteko finantza sistema ona izango da.
• Aurreztatzaileak baditu bankoan, inbertitzaileak erlazionatzen ditu.
• Segurtasun eta errentagarritasun egoeratan gauzatzen bada.
• Moneta oreka eta finantza oreka lortzen laguntzen badu.
• Krisiak saihesteko gai bada.
• Malgua bada.

Elementu Garrantzitsuak

1. Finantza Aktibo eta Pasiboa:

• Produktuak eta zerbitzuak dira.
• Aurreztaileen eta inbertitzaileen arteko balio-bideen transferentzia ahalbidetzen dute.

2. Finantza Erakundeak:

• Bankuen lana, bitartekari lana egiten dute.
• Aurreztaile eta inbertitzaile artean, botere publikoak ezarritako lege araudiaren arabera, legezko erakunde eta agintearen arabera.

3. Merkatuetan:

• Aktibo eta pasiboen arteko trukea,