Beste ikastaroak mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Errolda

Errolda estatuak 10 urtean behin egiten duen herritarren kontaketa da. Herritarrei buruz hainbat datu jasotzen dira; helburua herritarren kopurua jakin eta haien ezaugarriak aztertzea da.

Biztanleriaren Berezko Hazkundea

Biztanleriaren berezko hazkundea migrazio mugimenduak kontuan hartu gabe kalkulatzen den biztanleriaren hazkundea da.

Biztanleriaren Benetako Hazkundea

Biztanleriaren benetako hazkundea berezko hazkundearen eta migrazio saldoaren emaitza da. Formula hau da: Benetako hazkundea = Berezko hazkundea + Migrazio saldoa. Balio absolutuan edo ehunekotan adieraz daiteke.

Bizi-Itxaropena

Bizi-itxaropena herritarrek batez beste biziko dituzten urte kopurua da. Erregimen demografiko modernoa duten herrialdeetan, bizi-itxaropenaren igoerak...

Aurkako prebentzio neurriak:

• Karbohidratoen eta azukreen kontsumoa mugatu.
• Hortzak modu egokian garbitu.
• Hortzetako eskuila egokia, hortzetako haria, bakterio plakaren aurkako pasta eta kolutorioak erabili.
• Odontologoarengana aldizkako bisitak egitea.
• Xerostomia.
• Haur eta gazteen kasuan: fisurak zigilatzea eta flourazioak.

Zein beste arazo ekar ditzakeen?

• Hortz-hagin bateko infekzioa alboko hortz-haginetara pasatu daiteke kontaktuaren bitartez.
• Hortz-muinera heltzerakoan, sortzen duten bakterioak odolera pasatu daiteke hortz muineko kapilareetatik zehar. Infekzio bat sortu daiteke eta pazientearen osasun egoera orokorra eskasa bada hil ahal da.

GENGIBITISA: Zer da?

Periodontoaren gainazalean hantura sortzen duen prozesua da.

• Hortzak modu egokian garbitu

Kausak

• Kausa Ekonomikoak

  Kolonialismoa eta Alemaniaren gorakada: Britainia Handia baino indartsuago bihurtu zen, koloniak eskuratuz.

• Nazionalismo Erradikala

  Alemaniaren eta Frantziaren arteko tentsioa, Alsazia eta Lorena Alemaniak irabazi baitzituen.

• Liskar Inperialistak

  Potentzien arteko lehia. Britainia Handiak eta Frantziak ez zuten nahi sortutako estatu berriek boterea lortzea.

Marokoko Krisiak

Alemaniak interesak zituen Marokon eta Frantziak eragina ez hartzea nahi zuen. Baina, Frantziak, Britainia Handiaren laguntzarekin, protektoratua lortu zuen. Horregatik, bi aldiz egon ziren gerra bat hasteko zorian.

Ekialdeko Auzi Konplexuak

Otomandar Inperioa gainbeheran zegoen, eta Austria-Hungariak eta Errusiak egoera aprobetxatu zuten nagusitasuna lortzeko....

Mantenugaiak: Gluzidoak, karbohidratoak edo azukreak ere deituak. Funtzio nagusia energia ematea da, adibidez, arroz txuria, ogi txuria...

Metodo kartesiarra

Metodoa gauza guztien gainetik ezagutza perfektura eramango gaituen bidea da. Metodoa ezagutza guztietara aplikatzen diren arau batzuetan datza eta hori hala da inteligentzia eta arrazoitze gaitasunak berberak direlako gizaki guztietan. Metodoaren xedea, beraz, arrazoiaren erabilera naturala erraztea da. Metodoa jarraiki desbideraketa hau sahiestuko dugu, eta ez dugu inoiz hartuko egiatzat errakuntza bat.

Ebidentziaren Araua

Ez dugu ezer egiatzat hartuko, baldin eta adimenarentzat agerikoa ez bada, argi eta bereizia izan behar da.

Analisia edo Azterketaren Araua

Baieztapen konplexuak haiek osatzen dituzten elementu sinpleenetan bereizi behar dira, arazoa ahalik eta gehiena zatitu behar dugu, natura soiletan banatita geratu arte....

Ortegaren Ideiak eta Sinesteak: Sarrera

Ortegaren iritziz, gizakia ulertu nahi bada, dela gaur egungoa dela iraganekoa, haren ideiak aztertu behar dira. Ortegaren ustez, ideiak gizakiak munduan nora jo behar duen jakiteko baliatzen dituen koordenatuak dira; ideiez horniturik, gizakiak bere beharrizanei aurre egiten die. Baina "idea" nozioak esanahi asko hartu ohi dituenez testuinguruaren arabera, filosofo madrildarrak zehaztu egin zuen nozio hori.

Horretarako, Ortegak bi ideia mota bereizi zituen: alde batetik, sinesteak eta, bestetik, ideiak zentzu hertsian hartuta. Beraz, Ortegaren ustez, sinesteak eta ideiak bi gauza guztiz desberdin dira.

Ideiak eta Sinesteak: Desberdintasunak

Ortegaren ustez, sinesteak eta ideiak bi gauza guztiz desberdin...

Trantsizio Politikoaren Definizioa

Trantsizio politikoa Frankoren diktaduraren ostean sistema liberal demokratikorako bidea eraiki zuen aldia da, monarkia konstituzional eta parlamentarioan oinarritua. Trantsizio baketsua izan zen, nahiz eta tirabira eta istiluak ere ugariak izan.

Kronologia eta Gobernuak

Diktaduratik demokraziarako trantsizioa 1975eko azaroaren 22an hasi zen, Franko hil ondoren, Gorte frankistek Juan Carlos I.a errege aldarrikatu zutenean. 1982 arte luzatu zen, PSOEk hauteskundeak irabazi eta txandaketa politikoa bermatuta gelditu zenean (1982-10-28).

Nazioarte mailako normalizazioa beranduago arte luzatu zen, Espainia OTANen (1982-86) eta Europako Ekonomia Erkidegoan (1986) sartu arte.

Erregeak ez zuen diktadurarekin jarraitu...

Mikrobio Eukariotoak

Mikroorganismo eukarioto guztiek nukleoa dute, zitoplasman zenbait organulu dituzte, eta Eukarya domeinuaren barruan sartzen dira. Talde hauek dira, besteak beste:

• Alga mikroskopikoak eta protozooak (Protistoen erreinukoak)
• Onddo mikroskopikoak (Onddoen erreinukoak)

Alga Mikroskopikoak

• Kloroplastoak dituzte.
• Zelulabakarrak edo zelulaniztunak dira.
• Fitoplanktona osatzen dute.

Protozooak

Mikroorganismo zelulabakar eukariotoak, heterotrofoak eta paretarik gabeak dira. Mugitzeko gai dira eta zenbait estimulurekiko sentikorrak dira. Zatiketa bitar bidez ugaltzen dira, edo zatiketa anizkoitz edo esporulazio bidez.

Talde nagusiak:

• Mastigoforoak edo flagelatuak: lokomozioa (flageloak), ugalketa (zatiketa luzetara, gameto bidez).
• Errizopodoak

Baldintzapena eta Determinazioa

Baldintzatuta egotea eta determinatuta egotea ez dira gauza bera.

• Baldintzatuta egotea: Askatasuna ez da absolutua eta erabatekoa, baina nor bere ekintzen erantzule dela jakiteko adinakoa da.
• Determinatuta egotea: Askatasunez jokatzeko aukera guztiak erabat ukatzea esan nahi du.

Determinismo Kosmologikoa: Patua

Estoikoen ustez (K.a. IV. mendean), kosmoaren ordena jakitea beharrezkoa da. Unibertsoa zuzentzen duen legea Patua da. Patuaren arabera, den-dena halabeharrez gertatzen da.

Bi munduren bereizketa egiten zen:

• Barneko askatasunaren mundua (gure esku dago).
• Kanpoko mundua (ez dago gure esku).

Morala eta Askatasuna

Morala izatea eta Amorala izatea

Gizabanakoa nahitaez da izaki morala. Hauek aukerak imajinatu, horietako...

Zirkulazio Aparatua

Funtzionamendua: Digestio-sistemak eta arnas-sistemak bereganatutako nutrienteak eta oxigenoa organismoaren zelula guztietara banatzea. Zelulek sortutako hondakinak (CO₂) biltzea eta kanporatze-organoetara eramatea. Hormonak garraiatzea.

Digestio Aparatua

Funtzionamendua: Digestio-aparatuaren funtzioa hartzen ditugun elikagaiak substantzia soilago edo mantenugai bihurtzea da. Gure gorputzeko zelulek mantenugai horiek behar eta baliatzen dituzte, beren eginkizun guztiak betetzeko.

Arnas Aparatua

Funtzionamendua: Arnasketaren bidez, airearen oxigenoa zeluletara iristen da, eta zelulek sortzen duten karbono dioxidoa kanporatu egiten da.

Iraitz Aparatua

Funtzionamendua: Odolak zelulen metabolismoaren ondorioz sortzen diren hondakinak...