Hasiera / Apunteak / Historia /

Lehen Mundu Gerra: Kausak, Faseak eta Teknologiak

Historia3,49 KB

Kausak

  • Kausa Ekonomikoak

    Kolonialismoa eta Alemaniaren gorakada: Britainia Handia baino indartsuago bihurtu zen, koloniak eskuratuz.

  • Nazionalismo Erradikala

    Alemaniaren eta Frantziaren arteko tentsioa, Alsazia eta Lorena Alemaniak irabazi baitzituen.

  • Liskar Inperialistak

    Potentzien arteko lehia. Britainia Handiak eta Frantziak ez zuten nahi sortutako estatu berriek boterea lortzea.

Marokoko Krisiak

Alemaniak interesak zituen Marokon eta Frantziak eragina ez hartzea nahi zuen. Baina, Frantziak, Britainia Handiaren laguntzarekin, protektoratua lortu zuen. Horregatik, bi aldiz egon ziren gerra bat hasteko zorian.

Ekialdeko Auzi Konplexuak

Otomandar Inperioa gainbeheran zegoen, eta Austria-Hungariak eta Errusiak egoera aprobetxatu zuten nagusitasuna lortzeko. Hiru krisi sortu ziren, non ia-ia gerra piztu zen.

Bake Armatua (1890-1914)

1890-1914 bitartean izandako nazioarteko tentsio egoerari deritzo, tentsio kolonialen, nazionalismoen, tentsio ekonomikoen eta politikoen ondorioz sortutakoa. Alemania politikoki oso indartsu zegoen.

Gerraren Eztanda: Sarajevoko Atentatua

Austria-Hungariako Inperioak Serbiako gobernuari konspirazio batean sartuta zeudela leporatu zion eta ultimatum bat eman zion. Ultimatumaren eskakizunak hauek ziren:

  • Mano Negra taldea desegitea.
  • Talde iraultzaileak desegitea.
  • Austriako polizia Serbian sartzea.

Serbiak Errusiako babesa zuenez, Austriaren ultimatumari uko egin zion. Ondorioz, Austriak gerra deklaratu zion Serbiari, eta aliantzak martxan jarri ziren. Horrela hasi zen Lehen Mundu Gerra.

Lehen Mundu Gerraren Faseak

  • Mugimendu Gerra (1914)

  • Lubakien Gerra (1915-1916)

    Gerra honetan, Alemaniarrek beren posizioak babestu zituzten. Higadura gerra hasi zen, batez ere Belgikan eta Frantzian. Bataila ezagunenak Verdun eta Sommekoak izan ziren. Ekialdeko frontean, Alemaniarrak Errusiako tropak garaitzen hasi ziren.

  • 1917ko Krisia

  • Gerraren Amaiera (1918)

Lehen Mundu Gerraren Ezaugarriak

  • Hedadura Handiko Gerra

    Europan hasi zen, baina aliantzei eta koloniei esker, bost kontinenteetako herrialdeek parte hartu zuten. Borroka gehienak Belgikan eta Frantzian gertatu ziren.

  • Luzapen Handiko Gerra

    Hasieran motza izango zela pentsatu bazen ere, lau urte luzatu zen, esfortzu ekonomiko eta sozial handia eskatuz. Soldaduen baldintzak oso txarrak ziren.

  • Teknologia Aurreratuen Erabilera

    Teknologiaren eta industrializazioaren ekarpenarekin, arma eta komunikabide ugari erabili ziren.

  • Herritar Guztien Mobilizazioa

    Guztiek hartu behar zuten parte gerran, modu zuzenean edo zeharka.

  • Propaganda Erabilera

    Jendea parte hartzera bultzatzeko, gobernuek komunikazio bideak kontrolatu zituzten.

  • Atzeragoardiaren Garrantzia

    Gerra ekonomikoa ere bazen; estatuak ekonomia kontrolatzen hasi ziren. Sortzen zen lehengai guztia gerrarako zen. Emakume askok gizonen lanpostuak okupatu zituzten.

Gerrako Teknologiak: Tankeak

Erresuma Batuan garatu ziren, etsaien lubakietara iristeko eta haiei aurre egiteko erabiltzen zituzten.

Gerrako Teknologiak: Hegazkinak

Hasieran aitorpenetarako (behaketarako) erabiltzen ziren, baina baita ere artilleria instalazioei erasotzeko eta lubakiak bonbardatzeko.

Deskargatu

PDF Word HTML