Beste ikastaroak mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Konstituzio Auzitegirako bideak eta babes-helegitea

MDD desjabetua: 53.2 artikuluak dio lehenbizi, Konstituzio Auzitegira (KA) jo aurretik, beste bideak agortu behar direla; hau da, beste auzitegietara jo behar da. Hauek ez badute bere aldeko epaia ematen, KA-ra jo ahalko da babes-helegite batekin, 18.2 artikuluan xedatzen den bizilekuaren bortxaezintasunerako eskubidea (14-29 artikulu bitartean) babesteko.

JE, gizonezko alarguna eta berdintasun printzipioa

KA-ra jo aurretik, ohiko bide guztiak agortuta egon behar dira. 53.2 artikuluari jarraituz, auzitegi arruntera jo beharko du lehenbizi (lehentasun eta sumariotasun printzipioetan oinarritutako prozeduraz). Auzitegi arruntek bere alde egingo ez balute, KA-ra jo beharko du babes-errekurtsoaz....

Erakundeen Kudeaketa eta Zuzenbide Aplikagarria

Erakunde horien egitekoa gobernuko politika publikoen programak kudeatzea da.

Zuzenbide Publikoa eta Pribatua

Erakundeak arautzen dituen zuzenbidearen arabera sailka daitezke:

• Zuzenbide administratiboa: Erakunde autonomo gehienak arautzen ditu.
• Zuzenbide pribatua: Erakunde publiko enpresarialak arautzen ditu.
• Erakunde atipikoak: Arauketa propioa dute eta, gehienbat zuzenbide pribatuaren pean aritzen badira ere, zenbait alderditan zuzenbide administratiboari lotuta daude.

Forma Juridikoa eta Autonomia

Laburbilduz, erakundeak instrumentalak edo independienteak izan daitezke. Forma juridikoaren arabera, honakoak bereizten dira:

• Erakunde politikoak (autonomoak eta publiko enpresarialak).
• Estatu agentziak.
• Erakunde

30 urteko gerra

30 urteko gerra Alemaniako Inperioko printzerrien arteko arazo erlijioso eta politikoengatik hasi zen. Habsburgotarrek inperioa estatu katoliko handi bat izatea nahi zuten, eta horretarako espainiarren laguntza izaten zuten. Alemaniako printze protestanteek, ordea, beren autonomia mantendu nahi zuten eta enperadorearen aurka agertu ziren, Frantziaren sostengua izanik.

Westfaliako bakea sinatu behar izan zuten, eta Espainiaren arteko liskarrek Pirinioetako Ituna sinatu arte iraun zuten.

Urrezko Mendea

Hispaniar Inperioaren gainbehera gorabehera, literaturak eta arteak goreneko aldia ezagutu zuten XVII. mendean.

Zientzia Modernoa

XVII. mendean esperimentazioaren funtsa ezarri zen. Metodo horri enperismoa deritzo. Metodo zientifikoa...

1. Atmosferaren eta Hidrosferaren Dinamika

Zona ekuatorialean ura poloetan baino beroagoa dagoenez, aire korronteak eta itsaslasterrak sortzen dira. Horri esker, zona ekuatorialetako eta latitude altuetako tenperatura-aldea txikitzen da.

Zirkulazio atmosferikoa

Atmosferan sortutako aire-lasterrek aire beroa ekuatoretik poloetarantz eramaten dute, haizea izeneko agentea sortuz. Atmosferan sortutako konbekzio-korronteek aire-masak sortzen dituzte, eta haiek elkar ukitzen duten zonetan klima bereziak sortzen dira, klima-zonak eratuz. Zazpi klima-zona desberdin daude, ekuatorearen bi aldeetan simetrikoki banatuta:

• Zona epeletan, klima euritsua.
• Zona intertropikaletan, oso euritsua.
• Zona tropikal eta polarretan, oso euri gutxi.

2. Edafizazioa eta Lurzoruaren

ZABALZA: Kalitatezko Haur Hezkuntza Lortzeko 10 Giltzarriak

1. Espazioen antolakuntza: Haur Hezkuntzak espazio handiak behar ditu, ondo desberdinduak, sartzeko errazak eta espezializatuak. Taldeko lanak aurrera eramateko gune bat egotea komenigarria da ere.
2. Oreka haurren ekimenaren eta lan bideratuaren artean: Jarduerak planifikatu eta garatzerakoan. "Equilibrio entre iniciativa infantil y trabajo dirigido a la hora de planificar y desarrollar las actividades". Batzuek diote beharrezkoa dela momentu zehatz batzuetan haurrek erabakitzea zer egin nahi duten, autonomia garatzeko.
3. Arreta berezia alderdi emozionalei: "constituyen la base o condición necesaria para cualquier progreso en los diferentes ámbitos del desarrollo infantil". Segurtasun mailari

Lehen Gerra Karlista (1833-1839)

Fernando VII.a hil ondoren, bere alaba Isabel erregina bihurtu zen (Berrespen Pragmatikoa indarrean zegoelarik¹). Adin txikikoa izanda, bere ama Maria Kristina erregeorde bihurtu zen (1833-1840). Horren aurrean, Fernando VII.aren anaia zen Karlos Maria Isidro eta haren jarraitzaileak kontra agertu eta armetan altxatu ziren, Lehen Karlistaldiari hasiera emanez (1833-1839).

Gerraren Jatorria eta Aldeak

Alde batetik, liberalak, Fernando VII.aren alaba Isabel II.aren alde; eta bestetik, karlistak, Fernando VII.aren anaia Karlos Maria Isidroren alde. Espainian, absolutistek antzinako erregimena defendatzen zuten eta karlisten inguruan bildu ziren. Eliza katolikoari lehengo pribilegioak eman nahi zizkioten eta Foruen...

1812ko Konstituzioa

Testu hau Espainiako lehen konstituzioaren zati bat da, Cádizen 1812ko martxoaren 19an argitaratua. Testu historiko-politiko juridikoa da, lehenengo mailakoa. Egilea kolektiboa da (Gorteak) eta hartzailea, herria bera.

Testu-ingurua

Garai hartan, Espainia egoera berezian zegoen:

• Independentzia Gerra: Frantziak Espainia inbadituta zuen (Fontainebleuko hitzarmenaren ondorioz).
• Iraultza liberala: Populazioak ez zuen Josef I.a erregea onartu. Boterea berrantolatzeko Junten bitartez Junta Zentrala eratu zen eta Gorteak deitu zituzten.

Konstituzioa Cádizen gauzatu zen, frantsesek inbaditu ez zuten leku bakarra izan baitzen.

Iruzkinak

Testuan honako puntu nagusiak aldarrikatzen dira:

• Berdintasuna eta subiranotasun nazionala: Boterea herriarena

Fernando VII.aren agintaldia (1814-1833)

Valençayko itunaren ondoren, Napoleonek Fernando VII.ari Espainiako erregetza aitortu zion. Agintaldiak hiru fase nagusi izan zituen:

• 1814-1820: Absolutismoa ezarri zen.
• 1820-1823: Liberalek agintea berreskuratu zuten eta erregeak konstituzio-erregimen berria onartu zuen.
• 1823-1833: Monarkia absolutista (Zoritxarreko Hamarkada).

Erregimen Zaharra berrezarri zen, estamentuen banaketarekin batera.

Seiurteko absolutista (1814-1820)

Espainian Fernando VII.ak absolutismoa indarrean jarri zuen berriro ere.

a) Absolutismoa berrezartzea

Gorteetako diputatuen herenak Pertsiarren Manifestua sinatu zuen. 1814an, Fernando VII.ak estatu-kolpea eman zuen kleroaren eta lurjabeen laguntzarekin, Napoleonek abdikatu ostean. Ondorengo...

Higienearen garrantzia: Haur hezitzaileak pertzepzio eragileak dira, zabarkeriagaitik umeei tratu txarrak eragin diezazkieten gizarte arriskuko egoerak amaitzeko. Hezitzaileak haurrak behatu eta jarraipena egin behar diete haurren eboluzioari. Haurraren adierazle fisikoak: 1) Beti zikin egotea, higiene eskasa, gosetuta eta txarto jantzita etortzea. 2) Arazo fisikoak edo hartatu gabeko mediku beharrak, adibidez, sendatu gabeko zauriak edo mediku zainketarik ez izatea. HAURREN PORTAERA-ADIERAZLEAK: Janaria eskatzea edo lapurtzea, klasera gutxitan joatea, nork zaindu ez duela esatea.

Ezintasun Iraunkorraren Mailak

• Ezintasun Iraunkor Partziala: Lana egiteko gaitasuna %33 baino gehiago murriztuta. Kalte-ordaina behin jasotzen da: oinarri arautzailearen 24 hilabeteri dagokionaren baliokidea.
• Ezintasun Iraunkor Osoa: Oinarri arautzailearen %55 jasotzen da; %75era igo daiteke langileak 55 urte baino gehiago baditu eta langabezian badago.
• Ezintasun Iraunkor Absolutua: Langileak %100eko bizi osorako pentsioa jasotzen du.
• Baliaezintasun Handia: Prestazio oinarri arautzailearen %100, gehi osagarri bat (gutxieneko kotizazio oinarriaren %45 gehi langilearen azken kotizazio oinarriaren %30). Bizi osorako pentsioa da.

Amatasun Prestazioa

Afiliatua izatea eta guraso egoeran egotea eskatzen da. Kotizazio baldintzak:

• 21 urtetik behera: Ez da