Fernando VII.aren Agintaldia: Absolutismoa eta Liberalismoa

Fernando VII.aren agintaldia (1814-1833)

Valençayko itunaren ondoren, Napoleonek Fernando VII.ari Espainiako erregetza aitortu zion. Agintaldiak hiru fase nagusi izan zituen:

• 1814-1820: Absolutismoa ezarri zen.
• 1820-1823: Liberalek agintea berreskuratu zuten eta erregeak konstituzio-erregimen berria onartu zuen.
• 1823-1833: Monarkia absolutista (Zoritxarreko Hamarkada).

Erregimen Zaharra berrezarri zen, estamentuen banaketarekin batera.

Seiurteko absolutista (1814-1820)

Espainian Fernando VII.ak absolutismoa indarrean jarri zuen berriro ere.

a) Absolutismoa berrezartzea

Gorteetako diputatuen herenak Pertsiarren Manifestua sinatu zuen. 1814an, Fernando VII.ak estatu-kolpea eman zuen kleroaren eta lurjabeen laguntzarekin, Napoleonek abdikatu ostean. Ondorengo neurriak hartu zituen:

• 1812ko Konstituzioa indargabetu zuen.
• Cadizko Gorteen lege liberalak deuseztatu zituen.
• Erregimen Zaharra eta gizarte estamentala berrezarri zituen.
• Inkisizioa berriro ezarri zuen.

b) Krisi ekonomiko larria

Fernando VII.aren politika ez-eraginkorraren ondorioz, 1814-1820 bitartean aginte absolutista mantendu zen, baina arazoak areagotu egin ziren:

• Nekazaritzan eta merkataritzan Independentzia Gerraren ondorioz sortutako krisia sakondu zen.
• Ogasunak ez zuen diru-sarrerarik eta zorrak handitu egin ziren.
• Garay ministroa aldaketak egiten saiatu zen, pribilegiatuei zergak ordainaraziz, baina hauek ezetza esan zioten.

c) Oposizio liberala

Fernando VII.ak koroaren etsaien kontra jarritako zapalkuntzak hainbat matxinada eragin zituen:

• 1814an, Francisco Espoz y Mina.
• 1815ean, Díaz Porlier.
• 1816an, Hirukiaren matxinada.
• 1820an, Riego komandanteak eta Quiroga koronelak matxinada aurrera eraman zuten.

Hirurteko liberala (1820-1823)

Espainian iraultza liberala nagusitu zen. Riegoren eta Quirogaren matxinada militarra Iberiar penintsulako beste hainbat tokitara zabaldu zen. Ondorioz, Fernando VII.ak 1812ko Konstituzioa zin egin behar izan zuen.

a) Konstituzionalismo liberala

Liberalen artean bi joera nagusitu ziren:

• Asaldatuenak: Iraultza erradikala nahi zuten, herritarren parte-hartzea sustatuz sufragio unibertsalaren bidez.
• Moderatuak: Erregeak erreformetan esku-hartze handiagoa izatearen aldekoak ziren.

Gobernu moderatuak Cadizko legeak aplikatzen hasi ziren herrialdearen arazoak konpontzeko: inprimatzeko askatasuna aitortu zuten, foruak indargabetu ziren eta hezkuntza-legea erregulatu zen, irakaskuntzako hiru etapa klasikoak indarrean jarriz.

b) Kontrairaultza indartzea

Fernando VII.ak laguntza eskatu zion Aliantza Santuari, Europako monarkia absolutistak biltzen zituen koalizioari, erregimen liberalarekin amaitzeko.