Kapitala eta burgesiak osatzen dute egitura hori, eta ideologiak daude langileak menperatzeko. Prozesu guztien onura burgesiari eramaten zaio, nahiz eta lanik egin ez.
Historia
Denboran zehar zer ekoiztu den eta lehengaiak nola transformatu diren aztertzen du historia. Ekoizpen-prozesu mota guztiak beti izan dira harreman menpekotzen arabera egituratuak: batzuk nagusiak (jaunak), eta besteak menpekoak.
Ideologia
Ideologia interesdunen jakintza da. Burgesiak ideologiaren bidez langileak menperatu nahi ditu eta ez du egia osoa erakusten.
Iraultza soziala
(Engelsen ikuspegitik) Iraultza horrek berdintasuna bilatzen du: makinak ekoizten dutena guztion artean banatzea. Helburua da langileen...
Marxek, Engels bezala, momentu bakoitzeko gizartea klase borrokaren ondorioa dela uste du. Historian zehar zapaltzaileak eta zapalduak egon dira, eta hauen arteko liskarrek sistema ekonomikoa baldintzatu egin dute, azpiegitura zehatzagoak izanik. Gero, azpiegituran oinarritutako gainegitura dator: gobernua, ideologia, eta abar.
Klase Borroka Historian zehar
Antzinako Inperioetatik Iraultzetara
Alde batetik, egia da betidanik, gizarte guztietan bizimodu erosoa eraman duten pertsonak egon direla, betiere beste batzuen lanari esker noski. Adibide moduan ditugu antzinako inperioak, hala nola Erromatar Inperioa, non esklabuen jabeak esklabuez aprobetxatzen ziren. Marxen garaian, berriz, antzerako zerbait gertatzen da...
Lana ez da inoiz bakarka egiten. Langileak elkartean aritzen dira eta indarrak batzen dituzte haien lana eraginkorragoa bihurtzeko asmoz. Talde hauen antolamenduak era guztietakoak izan daitezke: tribua, estatua... Egitura hau gizonen antolakuntzaren mende dago, ez beste instantzia jainkotar baten mende.
Gizarte Klaseak eta Lehia
Gizarte baten barruko taldeen harremana ez da harmonia, lehiaketa hutsa baizik. Taldeak sortzen dira, batzuk menperatzaileak dira eta besteak menperatuak. Talde hauen arteko harremanak borroka eta esklusioa dira. Talde baten onura bestearen kalte da. Aurrez aurre dauden talde hauek gizarte klaseak dira. Gizarteko talde guztiak ez dira klaseak.
Kantek arrazoimenaren erabilerari buruz hitz egiten du bere idatzietan. Honen arabera, arrazoiaren erabilera publikoa askea izan behar du beti, aditu batek irakurle-publikoaren aurrean egiten duena baita; arrazoiaren erabilera pribatua, aldiz, mugatua da, kargu edo funtzionario-postu jakin bati dagokiona. Guzti hau argitzeko hiru adibide aipatzen ditu:
Adibide praktikoak
Armadako ofiziala: Gainetik datorkion agindua bete behar du (pribatua), baina aditua denez, bere publikoaren aurrean ozen argudia dezake agindu horren helburu edo onuraz (publikoa).
Herrikideak: Zergak ordaindu behar dituzte (pribatua), baina zergei buruzko gogoetak eta desadostasunak argitaratu ditzakete (publikoa).
Karl Marxen ekarpenik handienetakoa arazo soziala da. Bere hiztegia egungo ekonomian nagusi da oraindik. Gure gizartean eta mundu osoan bere arrastorik badago eta bizirik dirau. Marxismoaren diskurtsoak esaten duena da: gizartea bi gizarte-klase bateraezinetan dagoela eta euren arteko harremana modu bakarrekoa izan daitekeela, boterea lortzeko helburuaz ematen den klase-borroka. Borroka horren ondorioz, marxismoa mundua, gizartea eta politika ulertzeko beste modua izan da XX. mende osoan. Wilhelm Friedrich Hegel hil zenean mutiko bat zen Marx. Renanian jaioa, abokatu judu diruduna zuen aita, eta gaztetatik filosofiari ekin zion. 1843an Prusiako monarkiaren aurkako artikulu batzuk idatzi ondoren, Frantziara ihes egin behar...
Errenazimenduko utopian, Tomas Mororen (1478-1535) "Utopia" dugu:
Berdintasun ekonomikoa proposatzen du. Ez da jabetza pribaturik egon behar.
Denen artean biltzen eta banatzen dira ondasunak.
Ez dago dirurik. Laguntzan eta lan-trukean oinarritzen da ekonomia.
Demokrazia. Ordezkari politikoak boto sekretuen bidez aukeratzen dira.
Familia da gizarteko instituziorik garrantzitsuena.
Gizartea planifikatuta dago. Elkarrekin jateko orduak, lanorduak, seme-alaben heziketa… dena antolatuta dago.
Hezkuntza lanbide-heziketan eta gizarte-bizitzan oinarritzen da.
Tolerantzia elkarbizitzarako printzipiorik garrantzitsuena da. Erlijioan, politikan eta gizartean tolerantzia egon behar da, eta bakoitzak bere sentimenduei
Karl Marx: Materialismo Historikoa eta Pentsamenduaren Gakoak
Karl Marxen ekarpen teoriko nagusia da, historiari buruzko ikusmolde ekonomikoa. Historian zehar izandako gizarte-antolaketak honela sailkatu zituen Marxek: komunismo primitiboa, gizarte esklabista, gizarte feudala, kapitalismoa eta sozialismoa.
Materialismo Historikoaren oinarrizko kontzeptuak:
Produkzio-modua: Gizarte osoa (egitura ekonomikoa, juridiko-politikoa eta ideologikoa) eta horien artikulazioak osatzen du.
Produkzio-harremanak: Jabeen eta ekoizleen arteko harremanak dira.
Produkzio-indarrak: Gizakien produkzio- edo lan-ahalmena dira. Garapenaren menpe daude.
Produkzio-modu batetik bestera pasatzeko Iraultza soziala (gizarte osoa aldatzen duena) egin behar da, hau da, klaseen...
Karl Marxen helburua sozialismo zientifiko bat eraikitzea zen, eta horretarako gizartearen eta historiaren azalpen zientifiko-logikoa plazaratu zuen. Marx materialista izanik, ekonomiari lehentasuna eman zion, hori baitzen bere ustez historia mugitzen zuena.
A) Gizarte Egitura
1. Azpiegitura
Bi ardatz nagusi bereizten dira hemen:
Ardatz ekonomikoa: Ekoizpena lortzeko behar diren faktoreak.
Lan indarra: Langilea eta bere prestakuntza hartzen dira kontuan: kalitatea, mentalitatea, motibazioa, etab.
Ekoizpen Bideak: Emaitza ekonomikoak lortzeko sortzen diren tresneria, lurrak, baliabideak, etab.
Ekoizpen Indarrak: Lantegi eta baliabideen arteko harremana adierazten du, gizarte batek ekoizteko dituen ahalmenak. Ekoizpen indarrean oinarrituta, gizartearen
