Lehen hezkuntza mailako Beste atzerriko hizkuntzak ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Munduko Literatura Galderak eta Erantzunak

Beste atzerriko hizkuntzak3,54 KB

Munduko Literatura eta Kulturaren Galdetegia

  • 21. Josép Condó Sambeat al da aranera hizkuntza literario gisa erabili zuen lehen idazlea? Bai
  • 22. Guernicako arbola al da Jose Maria Iparragirreren lan ezagunena? Bai
  • 23. Miguel Labordeta, Ildefonso Manuel Gil eta Manuel Pinillos al dira XX. mendeko poesia aragoneseko hiru egile ezagunenak? Bai
  • 24. Rosendo Tellok Apología simbólica del jardín del siglo XXI idatzi al zuen poesia aragonesean? Bai
  • 25. Ua ròsa polida, Es aninòs, Es Aranesi Josép Condó Sambeaten hiru olerki-lan al dira? Bai
  • 26. Haizeaz bestaldetik, Putzu, Exkixu euskal narratibakoak diren Txillardegiren lan nabarmenak al dira? Bai
  • 27. Bonaventura Carles Aribau al da Oda a la Pàtria lanaren egilea (literatura katalana)? Bai
  • 28. Antonio
...
Jarraitu irakurtzen "Munduko Literatura Galderak eta Erantzunak" »

Kataluniar Literatura Garaikidea: 1939tik Gaur Egunera Argi

Beste atzerriko hizkuntzak4,98 KB

Testuinguru Soziopolitikoa eta Literatura (1939 - 1970)

1939tik aurreko aldaketa politikoek Generalitatea, Estatutua, alderdi politikoak eta katalanaren debekua ezeztatu zituzten. Kataluniar literatura gutxiengoarena izatera eta bideragarritasunik gabe egotera kondinatuta geratu zen.

Ondoren, euskarazko (katalanezko) eleberria poliki-poliki agertu zen berriro, lehenik erbestean eta gero Katalunian. Egoera politikoak azaltzen du zergatik 60ko hamarkadan argitaratutako narratibak errealitatea ez tratatzea erabaki zuen eta mitoen bidez egitea (Jordi Sarsanedaserako Mites). Perucho eta Calders bezalako beste egile batzuek literatura fantastikoaren alde egin zuten. Beste joera bat Rodoreda eta eleberri psikologikoak ordezkatu zuten.

1959an, kataluniar...

Jarraitu irakurtzen "Kataluniar Literatura Garaikidea: 1939tik Gaur Egunera Argi" »

Komunikazio estiloak eta hiztegia

Beste atzerriko hizkuntzak3,39 KB

1.2. Estilo erasokorra

  • Eteten du, oihu egiten du
  • Ez die besteei errespetatzen, kritikoa da
  • Besteak menderatzen saiatzen da
  • Exijentea, Intimigatzailea
  • Moldakaitza, haserre, mehatxagarria
  • Sarkastikoa, ezustekoa
  • Besoz gurutzatua, tentsioarekin, besteen espazioa inbaditzen du
  • Finko begiratzen du
  • Keinu handi eta bat-batekoak, seinalatuz
  • Umiliatua, degradatua
  • Minduta, erresminaz
  • Defentsiboa

1.3. Estilo pasiboa

  • Leunki hitz egiten du, zalantza egiten du
  • Autoestimu baxua
  • Gatazkak ekiditen ditu
  • Barkamena eskatzen dabilena
  • Ansietatea duena, urduria
  • Indargabea, ezina
  • Kontaktu bisuala ekiditen du, behera begiratzen du
  • Sumisoa, keinu txikiak, konkortuta
  • Lotsatia, besoak gurutzatuta babes gisa
  • Frustratua
  • Erruduna

1.4. Estilo pasibo-erasokorra

  • Pasiboa dirudi, baina zeharka erasokorra
...
Jarraitu irakurtzen "Komunikazio estiloak eta hiztegia" »

Ingelesezko hiztegia: gaiak eta gramatika-oinarriak

Beste atzerriko hizkuntzak11,35 KB

Gai 1: Entretenimendua

Hiztegia: album/appearance (itxura)/audience (publikoa)/audition (entzunaldia)/backstage/ballet/band (musika-taldea)/celebrity (ospetsua)/CD/DVD/choir (abesbatza)/contestant (lehiakidea)/debut/fan/flop (porrota)/gig (emanaldia/bolo)/opera/miss (galdu/huts egin)/musical/musical instrument/performance (ikuskizuna)/producer (ekoizlea)/show/single/stadium (estadioa)/stardom (izarkeria)/superstar

Telebista-programak

tv programs: cartoon (dibujo animatuak)/chat show (elkarrizketa-programa)/documentary (dokumentala)/drama/news (albisteak)/quiz show (galdera-lehiaketa)/reality TV/soap opera (telenobela)

Phrasal verbs

come along (aurrera egin)/end up (amaitu)/get through (gainditu)/go for (aukeratu)/set out (abiatu edo prestatu)/onlookers...

Jarraitu irakurtzen "Ingelesezko hiztegia: gaiak eta gramatika-oinarriak" »

Poesia katalana eta Enric Valor: hamarkada bateko eta bestearen ikuspegia

Beste atzerriko hizkuntzak3,87 KB

Poesia katalana hirurogeiko hamarkadatik aurrera

Katalan poesia 1980ko hamarkadan postgerrako maisu handien galera nabarmendu zen, hala nola Espriu, Foix, Pere Quart eta Vinyoli. Hala ere, esperimentazioan oinarritutako poesia jarraitu zen, avantgarde historikoekin lotua. Erreferente nagusiak Palau i Fabre, Foix eta, batez ere, Joan Brossa izan ziren; Brossak Poesia rasa (1970) argitaratu ostean, poesia katalan garaikidean leku zentrala hartu zuen.

Hala ere, azken bi hamarkadetako estetika-joera nagusia realismo lirikoa izan zen, poesia postsinbolistaren hainbat aukera garatuz. Joan Vinyoliren poesiak erabakigarria izan zen korronte horren sorreran.

Egile nagusiak

1980ko hamarkadan heldutasun artistikoa lortu zuten poetek honako hauek izan ziren:...

Jarraitu irakurtzen "Poesia katalana eta Enric Valor: hamarkada bateko eta bestearen ikuspegia" »

La poesia catalana de la postguerra i el context cultural

Beste atzerriko hizkuntzak3,26 KB

Represa cultural i context dels anys cinquanta

Amb la fundació d’Òmnium Cultural (1961) es van dur a terme projectes importants:

  • La creació i l’organització d’una xarxa d’ensenyament en llengua catalana.
  • La subvenció de l’Institut d’Estudis Catalans.
  • La promoció de premis literaris.

És en la dècada dels 50 quan els nous autors tenen l’oportunitat de publicar i els que vénen de l’exili de consolidar la seva obra. Cal esmentar les editorials Selecta i Barcino.

Agitació estudiantil i compromís cívic

A la universitat comencen a sorgir moviments d’agitació estudiantil per les protestes obreres i pel compromís cívic dels intel·lectuals i escriptors: l’any 1958 Joan Oliver i Salvador Espriu van llegir els seus poemes a...

Jarraitu irakurtzen "La poesia catalana de la postguerra i el context cultural" »

Anatomia i fisiologia: sistemes urinari, respiratori, digestiu, cardiovascular i endocrí

Beste atzerriko hizkuntzak4,88 KB

Sistema urinari

Funcions

Produir, emmagatzemar i eliminar l'orina; eliminar residus; regular el volum i la composició química de la sang; participar en la producció i regulació dels glòbuls vermells; mantenir l'equilibri de minerals.

Funcions del ronyó

  • Filtrar la sang (regulant-ne el volum i la composició).
  • Actuar en la regulació del pH i de la pressió arterial.
  • Excretar residus.
  • Produir hormones.

Com es forma l'orina

El ronyó està compost per petites unitats funcionals anomenades nefrones. El procés passa per: glomèrul → càpsula de Bowman → túbul, envoltat de venes i artèries. El túbul reabsorbeix glucosa, aigua i sals minerals per tornar-les a la sang en les quantitats necessàries.

Sistema respiratori: patologies principals

Pneumònia

Inflamació...

Jarraitu irakurtzen "Anatomia i fisiologia: sistemes urinari, respiratori, digestiu, cardiovascular i endocrí" »

Modernismoa eta Kataluniako Gizartea: Testuinguru Historikoa eta Ezaugarriak

Beste atzerriko hizkuntzak4,23 KB

Modernismoa eta Kataluniako Gizartea

Setmana Tràgica (1909) izan zen herri-matxinada antimilitarista eta antiklerikal nabarmenena. Polizia-errepresioa herritarren aurka oso bortitza izan zen, Melillara tropak bidaltzearen aurka egin zutelako eta greba orokorra antolatu zutelako; errepresioak burgesiaren babesa izan zuen. Garai hauetako literatura, tonu oldarkor eta antiburgesekoa, modernismoa da.

Bi jarrera kontrajarri

Artistek eta intelektualek burgesiak baztertzen dituzte, eta horrek bi jarrera kontrajarri sortzen ditu, defentsakoak eta marjinazioa:

  • Erregeneracionistak: bohemia beltza, osatzen dutena jende xumea baita, non marjinazioa penuria material latz batekin uztartzen den. Gizartearen berreskuratzeko jarrerak defendatzen dituzte, artistak

...
Jarraitu irakurtzen "Modernismoa eta Kataluniako Gizartea: Testuinguru Historikoa eta Ezaugarriak" »

Vicent Andrés Estellés i Salvador Espriu: Dos Pilars de la Poesia Catalana Contemporània

Beste atzerriko hizkuntzak3,17 KB

Tema 5. Vicent Andrés Estellés

Estellés, a banda de periodista, és considerat el poeta més gran del País Valencià, i va renovar la poesia valenciana contemporània des d'Ausiàs March.

Era un jove periodista amb vocació de poeta. Durant la postguerra publicava versos de tant en tant, i eren coneguts sobretot de cau d'orella. Fins als anys setanta, amb El llibre de meravelles, no va començar a ser conegut l'abast de la seva obra, que va ser premiada pel seu enorme diversitat.

A més, molts cantants han musicat els seus poemes.

Temes principals

Quant als temes, la mort i el seu ritual apareixen en nombrosos poemes, tractats mitjançant al·legories que el fascinen i obsessionen, com podem observar en Em pasareu.

També tracta l'amor com a

...

Jarraitu irakurtzen "Vicent Andrés Estellés i Salvador Espriu: Dos Pilars de la Poesia Catalana Contemporània" »

Katalan literatura: gerraostearen eta 70eko hamarkadaren arteko narratiba

Beste atzerriko hizkuntzak24,26 KB

Testuinguru soziopolitikoa: gerra zibiletik 70eko hamarkadara arte

1939tik aurrera, gerraostean, aldaketa politikoek helburu klasikoa zuten: Estatuko hizkuntza minoritario guztiak gaztelaniaz ordezkatzea. Generalitatea, Estatutua eta alderdi politikoak abolitu ziren, eta katalanaren erabilera publiko eta ofiziala, baita irakaskuntza ere, debekatu zen. Generalitatearekin batera geratu ziren intelektualak erbesteratu behar izan ziren. Exiliatu zirenen zerrendak belaunaldi eta joera guztietako jendea biltzen du: Carles Riba, Antonio Machado, Pompeu Fabra, Mercè Rodoreda, Pere Calders... Batzuk erbestean hil ziren, baina denborarekin gehienak herrialdera itzuli ziren. 1939tik aurrera, katalanezko eleberrigintza pixkanaka berpiztu zen. Exiliatutako...

Jarraitu irakurtzen "Katalan literatura: gerraostearen eta 70eko hamarkadaren arteko narratiba" »