Lanbide heziketa mailako Beste atzerriko hizkuntzak ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

La narrativa i el context literari dels anys 70

Durant els anys 70, els escriptors viuen la fi del franquisme, la creació d’editorials, nous premis literaris, el relaxament de la censura i el reconeixement dels drets lingüístics de les nacionalitats amb llengua pròpia. Durant la dècada dels 60 destaquen Terenci Moix amb La torre dels vicis capitals o Baltasar Porcel amb Els argonautes. Amb el sistema democràtic, el català recupera la consideració legal i social que havia perdut.

Els nous escriptors dels 70 es caracteritzen per reflectir el seu món cultural a les seues obres, una actitud més intimista, l'experimentació de les possibilitats dels gèneres, un llenguatge molt elaborat i, sobretot, una transgressió moral i ideològica....

Amor cortès eta poesia trobadorikoa

Amor cortès: bassallatge feudalaren harremana, dama-jauntxoa eta trobadore-basailua. Sentimendu amoros findua.

• Sirventes: haserrea, kritika.
• Plany: heriotza lamentatzea.
• Alba: maitasuna, bereizketa lamentatzea.
• Cançó: amor cortesaren poema tipikoa; senhal agertzen da.
• Pastorel·la: kaballeroaren eta artzainaren arteko elkarrizketa.
• Tençó: trobadoreen arteko eztabaidak.

Eleberri kaballeriskoak

Noveles cavalleresques: protagonista kaballero indartsua eta bihotzekoa da, elementu miragarriak gabe, ezagunak eta kokagarriak diren paisaiak eta benetako pertsonai historikoak aipatzen direlarik. Eleberri berdingarriak dira. Garai hartan kaballeroak ez zuen funtziorik betetzen. Burgesiaren jatorriko estetika berriak literatura...

Erretorika-baliabideak

Al·literazioa – Soinu bera errepikatzea konposizio baten zehar.

Onomatopeia – Soinu batetik sortutako hitza (nyic, nyic, ding-dong...).

Paronomasia – Ia berdinak diren hitzak (privats de sou i son).

Asindeton – Konjuntzioak ezabatzea.

Enjabalgamendua – Esaldia apurtzea (A la vora del mar. Tenia una casa, el meu somni).

Enumerazioa – Elementuak zerrendatzea.

Epitetoa – Beharrezkoa ez den adjektiboa.

Hiperbatoa – Esaldiaren hitz-ordena aldatzea.

Paralelismoa – Egitura berdina errepikatzea.

Polisindeton – Konjuntzio ugari erabiltzea.

Kiasmoa – Paralelismo gurutzatua.

Anadiplosia – Bertso baten amaierako hitza hurrengoaren hasieran errepikatzea.

Anafora – Hitz bat esaldien hasieran errepikatzea.

Antitesia –...

Galiziako Literatura Frankismoaren Garaian

Gerra zibilaren ondoren, Galiziako gerra zibilaren ondorengo diktadura frankistak legezkotasun errepublikarra ezabatu zuen, eta Galiziako hizkuntza eta kultura zapaldu zituen. Ondorioz, politika, kultura eta ekonomia arloetan hainbat murrizketa eta errepresio gertatu ziren, eta galiziar herriak zailtasun handiak izan zituen bere burua adierazteko.

Errepresio horren adibide dira fusilamenduak, preso politikoak eta exiliatuak. Bertan, Luis Seoane, Castelao, Lorenzo Varela eta Emilio Pita bezalako pertsonaiak nabarmendu ziren. Gainera, barnealdean ere erresistentzia kultural bat sortu zen, Galaxia editorialaren inguruan, eta gizarte-mugimendu antifrankistak garatu ziren, hala nola lan-eskubideen aldeko...

Espainiako literatura XX. mendean

Vanguardia eta 98ko belaunaldia

Vanguardia / Novecentismo

Novecentismoa, berriz, 1898ko belaunaldiaren ondoren etorri zen,...

Pedro Agerre "Axular": Bizitza eta Garaia

Pedro Agerre Azpilikueta, Axular goitizenaz ezagunagoa, 1556an jaio zen Urdazubin (Nafarroa) eta 1644an hil zen Lapurdin. Euskal literaturako idazlerik nagusienetakoa da, batez ere 1643an argitaratutako "Gero" maisulanari esker. Sarako Eskolako kide nabarmena izan zen, Materra eta Joanes Etxebarrirekin batera.

Ikasketak eta Ibilbide Erlijiosoa

Ez dakigu ziur non egin zituen lehen ikasketak, baina Urdazubiko monasterioan izan zirela uste da. Ondoren, Iruñera joan zen giza zientziak, erretorika eta filosofia ikastera. Salamancan Teologia ikasketak egin zituen; Koldo Mitxelenaren senitarteko batek 1972an haren titulua aurkitu zuen, eta Axularrek berak bi irakasle aipatzen ditu bere liburuan.

1596an apaiztu...

Manuel Larramendi Garagorri (1690-1766)

Bizitza

Aita Manuel Larramendi Andoainen jaio zen. Salamancan ikasi eta jesuita egin zen. Irakasle ere izan zen Salamancan. Euskal Herriak inoiz izan duen pertsonarik argienetakoa eta eztabaidari zorrotza izan zen (azken 30 urteak Loiolan eman zituen).

Obra

Lanik gehienak gaztelaniaz idatzi zituen.

Bi modutara lortu zuen Larramendik euskararen alde lan egitea:

1. Euskara gutxiesten zutenak lotsagarri utziz eta euskaldunak beren hizkuntzaz harro egotera animatuz.
2. Euskara erabili eta lantzeko ardura zutenak lan egitera bultzatuz.

Gaztelaniazko ekarpena

De la antigüedad y universidad del Bascuenze en España: Euskararen aldeko defentsa edo apologia sutsua da. Hurrengo urtean argitara emango zuen gramatikaren iragarpena...