Psikologia eta soziologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Ernalketa eta Haurdunaldiaren Hasiera

Ernalketa, espermatozoidea emakumearen obuluan sartzen denean hasten da. Bi gametoak fusionatzean, material genetikoa konbinatu eta zigotoa eratzen da. Zigotoa izaki berriaren herentzia-informazio guztia duen zelula da. Zigotoak bikoizte- eta banatze-prozesuak jarraituko ditu, egutegi genetikoak markatutako denboraren arabera (zelulak espezializatuz). Gizakiaren kode genetikoa 46 kromosomaz edo ADN molekulaz osatuta dago. Obulua ernaltzen duen espermatozoidearen arabera, izaki berria XX (neska) edo XY (mutila) izango da. Fetu arra (mutila) bada, 7. astean sexu-organoak garatzen hasiko dira. Emea bada, berriz, 9. astera arte ez dira garatzen hasiko.

Genero-Estereotipoak eta -Rolak

Genero-estereotipoa: ezaugarri...

Didaktika orokorrera hurbiltzeko jarduerak

Irakasleak, jarduera-testuinguru praktikorako, proposamen didaktikoa egin behar du. Irakaslearen gaitasun hori kontuan izanik, zertarako balio du didaktikaren ezagutzak? Zer ekarpen egiten ditu diziplina honek?

• Ikasle bakoitzak, eta gero talde txikian, Phillips 66 talde-dinamika erabiliz gogoeta egin.
• Ikaslearen eta taldearen karpetetan erantzunak gorde.

Didaktikaren ikasketa-objektua: Irakaskuntza-ikaskuntza prozesua

Irakaskuntzaren ezaugarriak

• Irakaskuntza giza praktika bat da. Asmo hobetzailea du.
• Xede hezitzaileak balioen arabera definitzen dira. Balio horiek erabaki behar dira.
• Irakaskuntzaren betebehar nagusia ikaskuntza bultzatzea da, ikasleak ikaskuntza-jarduerak eginez.
• Ikaskuntza elkarrekintzaren

Ebaluazioa

Ikasketa ezagutu edo ulertzeko helburuz informazio eta ebidentzia bilketa eta azterketa prozesu sistematikoa.

Ebaluazio motak

• Helburuaren arabera

  • Formaziozkoa: Hobetzeko.
  • Sumatiboa: Kalifikatzeko.

• Bildutako informazioaren arabera

  • Kuantitatiboa: Puntuazioa, zenbaki bidezko informazioa.
  • Kualitatiboa: Deskribapenak eta kualitateak.
  • Mistoa: Bien arteko konbinazioa.

• Agentearen arabera

  • Barne ebaluazioa (Autoebaluazioa): Norberak bere buruari egiten diona. Ebaluatzailea eta ebaluatua pertsona bera dira.
  • Kanpo ebaluazioa: Ebaluatzailea eta ebaluatua pertsona desberdinak dira.
  • Koebaluazioa: Kideen arteko ebaluazioa.

• Egoeraren arabera

  • Testuingurutik kanpoko ebaluazioa: Teorikoa, azalpenetan eta deskribapenetan oinarrituta.
  • Ebaluazio autentikoa: Praktikoa,

Gizakiaren Autorrealizazioa eta Psikologia

- Batzuetan, ezinezkoa da, gizakiok geure bokazioak eta nahiak baztertu egiten baititugu, besteenak asetzeagatik.

- Gizakia, beraz, ez da zoriontsua izango, berak nahi duena eta besteek berarengatik espero dutena kontrajarrita dauden bitartean.

- Helburua pertsona autorrealizatzea iristea da, bakoitzak bere burua onartuz.

- Kritika ugari jaso zituen bere garaian, batez ere, zientifikotasun faltagatik.

- Hala ere, ukaezina da humanisten arrakasta ugari lortu dituztela, gehienbat talde dinamikoak erabiliz.

Psikologia Kognitiboa

• Psikologia Kognitiboa

*Garrantzia handia eman -- Gogamenari eta kontzientziari.

*Kritika -- Emozio eta sentimenduei garrantzirik ez.

Psikologia kognitiboaren ezaugarriak:

• Gogamen-prozesuak

1. Deskribapen Testuak

Deskribapena errealitatea behatu eta besteei helaraztea da. Bidaia baten berri emateko, leku bat nolakoa den jakinarazteko, edo bizitzan zehar aldatu diren gauzen berri emateko erabiltzen da. Inpresio orokorrak kontatu behar dira, ez da beharrezkoa den-dena ematea.

Unitate honetan, deskribapen subjektiboa landuko dugu sakonago. Honen helburua irakurlearengan inpresio atsegina edo desatsegina, edo sentimenduren bat sortzea da. Idazleak berak jaso, sumatu, ikusi edo sentitu bezala helaraziko digu errealitatea. Errealitatea bi modutara helaraz daiteke: sentsazioak transmitituz edo, sentsazioaz gain, iritzia adieraziz.

Deskribapen motak:

1. Eстатиkoa: Irudi bati buruzko informazioa ematen digu. Zehatza izan behar du, adjetibo

Azpikultura eta Kontrakultura

Azpikultura: Gizarteko kide guztiek ez dutelako berdin pentsatzen edo bizitzen. Kultura berean era askotako kideak daude, hainbat alderdirengatik: adina, maila sozioekonomikoa, gizarte-klasea, jatorri etnikoa… Kultura berean bizi diren guztiek ez dituzte kultura horren aukerak berdin aprobetxatzen. Herri bakoitzeko pertsona bakoitzak kultura ikusteko modu desberdina du, eta, ondorioz, kultura orokor bat zatitan banatzen da.

Kontrakultura: Kultura nagusiaren kontrako mugimenduei kontrakultura esaten zaie, eta kultura eta gizarte alternatiboren bat proposatzen dute.

• Hiri-tribuak: rockerrak, punkak, skinak eta abar. Ez gizartean ez familian aurkitu ez duten identitate baten atzetik dabiltza. Idolo edo lider baten

Dislexia: Definizioa, Jatorria eta Motak

Dislexia hizkuntza-gaitasuneko arazo bat dutenean sortzen den idatzizko hizkuntza-patologia da. Espero gabeko izaera du eta kronikoa da. Dislexikoa den pertsona batek bide fonologikoan deskodifikazio akastuna egiten du eta bide lexikotik ez da gai esanahi bat ematera iritsi.

Jatorria

• Genetikoa: Belaunaldiz belaunaldi transmititutakoa.
• Neurologikoa: Garunean alterazio bat jasatean.

Nori gerta dakioke?

Bai haurrei, bai helduei ere gerta dakieke gaixotasun hau pairatu. Hauekin batera azaldu badaitezke ere, zailtasunak ez dira hurrengo egoerek eragindakoak:

• Koefiziente intelektual arrunta dute.
• Ez dute ez arazo fisikorik, ez psikikorik, ez soziokulturalik, ezta ikusmen- edo zentzumen-arazorik ere.
• Eskolatze egokia

Gizartea eta Hezkuntza: Sarrera

Hezkuntza gizarteko kide berriak gizartean integratzeko beharrezkoak diren ezagutza, gaitasun eta portaera arauen transmisioa da. Hezkuntza erakunde sozial bat da, ezagutza, gaitasun eta helburu pertsonalen hedapena ahalbidetzen duena, ingurune ugaritan ematen da, ez eskolan bakarrik.

Eskolaratzea, berriz, prozesu formala da, eskolan ematen dena. Ikasketa plan zehatz baten bidez, ezagutzak eta gaitasunak eskaintzen dira eta derrigorrezkoa da adin jakin bat arte (gurean 16 urte).

Curriculum Ezkutua

Gizartean nagusi diren balio eta arauak transmititzea ere bada, “curriculum ezkutua”. Teoria marxisten arabera, gizarte kapitalistan nagusitzen diren gizarte ezberdintasunak transmititzen ditu eskolak.

Erreprodukzio

Sare sozialen erabilera desegokia eta ondorioak

Sare sozialak gaizki erabiltzea gero eta fenomeno handiagoa da, eta ondorio esanguratsuak ditu. Arazo nabarmenetako batzuk hauek dira:

• Informazio faltsua eta ziberjazarpena

  Informazio faltsua edo engainagarria zabaltzea desinformazio masiboa eragin dezake eta iritzi publikoari eragin diezaioke. Gainera, ziberjazarpena etengabeko mehatxu bihurtu da, batez ere gazteentzat eta nerabeentzat, plataforma horien bidez hitzezko jazarpenaren, larderiaren eta abusuaren biktima izan baitaitezke.

• Pribatutasuna galtzea eta adikzioa

  Pribatutasuna galtzea ere kezkagarria da. Erabiltzaile askok informazio pertsonala partekatzen dute balizko ondorioak kontuan hartu gabe, eta horrek nortasun-lapurreta edo estortsioa

Gizarte Zerbitzuen Sarea

Gizarte zerbitzuen sarea bi mailatan banatzen da:

• Oinarrizko edo lehen mailako arretarako gizarte zerbitzuak: Sistemara sartzeko puntua da eta toki mailakoa da (Udaletxeko Gizarte Zerbitzuak). Eskaintzen dituzten zerbitzuak, besteak beste, hauek dira: premiazko ostatua, informazioa, orientazio zerbitzuak, jantoki soziala, etxez etxeko laguntza eta prebentzioa.
• Gizarte zerbitzu espezializatuak: Arreta espezializatua behar duten kolektiboentzat dira (haurrak, nerabeak, adinekoak, emakumeak, drogazaleak...).

Arrisku Sozialeko Egoeran Dauden Familiak

Egoera hori bultzatu dezaketen faktoreak honako hauek dira:

• Familiaren dinamikarekin lotutako faktoreak: Familia rolak ezegokiak izatea, genero indarkeria familia dinamikaren barnean