Batxilergoa mailako Plastika eta arte hezkuntza ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

XIX. mendeko Euskal Herriko industrializazioa

XIX. mendean, Euskal Herria landa-industriatik industria modernora igaro zen. Bizkaian eta Gipuzkoan garapen ekonomikoa nabarmendu zen, eta Espainiako merkatuarekin harreman estuak sortu ziren.

Egoera ekonomikoa XIX. mendearen hasieran

Bizkaiko eta Gipuzkoako biztanleriak nekazaritzan bizi zen, baina zereal eskasia nabarmena zen eta elikagaiak inportatu behar ziren. Ondorioz, burdin oparoa baliabide nagusi bihurtu zen.

• Burdina: industrializazioaren oinarria
• Kostaldeko portuak: merkataritza erraztu zuen
• Europako industria-iraultza: eragin zuzena

Burdinaren industria eta Bilbo

1840an, Bilbo burdinaren industria-gune nagusi bihurtu zen. 1855ean, Bessemer prozesua ezarri zen, kostuak murriztu eta produkzioa...

Fedea eta Arrazoia Tomas Akinokoaren Garaian

Fedearen eta arrazoiaren arteko arazoak konpontzeko ahaleginean, Tomas Akinokoak garai hartako erlijio-ideia berriak ekarri zituen: kreazionismoa, arimaren hilezkortasuna eta salbazio-beharra. Horren ondorioz, ideia horien arteko harremanari buruz hausnartzera bultzatu zituen filosofo kristauak. Horrela, teologiak egia behar zun izan. Hortz, filosofo papera zein ondorioztatu behar zuten hur aurkitutako egiaren balioa eta filosofia-teologia harremana zehaztu ere.

Lehen Filosofia Kristaua

Teologia eta filosofia eskutik joan ziren. Haiek zioten erlijioa autosufizientea zela, ez zuela behar inolako justifikazio edo azalpen filosofikorik. S. Augustinen arabera, teologiaren eta filosofiaren helburua bera...

Euskal Gramatika eta Hizkuntza Ezaugarriak

Galdetzen

Galdetzen: 1. Aditzean ezkerreko atal gisa: etxea eta izensteak era indartuan. 2. Aditz-ekintza gisa: trinkoa eta elkartua. 3. Aditzean baietz edo ezetz gisa: ez eta bai (trinkoa, elkartua).

Deklinabide Auziak

Deklinabide auziak: Diptongoz amaitutakoak (au, ei, ai): bokalez amaitutakoak bezala. Salbuespena gau hitza, lekuzko singularreko kasuetan -e- lotura-bokala behar du. Sila bakarreko hitzek, zertaz kasuan, -e-.

Izen Bereziak

Izen bereziak: Mugagabean deklinatu, ez dute artikulurik behar. A hotsez amaitzen diren herri eta herrialde batzuek arazoa dute lekuzko kasuetan:

• Batzuek a berezkoa eta gorde behar dute (Naf, Don, Gip, Zub, Getaria, Errenteria, Ondarroa, Pasaia, Zumaia...).
• Beste batzuek

1936ko gerra zibila Euskadin

1936an, Euskal gizartean barne-kontraesan handien ondorioz, Euskal Herriko historian tragedia handien eragin duen gatazka armatua sortu zen. Bigarren Errepublikak Euskal gizartea berriztatzeko eta erreformak egiteko egindako prozesua eten egin zen, euren pribilegio-egoera arriskuan ikusi zuten klase eta talde sozialen erreakzio bortitzaren ondorioz.

Gerraren garrantzia historikoa

Gerrak garrantzi historiko handia izan zuen. Alde batetik, autoritarismo faxista eta demokrazia arteko gatazkaren adierazpena izan zen. Nazioartean dimentsio garrantzitsua izan zuen.

Bestalde, gerra sektorerik atzerakoienak eta erreakzionarioenak irabaztearen ondorioz, diktadura militarra ezarri zen 40 urtez.

Altxamendua eta gerraren fasea

Altxamendu...

XENPELAR:  Juan Frantzisko Petriarena Rekondo, 1835ean jaio zen Errenterian, Gipuzkoan, Bertsolaritza tradizionalaren figura garrantzitsuenetakoa izan zen eta bere bertsoek Euskal Herrian eragin handia izan zuten. Ez dago Xenpelarren itxuraren argazkirik Xenpelar Oiartzungo alaba batekin ezkondu zen, Maria Josefa Retegirekin, 1859ko abenduaren 22an, hogeita lau urte osatu gabe. 3alaba izan zituzten. Esaten da Xenpelar ez zekiela idazten baina bai irakurtzen, orduan bere bertsoak papereratzeko norbaiten laguntza izan behar zuen. 

Errenteriko Fabrika Aundian lan egiten zuen, bere arrebarekin, arratsaldetan berriz, Xenpelar  bere lagunekin sagardotegi batera joaten zen, aulki baten igotzen zuten eta bertan bertso kantari egoten zen.  Emaztea...

Stendhal

Nicolai Gogol

Errealismoaren Ikuspuntutik