Literatura Errealista: Stendhaletik Manzonira
Stendhal
Saioak hasieran, deskribapenaren garrantzia baina zirrararako erabiliak.
Heroi bitalista eta indibidualista arrakastaren bila.
Heroia gizarte batek mugatzen eta zehazten du.
"Gorria eta beltza": Pertsonaiaren bilakaera: publikotik (gorria) elizara (beltza).
Amaieran exekutatzen dute.
Historia garaikidea.
"Parmako kartusia"
Nicolai Gogol
"Dikanka inguruko etxalde bateko arratsak": Gaztaroko oroitzapenak.
"Mirgorod": Bilduma.
"Taras Bulba": Nobela historiko erromantikoa.
Ez du nahi Tolstoik edo Galdosek gizarte edo nazio oso bat ispilatu.
Errealismoaren Ikuspuntutik
Gizartearen injustizia salatu erregimenari tentsioa.
Ipuingilea.
"Longaina": Ipuina.
"Arima hilak": Jopu hilen zenbakia.
Prosazko epopeia.
Bidaia eta gertakari nahiko askeak.
Xehetasun txikiak.
Hizkuntza aberats eta oparoa.
Garaiko akatsen karikatura.
Charlotte Brontë
"Jane Eyre": Errealismoaren garaikidea.
Zehaztasunak eta xehetasunak.
Gogoetatsuago.
Emakume protagonista askea.
Sentimenduak eta melodrama noiz magia.
"Shirley": Jostunen matxinada.
Emily Brontë
"Muinoko ekaitzak": Bi narratzaile.
Errealismoaren garaikidea.
Gizarte mailak, maitasuna aurka.
Intuitibo eta erromantikoa.
Ezinezko maitasunak.
Bi belaunaldiren arteko gurutzaketa.
Sentimentala.
Bata bestearen barruan.
Elementu fantastikoak.
Anne Brontë
"Agnes Grey": Autobiografia.
Umezaintza, emakumearen ogibidea.
"Wildfell Halleko apopiloa": Autobiografia eta alkoholismoa.
James Fenimore Cooper
Mugako nobela.
"Azken moikanoa": Izadi basatia.
Basati ona.
Luzapena eta detailismoa.
Alejandro Manzoni
Olerkari, azterkigile eta nobelagile.
"Ezkongaiak": Nobela historiko erromantikoaren mugak gainditzen ditu.
Behin eta berriro moldatua.