Apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Gantz Azidoak eta Haien Metabolismoa

Gantz-azidoak matrize mitokondrialean degradatzen dira β-oxidazioa izeneko bide metabolikoaren bidez. Gantz-azido katearen erabateko degradazioa lortu arte errepikatzen diren lau erreakzioen sekuentzia da:

• Deshidrogenazioa
• Hidratazioa
• Oxidazioa
• Tiolisia

Prozesu honetan, bi karbono atomoko unitateak askatzen dira: azetil-CoA molekulak, hain zuzen ere. Azetil-CoA horiek ondoren Krebsen zikloan sartuko dira; eta, erreduzitu diren koentzimak, aldiz, arnas katean oxidatuko dira. Azil-CoA molekula berriak beste β-oxidazio bati ekiten dio, eta berriro bi karbono galtzen ditu. Prozesu horrek gantz-azidoa guztiz degradatu arte jarraitzen du. Horretarako, zenbait β-oxidazio edo helize-bira beharko dira, eta bira horien...

Zein zen Primo de Riveraren diktaduran euskal kulturaren egoera? Euskal abertzaletasunak jazarpena sufritu zuen. Baina egoera horretan kulturgintzak berebiziko indarra eta garrantzia hartu zuen euskal abertzaletasunaren ideiak zabaltzeko.

Zeintzuk izan ziren horren bultzatzaile nagusiak? Euskal kultura bultzatze horretan hainbat izen nabarmendu ziren. Aitzol, Lauaxeta, Orixe eta Lizardik.

Lizardik zein ikasketa egin zituen? Polikaz gain, zein beste jardueretan aritu zen? Legelari-ikasketak egin Madrilen eta ondoren gerente lanetan jardun zuen bizitza guztian, lanaren ondorioz bidaia ugari eginez. Lizardik oso jarduera desberdinak izan zituen bizitzan: enpresa-gizona, idazlea, kultur eragilea eta polikaria izan zen. EAJko militantea izanik, Madrileko...

XX. mendeko pentsamendu filosofikoa hiru tradizio nagusi bereiziz ulertzen da: marxismoa, fenomenologia eta existentzialismoa, eta filosofia analitikoa. Hauek ez dira eskolak zentzu zorrotzean, baizik eta tradizioak, non ez dagoen gai edo ikuspuntu finkorik.

Filosofia Analitikoa

Filosofia analitikoa deskribatzea zaila da, baina bere ezaugarri nagusietako bat zientziarekin duen hurbiltasuna da. Filosofia honek enpirismo ingelesaren planteamenduak berreskuratzen ditu eta arrazionalismoa, espekulazioa eta idealismoa baztertzen ditu. Lengoaiaren analisia eta argitzapena funtsezkoak dira filosofia analitikoarentzat; filosofiaren helburua ez da munduari buruzko ezagutza mota bat ematea, baizik eta mundua ezagutzeko moduen gaineko hausnarketa egitea...

Federico Etxebarria eta Protekzionismoaren Defentsa

Aztertuko dugun testuak Federico Etxebarria alderdi liberaleko kide eta enpresari euskaldunak 1893ko abenduan ospatutako mitinean emandako argudioak batzen ditu. Librekanbismoari eta protekzionismoari buruzko ikuspegi subjektiboa ematen duenez, testu narratiboa da. Edukiaren arabera, politikoa eta ekonomikoa da; antzinean idatzitako testua denez, lehen mailako iturria da. Egilea Federico Etxebarria denez, banakako testua da; bestalde, helburu sozialak dituenez eta mitin baten transkripzioa denez, testu publikoa da.

Federico Etxebarriaren hitzaldia Bilbon ospatu zen 1893ko abenduaren 9an, Berrezarkuntzaren garaian, Maria Kristina Habsburgokoaren erregeordetzan. 1885ean Alfontso XII.a hil zenean,...

Historiaren azterketa: Iragana eta Orainaren Ulermena

Historiaren azterketa

Aztertzen: Gizarte mota ezberdinen iragana eta oraina ikuspegi global batetik, kontutan izanik prozesuetan gertatzen diren aldakuntzak eta irauteak.

Zehazten: Maila desberdinen arteko interdependentzia (teknikoa, ekonomikoa, soziala, politikoa, ideologiko-kulturala).

Azaltzen: Gertakarien kausa erreal eta intentzionalak.

Eskatzen: Iturburuen erabilera (idatziak, irudiak, ahozkoak, materialak...).

Ezaugarria: Historiaren ezagupenak behin-behineko izaera hobetgarria du.

Greko-erromatar Aroa

Sei jakintzagai: Antro, Hist, Eko, Geo, Zuz, Pol.

• Gizarte, giza izaera eta hiri/herrien arteko harremana hobeto ezagutzeko.

Pertsonaia garrantzitsuak: Xenophonte, Anaximandro, Platon, Justiniano....

Euskarazko Hiztegia: Sinonimoak eta Esanahiak

A

• Abaildu / Makurtu: Bozkario-poza
• Abegitsu / Gaztigua: Deblauki - Bat-batean
• Adeitasun / Begirunea: Doi-justu
• Adur / Zoria: Egoskor - Temosoa
• Ahokatu / Irekiduran sartu: Egotzi - Kanporatu
• Airos / Sotila: Elkor - Idorra
• Aise / Erraz: Emankor - Joria
• Aitzin / Baino lehen: Emeki - Leunki
• Amaraun / Armiarmaren sarea: Erantsi - Gehitu
• Apaldu - Umildu: Eritasun - Gaitza
• Apika - Agian: Errabia - Amorrua
• Arakatu - Miatu: Erreskatatu - Salbatu
• Aratz - Garbia: Errezatu - Otoitz egin
• Artean - Oraindik: Errezel - Gortina
• Artesi - Bitartea: Errezelo - Susmoa
• Asaskaldi - Dena kanporatzea: Erruki - Pena
• Atabal danbora: Estropezu egin - Behaztopatu
• Atrebeintza - Ausardia: Estudio - Ikerketa
• Atxiki - Itsatsi: Etxaferu - Bolandera
• Auzi

NEP eta SESBren sorrera

Politika Ekonomiko Berriaren (NEP) ideia nagusia krisiari aurre egiteko merkatu ekonomikora neurri batean itzultzea izan zen.

Ekonomia liberalizatzeko hartutako neurriak

• Landa-eremuan, industria txikietan eta saltokietan jabetza pribatua onartu zen.

• Diru-ekonomia berrezarri eta errublo berria sortu zen.

• Bankuak, industria astuna eta kanpoko merkataritza estatuaren kontrolpean jarraitu zuten.

Emaitza ekonomikoak

• Nekazaritzaren hedapenak gosetea murriztu zuen eta errazionamendua ezabatu egin zen.

• Nekazaritzako eta industriako ekoizpenak gora egin zuen.

Ondorio sozialak

• Nekazari talde aberats bat sortu zen: kulakak.

• Merkatariak nahiz enpresariak aberastu egin ziren.

Sobietar Batasunaren sorrera

1922an: Sobietar Errepublika Sozialisten...

Aurrean dugun 2010eko koropleta mapan, Espainiako lurraldeetan etorritako atzerritarren ehunekoa ageri da. Horrela, kolorearen intentsitatearen arabera, gero eta ilunagoa izanda, portzentajea handiagoa dela adierazten digu. Bestalde, gero eta kolorearen intentsitatea txikiagoa izan, portzentajea txikiagoa dela esan nahi du; adibidez, Badajoz.

Immigrazioaren Bilakaera Historikoa

Historikoki, Espainia herri emigratzailea izan da, batez ere Amerikara eta Europara. Baina 1990tik aurrera etorkin ugari jasotzera pasatu da, eta urte askotan immigrazio saldo positiboa izan du, krisi garaian izan ezik.

Egungo Egoera Demografikoa

Espainian, gaur egun, ia 47 milioi pertsona bizi dira. Horietatik badakigu atzerritarrak ia %10 direla, baina lehen esan den bezala,...

Zientziaren eta Teknologiaren Filosofia

Ikerketa zientifiko eta aurrerapen teknikoez gogoeta egiten du, bi jakintza hauen arteko loturak aztertuz (zientziaren metodologia).

Hizkuntzaren Filosofia

Hizkuntzaren zentzuaz, esanahiaz eta erabileraz arduratzen da.

Filosofia Praktikoa

Filosofia hurbilagoa.

Filosofia Moral edo Etikoa

Pertsonen ekintza askeez gogoeta egiten du, justizia eta zoriontasunera zuzenduta dauden neurrian. Gure jokabideak libreak diren edo ez, eta noraino garen libre aztertzen du.

Filosofia Politiko eta Soziala

Gizakiaren gizarte-alderdiaz eta justiziara zuzendutako komunitate politiko batean antolatzeko gaitasunaz arduratzen da.

Zuzenbidearen Filosofia

Estatuaren eta legeen zilegitasunaz galdetzen du (legeak herriarentzat eginda dauden...

1. Loteria-zozketako azken zifra

Loteria-zozketa batean, sari nagusiaren azken zifra zein den jakin nahi dugu.

1. Zein da lagin-espazioa?
2. Idatzi gertaera hauek: A = "5 baino txikiagoa"; B = "bikoitia".
3. Aurkitu A ∪ B, A ∩ B, A', B' eta A' ∩ B' gertaerak.

Ebazpena

a) Lagin-espazioa hau da: E = {0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9}

b) Gertaerak hauek dira:

• A = "5 baino txikiagoa" = {0, 1, 2, 3, 4}
• B = "bikoitia" = {0, 2, 4, 6, 8}

c) Eskatutako gertaerak:

• A ∪ B = {0, 1, 2, 3, 4, 6, 8}
• A ∩ B = {0, 2, 4}
• A' = {5, 6, 7, 8, 9}
• B' = {1, 3, 5, 7, 9}
• A' ∩ B' = {5, 7, 9}

2. PREMIA hitzeko letrak

PREMIA hitzaren letra bakoitza fitxa batean idatzi dugu, eta fitxak poltsa batean sartu ditugu. Zorian fitxa bat atera dugu.

1. Idatzi saiakuntza horren oinarrizko gertaerak. Probabilitate