Erreflexuak eta zirkular erreakzioak (0–8 hilabete)

Erreflexuen jarduna (0–1 hilabete)

Haurrak jaiotzean erreflexu, jarrera eta sentsazioek osatutako hereditario muntaia bat dakar. Hau da, jaiotzetik dakar haurrak errepertorio bat.

Zurrupatze-erreflexua eta beste erreakzioak

Zurrupatze-erreflexua: hasieran estimulurik gabe ere agertzen den erreflexua da; hainbat hurbilketa egiten ditu amaren titiburura. Begien erreflexua eta bestelako sentsazio erantzunak ere badaude.

Piageten ikuspegia

Piagetek jaioberriaren gaitasunez ikusmolde ezkorra isladatzen du: bere ikuspegitik, haurraren egokitze-errepertorioa biologikoki erabakitako erreflexu sinpleetara mugatzen dela uste du. Jokamolde horiek ingurumeneko estimulu zehatzekiko erantzun automatikoak...

Dokumentazio klinikoa eta osasun-dokumentazioa

Dokumentazio klinikoa osasun-arloan sortzen diren datuak dira, informazio erabilgarria izateko ordenatu eta antolatzen diren dokumentuak.

Bi dokumentazio mota bereizten dira:

• 1) Dokumentazio klinikoa: Pertsonaren osasun-egoerari buruzko informazioa ematen duen edozein datu da. Helburua osasuna babestea, gaixotasuna prebenitzea eta osatzea da. Adibidez: txerto-txartela.
• 2) Osasun-dokumentazioa: Pazienteari emandako arretaren ondorioz sortzen den informazioa da. Adibidez: odol-analisien emaitzak.

Historia Klinikoaren (H.K.) definizioa

Arreta-prozesuak irauten duen bitartean, egoera eta eboluzio klinikoari buruzko informazioa jasotzen duten dokumentuen multzoa da.

Historia Klinikoaren funtzioak

• Arreta-arloan:

Bertuteak eta Hiri Ideala

Platonen kezka nagusietako bat hiria edo estatua nolakoa izan behar den zehaztea zen. Honen ustez, hiriaren eginkizuna gizakiaren zoriontasuna eta ongizatea bermatzea da. Horretarako, hiriak zuzena izan behar du, eta hiritar guztiek beren eginkizunak izango dituzte. Hiru gizarte-sail bereizten zituen:

• Ekoizleak: (Irritsezko arima dute eta haien egitekoa hiriarentzat oinarrizko ondasunak ekoiztea da).
• Zaintzaileak: (Arima suminkorra dute eta hiriaren defentsaz arduratzen dira).
• Agintariak: (Arima arrazionala dute eta agintzea dute helburu).

Platonen ustez, gobernu motarik oberena aristokrazia izango litzateke eta txarrena, berriz, tirania. Platon demokraziaren kontrakoa da, gobernulanetarako prestatuta ez daudenek gobernatzen...

ENPRESAREN FORMA JURIDIKOAK enpresa indibiduala nortasun fisikoa duen enpresa da,hau da,enpresaren jabea pertsona bat da.enpresaburu indibiduala: merkataritza,industria edo profesional jarduera egiten duen pertsona fisiko bat da.ENPRESA INDIBIDUALAB):kontratu batean oinarritzen da.Kontratu horren bidez bi pertsonek edo gehiagok komunean dirua,ondasunak edo industria jartzea adosten dute honela lortutako onurak elkarren artean banatzeko asmoarekin.Nahiz eta sozietateak pertsona batek baino gehiagok osatu,enpresa indibidualtzat jotzen dira ez dutelako nortasun juridikorik,hau da, nortasun fisikoa dute.Horretaz gain,enpresa horiek definitzen dituen beste ezaugarri batzuk honakoak dira: kideen artean paktu sekretuak dituzten enpresak dira,bere...

Sofistak: Filosofia eta Hezkuntza

Filosofo sofistak, Protagoras eta Gorgias garrantzitsuenak izanik. Herritar guztiak politikan parte hartzeko eskubidea zeukatenez, familia aberatsetako seme gazteei gai publikoez heziketa emateaz arduratzen ziren. Behar horregatik agertu ziren sofistak. Sofisten jarrera filosofiko nagusiak eszeptizismoa eta erlatibismoa ziren (ezagutza pertsonaren edo gizartearen menpe jartzen zuten).

Hezkuntza Sofisten Ikuspegitik

Hezkuntza berriak antzinako bertutea demokratizatzea eta nobleziatik hiritar guztietara zabaltzea zuen helburu. Politikan parte hartzeko eskubidea eta hitzaren eskubidea eman zien hiritar guztiei. Gazteei bertute politikoa irakasten zieten. Sofisten ustez, arte politikoa politikari bikainari zegokion...

Zer da "Paisaia linguistikoa"?

Paisaia linguistikoa espazio publikoan agertzen diren hizkuntzen multzoa da. Hizkuntza baten estatusaren eta indar sozialaren adierazle objektiboa da.

Euskadiko paisaia linguistikoan euskararen eta gaztelaniaren arteko oreka ez da simetrikoa; euskararen presentziaren ikusgarritasunak zuzenean eragiten dio hizkuntzaren prestigioari eta herritarren erabilerari. Euskal eskola sistemak paisaia linguistiko hori normalizatu nahi du, euskara gizartearen alor guztietan ikusgai egon dadin eta euskara gizarte-hizkuntza bizia izan dadin, herritarren arteko harremanak hobetuz eta euskararen presentzia indartuz.

Zer dira Gune Soziolinguistikoak?

Gune soziolinguistikoak udalerriak euskaldunen portzentajearen arabera sailkatzen...

1. Espainiako Osasun Sistema Nazionalaren (OSN) Eredua

Espainiako osasun-sistema eredu mistoa da:

• Publikoa eta pribatua (aseguru pribatua) elkarbizi dira.
• Itxaron-zerrenda luzeak izaten dira.
• Estatuaren erantzukizuna da.

Ezaugarri Nagusiak

• Unibertsaltasuna: Herritar guztiek osasun-arreta jasotzeko eskubidea dute.
• Publikoa eta doakoa: Finantziazio publikoa du.
• Deszentralizatua: Autonomia-erkidegoek kudeatzen dute.
• Ekitatea eta berdintasuna bermatzen ditu.

2. Lehen Mailako Arreta eta Arreta Espezializatua: Desberdintasunak

Lehen mailako arretaren eta OSNko arreta espezializatuaren arteko desberdintasun nagusiak honako hauek dira:

• Zentro Motak:
  • Lehen Mailako Arreta: Osasun-zentroak eta kontsultategiak.
  • Arreta Espezializatua: Anbulatorioak eta ospitaleak.
• Helburua

Egun, pil-pilean dagoen hizpidea da adimen artifizialaren erabileraren gorakada eta horrek gizartean sor ditzakeen ondorioak. Ez dago duda-mudan jartzerik azken urteotan teknologia honek gure eguneroko bizitzan gero eta presentzia handiagoa duela; hala diote adituek, behintzat. Izan ere, atzo bertan irakurri nuen artikulu batean aipatzen zen adimen artifizialeko tresnek gero eta gehiago ordezkatzen dituztela gizakiak hainbat lanpostutan, eta horrek kezka sozial eta etiko ugari sortzen dituela. Beraz, gai hau ez da ahuntzaren gauerdiko eztula. Arrotza egiten al zaizu gai honen inguruko kezkak entzutea? Ba al zenuen datu honen berririk?

Adimen Artifizialaren Terminologia Garrantzitsua

Kontzeptu Orokorrak

Lehia perfektuko merkatuetan enpresak prezio-onartzaileak dira eta eskaintza-eskariaren legearen funtzionamendu askearen arabera jarduten dute.

Lehia ez-perfektuan, enpresa guztiak ez dira baldintza berdinetan lehiatzen, enpresa batek edo batzuek eragin nabarmena izan dezakete prezioan.

Sartzeko Hesiak

Sartzeko hesiak enpresa berriak merkatu batean sartzea eragozten edo zailtzen duten faktoreak dira:

• Kostu Abantailak

  Enpresa bat sektoreko gainerako enpresak baino merkeago ekoizteko gai bada, publikoarentzako salmenta-prezio merkeagoa ere eskaini ahal izango du. Kostuetan lider izatea lehiakideak baino kostu txikiagoak izatea eta posizio horri eustea da. Hori lortzeak aukera ematen du sektoreko batez besteko mozkinak baino handiagoak lortzeko.

• Produktu

Ehun Motak

Giza gorputzean lau ehun mota nagusi bereizten dira:

• Ehun epiteliala: Organismoaren azalerak estaltzen ditu. Bi mota nagusi bereizten dira:
  • Estaldura-epitelioa: Gorputzaren kanpo-azala, organoen barrualdea eta gorputz-barrunbeak estaltzen ditu.
  • Guruin-epitelioa: Funtzio espezifikoak dituzten organoak osatzen ditu, hala nola guruin exokrinoak eta endokrinoak.
• Ehun konektiboa: Hainbat osagai ditu, hala nola zelula bereziak eta zelula arteko substantzia, ehun motaren arabera. Zelula arteko substantziak ehun bakoitzaren ezaugarriak zehazten ditu. Hainbat ehun konektibo mota daude:
  • Ehun konjuntiboa: Organoen arteko espazioak betetzen ditu, tendoiak eta kornea osatuz, besteak beste.
  • Ehun adiposoa: Lipidoak metatzen ditu eta organoak babesten