Apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Lehen Mundu Gerraren jatorria

Alemania bateratu ondoren, nazioarteko politikaren gidari bihurtu zen. Bismarckek aliantza-sistema bat sortu zuen Alemania, Austria eta Errusiaren artean, eta geroago, Italia ere gehitu zen. Helburu nagusiak Frantzia bakartzea eta Balkanetako orekari eustea ziren.

Bake armatua (1890-1914)

1890ean Bismarck kargutik kendu zuten eta nazioarteko harremanetan beste aldi bat hasi zen: Bake armatua. Garai honetan, Europako potentziak aurkako bi bloke militarretan banatu ziren:

• Aliantza Hirukoitza: Alemania, Austria eta Italia.
• Entente Hirukoitza: Frantzia, Errusia eta Britainia Handia.

Balkanetako arazoak zirela eta, Errusiak Alemaniarekin zuen aliantza utzi zuen. Elkarrekiko beldurrak armamentu norgehiagoka eragin zuen.

Gerraren

1. Etika ekintza moralaren hausnarketatzat hartuta

1.1 Morala eta etika

Gure gizarteetan, gero eta gehiago hitz egiten da portaera etikoaz.

Moral: mos hitzaren jatorria da eta «ohitura» esan nahi du.

Etika: Jatorriz ēthos (egoitza, bizitzeko toki) zen; Aristotelesek, ordea, esanahia zehaztu zuen: izateko modua, hau da, izaera, adierazten du.

1.2 Izaera, kontzientzia eta heldutasun morala

Gizarte-portaeraren izaera aske hori da gizakiaren izaera moralaren oinarria (askatasunak).

Izaera egunetik egunera eraikitzen dugu gure ekintzekin. Izan ere, izaerak, behin eraiki eta gero, eragin handia izango du gure ekintza zehatzetan.

Gure kontzientzia moralak heldutasun-prozesu bati jarraitzen dio. Estadioak eta etapak daude, bakoitzak bere arrazoiketa morala...

Teoria Zelularraren Historia eta Jatorria

Mikroskopioak erabiltzen hasi ginenean, teoria zelularra sortu zen. Hasierako mikroskopioak bi lentetako tramankuluak ziren, eta horiei esker hasi ziren zelulak ikusten.

• Leeuwenhoekek (XVII. mendean), mikroskopioak erabiliz, infusorioak (tamaina txikiko izaki bizidunak) aurkitu zituen.
• Robert Hookek, 1665. urtean, kortxo bat aztertzen ari zela mikroskopioarekin, zeldak behatu zituen. Zeldek horma zurrunak zituzten, eta Hookek ZELULA deitu zien (hura ez zen animalia- eta landare-zelulak desberdintzeko gai izan).
• Robert Brownek (XIX. mendean), ehun biziak aztertu zituenean, zelularen nukleoa aurkitu zuen.

Teoria Zelularraren Oinarriak

Schwan zoologoak eta Schleiden botanikoak XIX. mendean enuntziatu zuten teoria...

Espainiako Berrezarkuntza (1875-1902)

1875ean Alfontso XII.aren estatu-kolpearen ondoren hasi zen Berrezarkuntza, Cánovas del Castillok bultzatuta. Sistema hau oligarkia ekonomikoan oinarritu zen, eta helburu nagusiak ekonomia-garapena, gizarte-ordena mantentzea eta ezkerra boteretik kanpo uztea izan ziren.

Oinarriak

• Oinarri soziala: Ekonomia eta politika oligarkikoa.
• Oinarri juridikoa: 1876ko Konstituzioa.
  • Moderatua eta malgua.
  • Subiranotasun elkarbanatua (Koroa eta Gorteak).
  • Erregearen botere betearazlea eta lege-beto eskubidea.
  • Bi ganbara (Senatua eta Diputatuen Kongresua).
  • Zentralismoa.
  • Estatu konfesionala (katolikoa).
• Oinarri politikoa: 1881eko txandakatze-sistema (Alderdi Kontserbadorea eta Alderdi Liberala), bozketak kontrolatuz (hauteskunde-iruzurra)

1. Marradurarekiko Gogortasun Saiakuntzak

Gogortasuna material batek beste bat marratzeko duen gaitasuna da; beraz, material gogorrago batek beste material bat marratzen du.

Mohs-en Metodoa

Metodo honen arabera, materialak eskala bateko materialak marratzeko duten gaitasunaren arabera sailkatzen dira. Zenbat eta materiala gogorragoa izan, eskalako goragoko mailako materialak marratuko ditu. Eskala material bigunetik gogorretara egina da.

Martens-en Metodoa

Metodo honetan, aztertu nahi den materiala esklerometro izeneko tresna bat erabiliz marratzen da, eta marraren zabaleraren arabera neurtzen da gogortasuna: zenbat eta marra zabalagoa izan, materiala bigunagoa da.

2. Gogortasuna Neurtzeko Saiakuntzak Sarpen Estatikoaz

Metodo hauetan, gogortasuna...

Platonen Etika

5.1 Abiapuntua

Platonen etikaren abiapuntua eudemonismoa da. Eudemonismoa gizakiaren azken helburua zoriontasuna eskuratzea dela baieztatzen duen doktrina filosofiko-etikoa da. Etikaren helburua zoriontasuna lortzea bada, jakin behar da zoriontasuna zertan datzan. Platonek arazo hau aztertzen saiatu zen, bere maisuaren irizpideei jarraituz. Sokratesek esan zuen bezalaxe, soilik bertutetsua den gizakia izan daiteke zoriontsua. Hau da, bertutea zoriontasuna lortzeko baldintza beharrezkoa da. Beraz, zoriontasunaren arazoak bertutearen arazora eramaten gaitu.

5.2 Bertuteari Buruzko Ikuspegia

5.2.1 Intelektualismo Morala: Jakituria = Bertutea

Intelektualismo morala jakituria eta bertutearen arteko berdintasuna ezartzen duen doktrina filosofiko-...

Eskari Agregatua eta Eskaintza Agregatua: Funtsezko Kontzeptuak

Eskari agregatua eta eskaintza agregatua funtsezko kontzeptuak dira herrialde bateko ekoizpena, prezioak eta enplegua ulertzeko.

Eskari Agregatua

Eskari agregatua deritzo, prezioen batez besteko maila jakin batean, ekonomia batean familiek, enpresek, sektore publikoak eta atzerritarrek egiten duten gastuari. Eskari agregatuaren lau osagaiak hauek dira:

• Kontsumo pribatua: Familien ondasun eta zerbitzuen erosketa.
• Enpresa-inbertsioa: Enpresek ondasun kapitaletan (makineria, eraikinak, etab.) egiten duten gastua.
• Gastu publikoa: Gobernuak ondasun eta zerbitzuetan egiten duen gastua.
• Esportazio garbiak: Esportazioen eta inportazioen arteko diferentzia (esportazioak - inportazioak).

Eskaintza

Aldizkako komunikazioa

Eguneroko komunikazioaz gain, hezitzaileek deialdiak egiten dizkiete gurasoei aldian behin, gai zehatzak jorratzeko. Familiaren eta eskolaren arteko komunikazio hori tresna batzuen bidez gauzatzen da. Horien artean, hauek dira garrantzitsuenetako batzuk:

• Elkarrizketak
• Txostenak
• Bilerak

Elkarrizketa

Elkarrizketa honela defini dezakegu: pertsona batekin edo gehiagorekin egindako solasaldi profesionala, informazioa biltzea xede duena, hura artxibatzeko, analizatzeko eta aztertzeko. Asmoaren eta erabilitako irizpideen arabera, hainbat elkarrizketa mota bereiz ditzakegu.

Elkarrizketa da, ziurrenik, zentroaren eta familiaren arteko harremanean garrantzi kualitatibo handiena duen komunikazio-teknika; horregatik, garrantzitsua da jakitea...

Europar Batasunaren Mapa Politikoa

Sarrera

Mapa mota hau mapa tematiko bat da. Mapa tematikoetan fenomeno geografiko zehatzak kartografiatzen dira. Kualitatiboak izan daitezke banaketa bakarrik erakusten dutenean, edo kuantitatiboak, irudikatutako fenomenoaren kopurua ere erakusten dutenean.

Maparen izenburua Europar Batasunaren mapa politikoa da. Legendan, koloreen bidez, datu hauek adierazten dira:

• Hori ilunez: 1957an Erromako Ituna sinatu zuten herrialdeak.
• Hori argiz: Bederatzien Europa (1973).
• Laranjaz: Hamarren Europa (1981).
• Arrosaz: Hamabien Europa (1986).
• Marroi ilunez: Alemaniaren bateratzea (1990).
• More argiz: Hamabosten Europa (1995).
• Arrosa argiz: Hogeita Bosten Europa (2004).
• Fuksiaz: Hogeita Zazpien Europa (2007).
• Berdez: Data finkorik ez

Espainiako Klima Motak

1- Klima Ozeanikoa

Iberiar penintsularen iparraldea, Bizkaiko golkoaren ingurua eta Galizia hartzen ditu. Prezipitazio ugariak, erregularrak eta leunak dira. Urteko kopuru osoa 800mm-tik gorakoa da.

Eurien banaketa nahiko erregularra da urtean zehar, fronte polarreko borraskek etengabe jarduten dutelako. Hala ere, prezipitazio gehienak neguan gertatzen dira. Prezipitazioen forma leuna da, beraz, ura lurzoruan iragazten da.

Tenperaturei dagokienez, bitarte termiko txikia da kostan eta moderatua barrualdean. Neguak leunak dira eta udak fresko samarrak izan arren, sargori-egunak ere egoten dira.

2- Klima Mediterraneoa

Daukan ingurua Espainiako zabalena da.

Prezipitazioak urriak edo moderatuak, irregularrak eta ekaitsuak dira. Uda...