Lehen hezkuntza mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Fotosintesia

Fotosintesiaren ekuazioa hau litzateke:

H₂O + CO₂ —argia→ O₂ + CH₂O

• Ur-molekula H-emaile gisa jarduten du, argi-energiari esker uraren fotolisia gertatzen delarik.
• CH₂O hori karbohidrato baten aitzindaria litzateke.

Fotosintesia bi fasetan egiten diren erreakzio konplexuen bidez burutzen da:

1. Fase argia

• Argia dagoenean soilik gertatzen da.
• Tilakoideetan gertatzen da.
• Pigmentu fotosintetikoek argi-energia energia kimiko bihurtzen dute (ATP zein NADPH).
• Uraren fotolisia gertatzen da, oxigenoa askatuz.

2. Fase iluna

• Kloroplastoetako estroman gertatzen da.
• Ez du argi beharrik. Fase argian lortutako energia eta ahalmen erreduzitzailea (NADPH) erabiltzen du.
• CO₂ molekulen erredukzioa egiten da, glukosa eta beste molekula organiko batzuk lortzeko.

Esopo: Esopo, K.a. V. mendean bizi izan zen alegia idazle bat izan zen. Baliteke esklabua izatea. Alegiak kontakizun laburrak dira, helburu didaktikoa dutenak, mezu etiko bat aditzera ematen dutenak. Protagonistak hitz egiten duten animaliak izaten dira. Baina protagonistak abereaz gain, gizaki eta jainkoak ere izan zitezkeen. Prosan idatzitakoak izan daitezke, baita bertso sorta baten itxura hartu ere. Gehienetan ikaskizun batekin amaitzen dira. Ikaskizuna bertsotan egon ohi da buruz ikas dadin.

Apolodoro: Apolodoro I-II. mendean bizi izan zen idazle bat izan zen. Ez dakigu asko bere bizitzari buruz, ez ditugu zehaztapen asko. Bere obra nagusia Biblioteka mitologikoa da. Obra honek, Grezia mitologia klasiko eta legenda heroikoak biltzen ditu....

Antzinako Erregimenetik Aro Garaikidera

1789an Frantzian Iraultza liberala hasi zen, eta ideia berriak Europa osoan zehar zabaldu ziren. Absolutistak horren beldur ziren, eta Espainiak Frantziarekin akordioa egin zuen, baina erregea hil zenean akordioa hautsi zen. Karlos IV.ak Godoy jarri zuen ministro, eta gerra hasi zen Frantziarekin. Iraultzan Napoleon boterera iritsi zen eta konkistekin hasi zen. Ingalaterrak Espainiako ontziei ondasunak lapurtu zizkien kortsarioen bidez, eta horren ondorioz Espainia gerran sartu zen Ingalaterrarekin. Horretarako, Godoy Frantziarekin aliatu zen Britainia Handiaren aurka, eta elkarrekin Portugal inbaditu zuten. Frantziarrek penintsula inbaditu zuten eta Independentzia Gerra hasi zen (nazio gerra). Madrilen...

Bi monarkia eredu eta Ilustrazioa

Monarkia ereduak XVIII. mendean

Monarkia absolutua: Frantzia

XVIII. mendean zehar, Frantziako erregeek botere guztia biltzen zuten, eta zuzenean gobernatzen zuten erabakiak justifikatu gabe. Oinarri hauek zituzten:

• Jainkozko zuzenbidea: Frantziako erregeak Jainkoaren lurreko ordezkariak ziren. Beraz, ez zieten beren erabakien konturik eman behar herritarrei edo erakundeei, Jainkoari baino ez.
• Zentralismo handia: Erabaki gehienak erregeak hartzen zituen.
• Burokrazia: Erregeak berak zuzenean izendatutako funtzionarioen bidez agintzen zuen.

Monarkia parlamentarioa: Ingalaterra

XVII. mendean, Ingalaterrako Parlamentuak bere boterea sendotu zuen erregearen kaltetan (Lehen Iraultza). Parlamentuak Habeas Corpus legea (akusatuari...

Doxa eta Episteme: Ezagutza Motak

Doxa eta epistemea desberdinak dira, baina biak ezagutza motak dira. Alde batetik, doxa iritzia da eta zentzumen-ezagutzatik datorkigu, esperientzian oinarritutakoa, enpirikoa. Beste aldetik, epistemea zientzia da, jakintza edo ikerkuntza arrazionala.

Antzinako Grezian, epistemea eta doxa ziren haien dialektikaren oinarria, hori baitzen bizitzaren funtsezkoena. Bien arteko elkarketa ezinbestekoa da, unibertsoan bezala.

Betidanik zientzia eta filosofia oso elkartuta egon dira. Antzina, ezagutza bi motatakoa zela ondorioztatu zuten: epistemea eta doxa. Epistemea jakintza zientifikoa da, ezagutza mota arrazionala, dedukzioz sortutakoa; doxa, ordea, guztiz desberdina da, zentzumenetatik lortutakoa, esperimentazioaren...

1. Deskribapen Testuak

Deskribapena errealitatea behatu eta besteei helaraztea da. Bidaia baten berri emateko, leku bat nolakoa den jakinarazteko, edo bizitzan zehar aldatu diren gauzen berri emateko erabiltzen da. Inpresio orokorrak kontatu behar dira, ez da beharrezkoa den-dena ematea.

Unitate honetan, deskribapen subjektiboa landuko dugu sakonago. Honen helburua irakurlearengan inpresio atsegina edo desatsegina, edo sentimenduren bat sortzea da. Idazleak berak jaso, sumatu, ikusi edo sentitu bezala helaraziko digu errealitatea. Errealitatea bi modutara helaraz daiteke: sentsazioak transmitituz edo, sentsazioaz gain, iritzia adieraziz.

Deskribapen motak:

1. Eстатиkoa: Irudi bati buruzko informazioa ematen digu. Zehatza izan behar du, adjetibo

Nahi izan zion erlatibismoari eta eszeptizismoari. Ez dutelako ezertarako balio Egia absolutua bilatzeak, ez direlako lorgarriak gizakiaren ezagutza mugatuarentzat. Ikuspegi ezberdin guztiak bakar batean bilakatzen zituen, bateratzea proposatuz. Ni-a eta Gauzak, esanez ni-ak bizitza ematen diela gauzei. Horrela, errealitatearen pertzepzioa gauzen elkarkidetzan datza. Geroago, epe arraziobitalistan, ni-a eta gauzen arteko harremana bizitzaren noziorako elkartua egongo da. Perspektibismoaren ikuspuntutik, zientzian egin beharrekoa dela ideiak elkartzea, garrantzitsuena izanik errealitatearen ulermena.

epea: Arraziobitalismoa (1923-1955)

Perspektibismoaren garapenetik sortu zuen, bere heldutasun garaian, arraziobitalismoaren doktrina. Ortegak gizakiaren...

Aurrean daukagun koropleta-mapa tematiko honetan, Espainian 2008an zegoen biztanleria-dentsitatearen banaketa agertzen da. Honek kilometro karratuko bizi den biztanle kopurua adierazten du. Dentsitatearen zenbatekoa lortzeko, biztanleria guztia zati azalera kilometro karratutan egingo dugu. Espainiako biztanle-dentsitateak gora egin du etengabe, eta 2008an 91,18 biztanle/km²-koa zen.

Autonomia Erkidegoen Dentsitateak

Erkidego guztiak erreparatzen baditugu, biztanle gutxien dituztenak Gaztela eta Leon (Guadalajara, Cuenca, Albacete, Ciudad Real, Toledo), Extremadura (Cáceres, Badajoz) eta Gaztela-Mantxa (Leon, Palentzia, Burgos, Soria, Segovia, Valladolid, Ávila, Salamanca, Zamora) dira. Biztanle gehien dituztenak, berriz, Madril, EAE (Bizkaia,...

Moncloako Hitzarmenak

Analisi Orokorra

Moncloako Hitzarmenak 1977ko urriaren 25ean izenpetu zituzten alderdi politiko nagusietako ordezkariek, sindikatuetakoek eta enpresaburu elkarte nagusienetakoek. Hitzarmen honen arabera, soldatak inflaziotik azpitik mantentzea onartu zen, eta horren truke gizarte zerbitzu gehiago jartzea eta zerga-erreformak egitea adostu zen. Hala ere, Moncloako Hitzarmenaren iritziz, inflazioak gora egiteak ez zuen inolako hobekuntzarik ekarri herrialdean.

Garai Historikoa

Diktadorea hiltzeak Espainiaren aldi berriaren hasiera suposatu zuen, hala onartu baitzuen Juan Karlos I.a erregeak. Agintariek egoera gehiago nahas ez zezaten, Estatuko buruzagitzak ondorengotzarako mekanismo instituzionalak jarri zituen abian, eta azaroaren...

XIX. mendean, aberastasun-pilaketa handiak zirela eta, aldaketa ugari gertatu ziren lan-munduan, eta horrek Industria Iraultza ekarri zuen. Berrikuntza handienetako batzuk lurrun-makina, gasa, argia eta trena izan ziren. Industria Iraultzak langile asko bereganatu zituen, eta, horren ondorioz, jendeak hirietara emigratu zuen.

Biografia

Karl Marx 1818an jaio zen, Alemanian, orduko Prusian. Aita abokatua zen, jatorriz judua, baina protestante egin zen; ideia liberalak eta ilustratuak zituen begiko.

Gymnasiumean egin zituen bere lehen ikasketak, eta, 1833an, Bonneko Unibertsitatera joan zen zuzenbidea ikastera. Ondoren, Berlingo Unibertsitatera joan zen 1836an, eta bertan filosofia eta historia ikasi zituen.

1841ean bere lehenengo lana idatzi zuen:...