Lehen hezkuntza mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Bitoriano Gandiaga: "Elorri" (inpresio-kreazioa). Arazoen larri-mina nabari. Terka erakutsi: (errealitate/amets). "Hiru gizon bakarkako" (sinbolo apurtu). Oteiza lanean ari zenean. Hitza harri. Poesia biribil + biluzi. Hiriaren erasoa, denak elkarrekin egon eta bakarrik sentitu. Arresti nabari olerki-sozialetan. Gai eta moldeak gerra aurrekoak.

Juan Maria Lekuona: (3 poema-liburu) "Muga-beroak": bilakaera, herenegun/mundua gaur/hondarrean idatzita. "Ilargiaren eskolan" idazteko modua aurkitu. Dekorazio olerkia, koherentziarik ez. "Mimodramak eta ikaroak" keinuzko adierazpena. Oteiza eta Barandiaranen aztarnak. Euskal hizkuntzan, kulturan, politikan gorabeheren berri.

Azken aldiko euskal olerkigintza: Gizarte zibila indartu. Euskal literatura...

Haustura Mekanikoa

Haustura Harikorra

• Deformazio plastiko handia, energia handia xurgatzen dute hautsi aurretik, luzapen handia.
• Harikortasun ertaina: luzapen ertaina.

Haustura Harikorraren Faseak:

• Hasierako estugunea.
• Hutsune txikien sorrera.
• Pitzadura sortzeko hutsune-koaleszentzia.
• Pitzadura hedatzea.
• Ebakidura-haustura (45º-ra).

Haustura Hauskorra

• Luzapen txikia.
• Deformazio plastiko txikia edo deformazio eza.
• Suntsigarria eta bat-batekoa.

Haustura Motak:

• Haustura intergranularra (ale artekoa).
• Haustura transgranularra (ale barrutik).

Nekea

Nekea tentsio dinamiko eta fluktuatzaileengatik gertatzen den hutsegitea da. Karga estatikoen trakzioarekiko edo isurpenarekiko erresistentzia baino askoz tentsio-maila baxuagoetan gerta daiteke. Metalen hutsegiteen %...

1. Hirugarren Sektorea edo Zerbitzuen Sektorea

Bizitza gizartean atseginagoa izan dadin, gizakiok premia batzuk ase behar ditugu: Hezkuntza, osasuna, segurtasuna, aisia, garraioa… Hirugarren sektoreak zerbitzu horiek biltzen ditu.

1.1. Hirugarren Sektorea Gaur Egun

Azken urtarotan, hirugarren sektoreak oso hazkunde handia izan du. Hala, gero eta langile gehiago behar ditu, eta gero eta aberastasun handiagoa sortzen du. Hori dela eta, hirugarren sektoreak herrialde bateko ekonomian duen pisua ere bertako ekonomiaren eta gizartearen garapen-adierazletzat hartzen da.

Azken urteotan herrialde garatu askotan gertatu diren aldaketa sozioekonomikoen ondorioz, enpresek eta pertsonek zerbitzu gehiago behar dituzte, eta hirugarren sektorea nagusitu da...

Zer da Banaketa-politika?

Banaketa-politikak produktuak eta bere jabetza azken kontsumitzaileengana iristea ahalbideratzen du.

Merkatuko behar, gustu eta nahiekin bat datorren produktu bat egitea, salneurri egokia ezartzea eta era zabalean sustatzea, ez dira nahikoa produktuaren arrakasta ziurtatzeko. Negozio batzuetan izan ezik (adibidez, gero eta arraroagoak diren beren produktuak egiten eta detailean saltzen duten okindegiak; beren produktuak bertan egin eta saltzen dituzte), beharrezkoa da produktuak kontsumitzaileengana iristarazteko prozedurak garatzea.

Banaketa-sareak eta Bitartekariak

Banaketa-sareak aukeratzeko erabaki eta jarduerak, eta bertako partaideak ongi zaintzea ere erabat garrantzitsua da. Salmenta ez da guztiz gauzatzen produktua...

1. Zein izan ziren Bismarck-en kanpo-politikaren helburuak eta nola lortu zituen?

Bi helburu nagusi zituen:

• Frantzia bakartzea: 1870eko gerraren ondoren, Alsazia eta Lorena galtzeak mendekurako gogoa piztu zuen Frantzian, eta, ondorioz, aurkari potentzial bihurtu zen.
• Balkanetako orekari eustea: Bismarck jakitun zen Austriak eta Errusiak aurkako interesak zituztela Balkanetan, eta tentsio horiek Europan gatazka orokorra sor zezaketela.

2. Nola aldatu zen Alemaniako kanpo-politika Gilen II.a tronura igo eta gero?

Alemaniako kanpo-politika oldarkorragoa bihurtu zen. Gilen II.ak politika erasokorragoa bultzatu zuen Europan, eta hedapen inperialistaren alde egin zuen. Horren ondorioz, Bismarck kargutik kendu zuen 1890ean.

3. Zein izan ziren Lehen Mundu

Descartes-en ideia jatorrizkoak eta arimaren hilezkortasuna: ikuspegi kritikoa

Ideia jatorrizkoen existentzia

Descartesek testu honetan ideia jatorrizkoen existentzia defendatzen du. Bere ustez, ideiak arrazoimenaren bidez bakarrik atzeman daitezke eta gure ezagutzaren jatorria dira. Hala ere, ideia guztiak esperientziatik datozela ere argudia daiteke, eskolastikoek eta enpiristek proposatzen duten bezala. Bi ikuspuntuak aztertuko ditugu.

Descartes-en aldeko argudioak

Descartesek aipatzen dituen ideiak, Jainkoarena eta arimarena adibidez, ez dute edukin enpirikorik; hau da, ez dira zentzumenen bidez hautematen. Arrazoimenaren bidez bakarrik ulertu daitezke, eta horregatik, posible da gure arrazoimenetik sortuak izatea.

Descartes-en aurkako argudioak

Filosofo...

Egiaren Definizioa eta Teoriak

Egia Hitzaren Jatorria

Egia hitzaren jatorria mendebaldeko kulturan eragin handiena izan duten hiru hizkuntzetan ikusiko dugu:

• Grekoa: Aletheia hitzak ezkutatuta ez dagoena esan nahi du (agerian dagoena). Egia gauzen aurkikuntza da. Gauzak zer diren argitzea da. Aletheia – pseudos (estalketa).
• Latina: Veritas hitzak esatearen doitasuna eta zehaztasuna adierazten du. Esaten dena esaten duenarekin lotzen duena.
• Hebreera: Emunah hitzak konfiantza zentzuan adierazten du egia. Espero duguna beteko den konfiantza = emunah.

Egia Hitzaren Erabilera Gaur Egun

Gaur egun, egia hitza esparru askotan erabiltzen da: egia zientifikoa, egia etikoa, egia logikoa... Bestalde, bere esanahiak, gure hizkuntzan, ez genituzke nahastu behar:...

1839ko urriaren 25eko legeak foruak berretsi zituen, gerra bukatutzat emanda. Nafarroan, 1841eko abuztuaren 16an, Lege Itundua lortu zen (ofizialki abuztuaren 16koa da, nahiz eta dokumentuan urriaren 16an agertu).

1844an, moderatuak itzuli zirenean, euskal probintziek galdu zituzten foru eskumenak berreskuratu eta autonomia administratiboa lortu zuten.

Bergarako Hitzarmenetik 1839ko Legera

Iruzkinari dagokionez, hainbat puntu nabarmendu ditzakegu. Lehenik eta behin, gerra amaitzeko, Bergarako Hitzarmena lortu zen, itun militarrarekin batera. Gobernuak, tira-biren ostean, proposamena aurkeztu zuen irailaren 11n, eta Gorteek batzorde bat sortu zuten irailaren 12an.

Eztabaida nabarmenak izan ziren arren, azkenean, urriaren 25ean akordioa lortu zen:...

Sistemaren amaiera eta Primo de Riveraren diktadura

Sistemaren gainbehera (1917tik aurrera)

1917az geroztik, sistema konstituzionala gainbeheran sartu zen. Nahasmen sozial handia zegoen eta industriako proletarioen kopurua izugarri handitu zen. Egoera larria jasanezina bihurtu zen. Annualen porrot egin zuen Espainiak, eta hor amaitu zen etapa hau.

Primo de Riveraren diktadura (1923-1930)

Gobernuaren buruzagitza Miguel Primo de Riverak izan zuen bere esku, 1923tik 1930era. Estatu-kolpe bat emanda eskuratu zuen agintea. Direktorio militarra izan zen agintean. Primo de Riverak herrialdea militarizatu nahi izan zuen; horrela, aurre egin nahi zien gizarte-gatazkari eta terrorismoari, Marokoko gerrari, politikaren modernizazioari eta katalanismoari.

• Bigarren