Lanbide heziketa mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Kontu Ikuskaritzaren Arau Teknikoak

Kontu ikuskatzaileek bete beharreko arau teknikoak eta printzipioak zehazten dira jarraian, jarduera profesionala zuzentasunez eta eraginkortasunez burutzeko.

Prestakuntza teknikoa eta gaitasun profesionala

Auditore izateko beharrezkoa den prestakuntza teknikoa, gaitasun profesionala eta legeak eskatzen duen baimena dauzkan pertsonak egin beharko du ikuskaritza lana.

Independentzia, zintzotasuna eta objektibotasuna

Auditoreak ezin du:

• Ikuskatuko duen enpresan inolako harremanik izan.
• Kapitalaren %10 baino gehiago izan enpresan.
• Enpresatik mozkinik edo oparirik jaso.
• Enpresan aurretik kontabilitatea eramandakoa izan.

Ardura profesionala

Auditoreak arauak bete behar ditu jardueran eta iritzia ematean. Horrez gain, kontuak...

Enpresa Sistema Gisa

Sistema elkarrekin eta sistema ekonomiko globalarekin erlazionatutako elementu-multzo gisa ikusten dugu. Ingurunea → Sistema ekonomiko orokorra → Enpresa (11. or.).

Enpresak honela irudika ditzakegu:

Enpresek, sistema gisa, honako ezaugarri hauek dituzte:

• Enpresak sistema irekiak dira. Ingurunearekin erlazionatzerakoan, enpresatik kanpoko edozein elementuk garrantzi handia du.
• Enpresa elementu edo azpisistemen konbinazioez osatuta dago. Azpisistema guztiak batera aritzean, banaka aritzean baino errendimendu handiagoa lortzen da; honi sinergia

Aspaldidanik ekonomiaren arazo handiena eskasia izan da, eta hori konpontzeko, ahalik eta baliabide gutxienekin ahalik eta gehien produzitzea izan da. Honi eraginkorra izatea deritzogu. Baina ahaztu ezin duguna da hitz honek bi adiera dituela:

1. Helburua lortzea bakarrik denean (eraginkor).
2. Ahalik eta baliabide gutxienekin helburua lortzea (eraginkor).

Familien eta enpresen arteko harremana ondorengoa da: familiek enpresei ekoizpen-faktoreak ekartzen dizkiete (lana eskaini) eta enpresek, beren beharrak asetzeko beharrezko ondasun eta zerbitzuak hornitzen dizkiete. Bestetik, moneta-harremana dago: enpresek ekoizpen-faktoreen erabilera ordaindu egiten dute, eta horien truke, familiek egindako kontsumoaren diru kopurua jasotzen dute beren kontuetan....

Egile-Eskubideak eta Ustiapen-Eskubideak

Ustiapen-Eskubideak

Egilearenak dira, eta obraren erreprodukzioa, hedapena, banaketa eta komunikazio publikoa hartzen dituzte bere baitan. Oinordekoei transmititzen zaizkie, eta egilea hil ondorengo 70 urteetan irauten dute; denbora hori igarota, obraren hedapena publiko bihurtzen da. Horrek esan nahi du, besteak beste, euskarriaren jabea ez dela berez ustiapen-eskubideen jabea. Argazkilariek enpresa batean lan egiten badute, argazkiak ustiatzeko eskubideak enpresarenak dira. Beste kasuetan (agentziak, argazkilari independenteak...), eskubide horiek kontratuek zehazten dituzte.

Beste Eskubide Batzuk

Informazio eskubideak lehentasuna du ekintza publikoetan. Beste batzuetan, ordea, pertsonen baimena beharrezkoa...

Ingurumenaren Gainustiapena eta Haren Eraginak

Aztarna Ekologikoa: Gure Kontsumoaren Neurria

Aztarna ekologikoa lurralde bateko populazioak bere kontsumo-beharrak asetzeko eta sortzen dituen hondakinak kudeatzeko behar duen azalera biologikoki produktiboaren adierazlea da. Gaur egun, pertsona bakoitzak, batez beste, 2,8 hektarea kontsumitzen ditu urtebetean.

Aztarna ekologikoa neurtzeko faktoreak

• Elikagaiak ekoizteko erabiltzen den laborantza-lurren eremua.
• Elikagaiak lortzeko behar den itsasoko eremu emankorra.
• Abereak elikatzeko behar den bazka-eremua.
• Hirigintzarako, enpresetarako eta azpiegituretarako behar den lur-eremua.
• Kontsumo energetikoaren ondorioz sortutako CO2 isuriak xurgatzeko eta asimilatzeko behar den baso-eremua.

Gainustiapenaren Kausak

Europako Batasunaren definizioa

Europako Batasuna estatuaz gaindiko erakundea da, eta erakundea osatzen duten estatu kideen arteko integrazio ekonomikoa eta lankidetza sendotzea ditu helburu.

Europako Batasunaren helburuak hainbat itunetan

Europako Batasunaren helburuak hainbat itunetan azaldu dira. Aipatu zeintzuk diren itun horiek eta azaldu bakoitzaren helburua.

Maastrichteko Ituna (1992)

• Europako Erkidegoak Europako Batasuna izena hartu zuen.
• Ekonomia eta Diru Batasuna (euroa) abian jarri zen.
• 1993an Maastrichteko Ituna berretsi zen.

Schengeneko Hitzarmenaren helburuak

• Pertsonen joan-etorrirako balizko trabak (hitzarmeneko herrialdeen arteko aduanak ezabatzea).
• Estatu kideen arteko segurtasun eta barne politika koordinatzea, bereziki kanpo-mugetan

1. Mitoak eta osasun arazoak

Mitoak erabiltzen ziren munduko fenomenoak eta arazoak erantzuteko. Erantzun haiek irudimenezkoak ziren, naturan agertzen ziren elementuetan oinarrituak. Magia ere erabiltzen zen, ezinezkoa baitzen kontzeptu batzuen egiaztapena.

2. Filosofia: Zergatik, Non?

Filosofia K.a. VI. mendean sortu zen Joniako hirietan. Gizakia benetako adimenaren bila zebilen. Gauzen oinarriak bilatzea eta aztertzea nahi zuten. Horregatik galdu zuen sinesgarritasuna mitoak.

3. Polis: Zer dakizu?

«Polis» hitzak «hiri» esan nahi du. Antzinako Grezian, gizartearen antolakuntza aldatu egin zen eta hiriak sortu ziren. Garai honetan, hain zuzen, demokraziaren kontzeptua sortu zen. Politikan, «agora» deitzen zen lekuan elkartzen ziren herritarren...

1- Erakunde Publikoak

Erakunde Publikoak: Denak ministeritzaren baten menpe daude, pertsonalitate juridiko, ondare eta altxortegi propioak eta kudeatzeko autonomia dute.

Sailkapena:

• A) Entitate Autonomoak
• B) Entitate Publiko Enpresarialak

2- Gobernuko Delegatuaren Funtzioak

Zeintzuk dira Gobernuko delegatuaren funtzioak? Hiritarren eskubide eta libertateak babestu, hiritarren segurtasuna babestu eta barne ministeritzaren menpe dauden Estatuko segurtasun indarren buru izan.

3- Materialak eta Konpetentziak: Desberdintasunak

Materialak eta konpetentziak zertan desberdintzen dira?

• Konpetentziak: Gai batez ezartzen den botere legegilea da, legea eta araudiak egin eta estatu arautegia garatzeko ahalmena.
• Gaiak: Konpetentziek garatzen dituzten jokabideak.

4-

1. Enpresei buruzko informazioa eta urteko kontuak

Erabiltzaile nagusiak

Informazioa jabeek, bazkideek eta administratzaileek soilik erabiltzen zuten lehen, eta erabakiak hartzeko eta gerentzia kontrolatzeko tresna erabilgarritzat zuten; orain, aldiz:

• Akziodunek eta jabeek, lortutako etekinak egiaztatzen dituztelako, eta beren ondarea nola kontserbatzen den ikusten dutelako.
• Zuzendariek eta administratzaileek, ezarritako politikak eta prozedurak zuzendaritzak jarraitu dituela ziurtatzeko zuzentasuna bermatzeko.
• Bezeroek, hornitzaileek, hartzekodunek, finantza-erakundeek, inbertitzaileek.
• Erakunde ofizialek, zerga agentziak (ogasuna).
• Langileek, enpresaren egoerak hainbat esparrutan eragiten dielako; soldaten negoziazioan.
• Nazioarteko agente ekonomikoek,