Batxilergoa mailako Kimika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Eredu Atomikoak: Dalton, Thomson, Rutherford eta Bohr

Materia atomo deitutako partikulez osatuta dago. Atomoa zatiezina da. Atomoak proportzio finkoetan konbinatzen dira molekulak osatzeko. Substantzia batean molekula guztiek masa eta propietate berdinak dituzte.

Thomsonen Eredu Atomikoa

Atomoak partikula desberdinez osaturik daude: karga elektriko negatiboa (-) duten eta mugikorrak diren batzuk, eta karga elektriko positiboa (+) eta mugiezinak diren besteak. Atomoa karga positiboa duen esfera trinkoa da, eta barruan elektroiak daude.

Rutherforden Eredu Atomikoa

Atomoaren barne-antolamendua asmatu zuen: nukleo bat dago, zeinetan masa kontzentratuta baitago. Nukleoaren karga positiboa (+) da. Elektroiak, edo karga negatiboa (-) duten partikulak,...

Molekulen geometria (lotura bakuna)

Molekula: BeCl₂

Elektroi bikote lotzaile: 2; Elektroi bikote aske: 0; Molekularen geometria: lineala

Molekula: BF₃

Elektroi bikote lotzaile: 3; Elektroi bikote aske: 0; Molekularen geometria: trigonal laua

Molekula: CH₄

Elektroi bikote lotzaile: 4; Elektroi bikote aske: 0; Molekularen geometria: tetraedrikoa

Molekula: CO₂

Elektroi bikote lotzaile: 2; Elektroi bikote aske: 0; Molekularen geometria: lineala

Ohartarazpena: No olvidar la posición de los elementos dependiendo de la geometría de la molécula.

Molekulen geometria (lotura bikoitza)

Molekula: SO₂

Elektroi bikote lotzaile: 2; Elektroi bikote aske: 1; Molekularen geometria: angeluarra (120°)

Molekula: NH₃

Elektroi bikote lotzaile: 3; Elektroi bikote aske: 1; Molekularen

Atomoek elkarrekin lotuta egoten diren indarren multzoa dira, non molekulak edo kristalak sortzen diren. Era berean, likido eta solidoetan dauden molekulek elkarri eusten dieten indarrak ere badira. Lotura kimikoen izaera elektrikoa da, elkarri erakartzen diren alde + eta alde - dutelako.

Oktetoaren araua

Atomoen arteko loturak dira, bakoitzak bere aldetik baino egonkortasun handiagoa eta energia txikiagoa duten multzoak sortzeko. Atomoek 8 araua betetzen dute: balentzia geruzan 8 elektroi izatea. Hau gas nobleen konfigurazioa izatea da, eta egonkortasuna lortzeko.

Lotura ionikoa

Ionikoa: ioi positiboen eta ioi negatiboen arteko erakarpen elektrostatikoa da. Elektronegatiboenek elektroiak irabazten dituzte, anioiak eratuz, eta elektropositiboenek...

thomson-en eredu atomikoa(1904): atomoa dentsitate uniformekoa da, karga positibodun masa esferiko baten trinkaturik dauden elektroiz osatua, multso osoa neutroa eta egonkorra da.

rutherforden eredu atomikoa(1911): masarik gehiena eta atomoen karga + guztia erdialdean dagoen eskualde oso txiki batean kontzentraturik=nukleoan. Atomoak geruza elektronikoa du, e- nukleoen inguruan orbita arkularra eginez.Atomoa neutroa da, e- eta p+ kopurua delako.

bohren eredu atomikoa:atomoen barnean ELEKTROIAREN ENERGIA KUANTIZATURIK dago. Hau da bakarrik posiblea da energia grabitatorioaren balio konkretu batzuk. E- posizio batzuk edo egoera egonkorrak izan dezake soilik nukleoaren inguruan. Distantzia konkretu batzuetan energia kopuru konkretua. E-k maila batetik...

Lege klasikoak:

1.1. Masaren kontserbazio legea: Erreakzio kimiko batean, erreaktiboen masa totala eta produktuen masa totala berdinak dira.

1.2. Proportzio konstanteen legea: Konposatu puru baten lagin desberdinetan beti ageri dira elementu berberak eta masa-proportzio berean, konposatua eratzeko prozedura gorabehera.

1.3. Proportzio anizkoitzen legea: elementu baten masa kantitate desberdinek mota desberdineko konposatuak eratzen badituzte beste elementu baten masa kantitate finko batekin erreakzionatzean, lehenengo elementuaren masaren artean zenbaki oso eta bakunen arteko erlazioa dago.

1.4. Proportzio baliokideen legea: Elementu baten masa kantitate berarekin konbinatzen diren beste elementu batzuen masa kantitateek adierazten dute zer masa-

Masa atomikoa eta masa molekularra

Masa atomiko erlatiboa

Masa atomiko erlatiboa = zenbat aldiz duen atomo baten masak masa atomikoaren unitatea.

Masa molekular erlatiboa

Masa molekular erlatiboa = zenbat aldiz duen molekula baten masa masa atomikoaren unitatean.

Masa molekularra

Masa molekularra = molekula bat osatzen duten atomo guztien masa atomikoen batura da. Unitatea: u.

Konposizio ehundarra

Konposizio ehundarra (elementuaren %) = n · elementuaren masa atomikoa / (konposatuaren masa molekularra) · 100

Mol eta masa molarra

Molaren definizioa

Mol = Karbono-12 isotopoaren 12 g-tan dauden atomo kopuruari dagokion oinarrizko entitateen (atomoak, molekulak, ioiek edo beste partikula batzuk) kantitatea da.

Edozein substantziaren mol batek osatzen duten...

Bereizketa Metodo Nagusiak

Nahaste baten osagaiak banatzeko erabiltzen diren prozesu fisikoak dira:

• Destilazioa

  Irakitea eta kondentsazioa baliatzen dituen substantziak bereizteko prozesu bat da. Metodoak irakitea modu selektiboan erabiltzen du, oro har, nahaste homogeneo eta likido baten osagaiak bereizteko.

• Kromatografia

  Bereizteko metodo fisikoa da, non bereizi beharreko osagaiak bi faseren artean banatzen diren: horietako bat geldirik dago, eta bestea noranzko zehatz batean mugitzen da. Eluentea zutabetik pasatzen den fase mugikorra da.

• Kristalizazioa

  Konposatu solidoak arazteko teknikarik errazena eta eraginkorrena da. Solido ezpuru bat disolbatzaile egokiaren kopuru txikienean eta beroan disolbatzean datza.

• Baheketa (Bahetzea edo Galdaketa)

  Bereizketa

Materia

Materiaren sailkapena

Substantzia puruak

• Konposizio finkoa eta propietate konstante eta bereizgarriak dituzte.
• Ezin dira substantzia bakunagotan banandu prozesu fisikoen bidez.

Motak

• Elementuak: Substantzia puruak dira, eta ezin dira beste substantzia bakunagotan deskonposatu (urrea, sufrea, merkurioa...).
• Konposatuak: Substantzia puruak dira, eta beste substantzia bakunagotan banandu daitezke (ura, sodio kloruroa).

Substantzia puruen nahasteak

• Konposizio eta propietate aldakorrak dituzte.
• Substantzia bakunagotan banandu daitezke, prozesu fisikoen bidez.

Motak

• Nahaste homogeneoak (disoluzioak): Nahasten dira, eta propietate eta konposizio berberak dituzte puntu guztietan (kea, airea, ura gatzarekin...).
• Nahaste heterogeneoak: Nahaste hauen propietateak