Hasiera / Apunteak / Kimika /

Materiaren sailkapena eta kimikaren oinarrizko legeak

Kimika-n eguneratua2,73 KB

Laburpena

Dokumentuak materiaren sailkapena azaltzen du: substantzia puruak (elementuak eta konposatuak) eta substantzia puruen nahasteak (homogeneoak eta heterogeneoak). Ondoren, kimikaren oinarrizko legeak eta Daltonen teoria atomikoa laburbiltzen ditu. Ikaslea material horiek bereizten eta legeen esanahia ulertzen ikasiko du.

Funtsezko puntuak

  • Substantzia puruek konposizio finkoa eta propietate konstanteak dituzte; elementuak ezin dira deskonposatu, konposatuak bai.
  • Nahaste homogeneoak (disoluzioak) propietate eta konposizio berdinekoak dira puntu guztietan; nahaste heterogeneoetan, aldiz, aldatu egiten dira.
  • Lavoisierren masaren kontserbazio legearen arabera, erreakzio kimiko batean erreaktiboen masa totala produktuen masa totalaren berdina da.
  • Proustek proportzio definituen legea enuntziatu zuen: konposatu bera osatzen duten elementuak beti masa proportzio berean konbinatzen dira.
  • Daltonen proportzio anizkoitzen legeak dio bi elementuk konposatu bat baino gehiago osa dezaketela, eta haien masek zenbaki oso eta bakun baten arteko erlazioa dutela.
  • Gay-Lussacen legearen arabera, gasen arteko konbinazio bolumenak zenbaki oso eta bakunen erlazioan daude; Avogadroren printzipioak dio gas desberdinen bolumen berdinek partikula kopuru bera dutela presio eta tenperatura berdinetan.

Frogatu zeure burua

Materia

Materiaren sailkapena

Substantzia puruak

  • Konposizio finkoa eta propietate konstante eta bereizgarriak dituzte.
  • Ezin dira substantzia bakunagotan banandu prozesu fisikoen bidez.
Motak
  • Elementuak: Substantzia puruak dira, eta ezin dira beste substantzia bakunagotan deskonposatu (urrea, sufrea, merkurioa...).
  • Konposatuak: Substantzia puruak dira, eta beste substantzia bakunagotan banandu daitezke (ura, sodio kloruroa).

Substantzia puruen nahasteak

  • Konposizio eta propietate aldakorrak dituzte.
  • Substantzia bakunagotan banandu daitezke, prozesu fisikoen bidez.
Motak
  • Nahaste homogeneoak (disoluzioak): Nahasten dira, eta propietate eta konposizio berberak dituzte puntu guztietan (kea, airea, ura gatzarekin...).
  • Nahaste heterogeneoak: Nahaste hauen propietateak eta konposizioa aldatu egiten dira puntu batetik bestera (granitoa, hondartzako harea, ura olioarekin).

Lavoisier

Masaren kontserbazioaren legea

Erreakzio kimiko orotan, erreakzionatu duten erreaktiboen masa totala eta erreakzioaren produktuen masa totala berdinak dira. Σmerreaktiboak = Σmproduktua

Proust

Proportzio definituen legea

Konposatu berbera eratzen duten guztietan, elementuak, bi nahiz gehiago izan, beti konbinatzen dira masa proportzio berean, konposatua eratzeko prozedura gorabehera. ma/mb = ktea

Dalton

Proportzio anizkoitzen legea

Bi elementuk konposatu mota bat baino gehiago eratzen badituzte elkarrekin konbinatzean, haien masek zenbaki oso eta bakunen arteko erlazio bat dute beren artean.

Daltonen teoria atomikoa

  1. Elementuen osagaiak atomoak dira, elkarrengandik bereizita dauden eta suntsiezinak diren partikulak.
  2. Elementu bereko atomo guztiak berdinak dira, bai masari dagokionez, bai beste ezaugarriei dagokienez ere.
  3. Elementu desberdinen atomoek masa eta propietate desberdinak dituzte.
  4. Konposatu bat elementu desberdinen atomoen elkarketa bat da, zenbakizko erlazio bakun bati jarraituz burutua. Konposatu baten molekulak berdinak dira guztiak, bai masaren aldetik, bai propietate guztien aldetik.

Gay-Lussac

Konbinazio bolumenen legea

Erreakzio kimiko batean parte hartzen duten substantzia gaseosoen bolumenak presio eta tenperatura berberetan neurtuz gero, hauen artean zenbaki oso eta bakunen erlazio bat dago.

Avogadroren printzipioa

Gas desberdinen bolumen berdinek, presio eta tenperatura berberetan neurtuz gero, partikula kopuru bera dute.

Deskargatu

PDF Word HTML

Ohiko galderak

Zein da elementu baten eta konposatu baten arteko desberdintasuna?

Elementuak ezin dira beste substantzia bakunagotan deskonposatu, adibidez urrea edo sufrea. Konposatuak, aldiz, substantzia bakunagotan banandu daitezke, adibidez ura edo sodio kloruroa.

Zein da nahaste homogeneo eta heterogeneoaren arteko desberdintasuna?

Nahaste homogeneoetan propietate eta konposizioa berdinak dira puntu guztietan, adibidez disoluzioak. Nahaste heterogeneoetan, aldiz, propietateak eta konposizioa aldatu egiten dira puntu batetik bestera, adibidez granitoan edo hondartzako haren.

Frogatu zeure burua

Berrikuspen-txartelak

Sakatu txartel bat erantzuna ikusteko.

Testa

1. Zein da substantzia puru bat, dokumentuaren arabera?
2. Zein da elementu bat?
3. Zein nahastek dute propietate eta konposizio berdinak puntu guztietan?
4. Zer dio Lavoisierren masaren kontserbazio legeak?
5. Zer dio Prousten proportzio definituen legeak?
6. Zer dio Avogadroren printzipioak?

AA bidez dokumentutik sortutako galderak: egiaztatu erantzunak testuarekin.