Ingelesa ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Eboluzio-katearen mitoa eta errealitatea

Ezin da kate-maila bati buruz hitz egin, hainbat eta hainbat baitira. Eboluzio-kateak kate-maila asko ditu, gizakien antzinako arbasoetatik hasi eta gaur egun arte, gizakiek eta tximinoek arbaso komunak izan dituztela adierazten dutenak. Ez zen existitu, ordea, bi espezie horien artean sortutako izaki bakar bat, biak lotzen dituena.

Bestalde, okerreko adierazpen bat da gizakia tximinoaren ondorengoa dela esatea. Hori ezinezkoa da; horrek esan nahiko luke tximinoek ez dutela eboluziorik izan milioika urtetan eta gaur egun dituzten ezaugarri berdin-berdinak zituztela garai hartan ere. Tximinoen eta gizakien arbaso komunak ez ziren tximinoak, ez eta gizakiak ere, beste animalia mota batzuk baizik.

Antropogenesia:

1929ko Crash-a eta Depresio Handia

1929an New Yorkeko Burtsaren crash-a (finantzen hondoratzea adierazten duen ingelesezko hitza) gertatu zen, eta hilabete gutxian Depresio Handia bihurtu zen. Jarduera ekonomikoa gutxitu egin zen. Beherakadaren kausak finantza arlokoak izan ziren nagusiki: espekulazioa eta maileguaren gehiegizko hazkundea.

Kausak

Depresio Handia eragin zuten kausa nagusiak hauek izan ziren:

• Superprodukzioa: Industriako produktuen stockak metatu ziren, biltegiratuta geratuz. Horrez gain, nekazarien erosketa ahalmena galdu zen, nekazaritzako prezioen beherakadaren ondorioz.
• Espekulazioa: Jende askok maileguak eskatzen zituen burtsan inbertitzeko, akzioak erosteko asmoz, prezioak igoko zirelakoan irabazi azkarrak lortzeko. Mailegu

DEPRESIO HANDIA

1. Gerraosteko Giroa eta AEBko Boterea

   Lehen Mundu Gerra (L.M.G.) amaitu ondoren, AEB munduko lehen potentzia ekonomiko bihurtu zen. Botere ekonomikoa handitzea lortu zuen Europa berreraikitzeko eman zituen maileguei esker. AEBekin aliatutako Europako herrialdeek zailtasun ekonomiko handiak zituzten. Alemaniak, presio ekonomiko handiagoa jasan behar izan zuen. Ezegonkortasun finantzarioak eta monetarioak egoera larriagotu egin zuten.

2. 20ko Hamarkada Zoriontsua (1924-1929)

   1924tik 1929ra herrialde gehienak suspertzen hasi ziren. Estatubatuar guztiek aberats izatera iritsi zitezkeela pentsatu zuten (amets amerikarra). Ekoizpena eta kontsumoa asko hazi ziren, batez ere banku-kredituari esker. Gehiegizko produkzioak krisia sortu zuen. Europaren

Natura Zientzien Metodoa

Natura zientziek erabiltzen duten metodo hipotetiko deduktiboa hiru mailatan antolatzen da:

Metodoaren Mailak

• Protokolozko esakuneak: Gertaera komunikagarriak deskribatzen dituzte, esperientzian froga daitezkeenak.
• Legeak: Hipotesiak izaten hasten dira. Esperientziak baieztatzen dituenean eta zientzia komunitateak baliozkotzat onartzen dituenean, lege bihurtzen dira. Hau da, bai fenomenoen gertatzeari, bai fenomenoen arteko loturei buruzko esakune unibertsal, erregular eta aldaezinak dira.
• Teoriak: Esakune unibertsalak dira. Horietatik deduzitzen dira zientzia bateko lege guztiak, eta horiei esker formulatzen dira lege berriak ere.

Metodo Hipotetiko Deduktiboaren Urratsak

1. Ebatzi gabeko arazo bat proposatzen da behaketa eta

Antzerkiaren hiru batasunak

Antzerkigintza klasikoan, hiru batasunen araua funtsezkoa da. Hona hemen horien azalpena:

• Ekintza-batasuna: Antzerkian ikusten den ekintza bakarra izatea.
• Leku-batasuna: Ekintza beti leku berean gertatzea.
• Denbora-batasuna: Ekintza osoa aldi jakin batean gertatzea (egun batean, normalean).

Gatazkaren ondorio ekonomikoak

Lehen Mundu Gerrak ondorio larriak eragin zituen munduko ekonomian. Gerra Europan gertatu zenez, kontinenteko herrialde parte-hartzaileak asko ahuldu ziren. Gatazkak 30 milioi biktima inguru eragin zituen, hildakoak eta zaurituak kontuan hartuta.

Gerraren ondorioz, egonkortasun finantzarioa amaitu zen. Europako estatuetako diru-kutxak pobretu egin ziren eta, ondorioz, oso zorpetuta geratu ziren, bereziki Ameriketako Estatu Batuekin. Horrez gain, diru-paperaren jaulkipenak inflazio handia eragin zuen.

Burtsa-sukarra eta 29ko krak-a

Urte gutxiren buruan, gainprodukzioa arazo bihurtzen hasi zen AEBko ekonomiarentzat. 1926. urtetik aurrera, irabazien zati gero eta handiago bat burtsako akzioak erostera zuzendu zen. Akzioen...

Deskribapena

Mahai gainean daude 8 kartoi zuri, 5 gris eta 3 beltz (garajeak): 8 auto urdin eta 5 hori.

1. Haurrari (H.) 8 auto urdinak garajeetan sartzeko eskatu, eta 8 auto horiak garaje grisetan. Haurrarekin batera egiaztatu auto urdin guztiek garaje zuriak betetzen dituztela, eta horiek garaje grisak betetzen dituztela. Ondorioz, 3 garaje beltz hutsik geratzen dira.
2. Auto guztiak garajeetatik atera. Auto horiak garaje zurietan sartu, gero urdinak. Lehenengo auto urdina seigarren garaje zurian sartzen duenean, galdetu: "Noraino helduko gara auto urdinak kokatzeaz amaitutakoan? Zein garaje geratuko da hutsik?"
3. Aurreko galderaren ordez, ikerlariak galdetu zuen: "Noraino helduko gara auto guztiak garajeetan kokaturik daudenean?" Galdegileak ez zuen

TRASK 1977: “Historical Syntax and Basque Verbal Morphology: Two hypotheses”

Trask artikulu honetan bi hipotesi argudiatzen saiatzen da:

1. Euskara SVO izatetik SOV izatera pasatu zela (hipotesi hau gehiago sakontzen da).
2. Euskararen ergatibotasuna pasibotik datorrela, aktibo bat bezala interpretatuta zegoena (“arose from a passive which was reinterpreted as an active voice”).

Aditzetako pertsona markak

3. pertsonako d-, ø-, z-, l-, b- markak daude. d- orainari lotuta dago; ø- eta z- aldiz iraganari; l- irreala izateari edo; eta b- inperatiboan erabiltzen da. Aditz kategorien markatzaileak dira, hau da, modua, aspektua eta denbora. Modality prefixes bezala izendatzen ditu. Lehen marka hauen pertsona guztiekin. Aurrizki modalak SVO ordena duten...

1920ko hamarkadako ekonomia-hazkundea bat-batean gelditu zen 1929an. Urte horretako urrian, New Yorkeko burtsak porrota izan zuen, eta horren ondorioz, Estatu Batuetako inbertsioek eta ekonomia-jarduerak behea jo zuten. Herrialde horrek zuen nagusitasun ekonomikoa zela-eta, krisia berehala munduko krisi ekonomiko bihurtu zen, eta 1930eko hamarkadako zenbait urte iraun zuen.

Burtsaren Crackaren Zergatiak

New Yorkeko burtsaren gainbeherak, 1929ko crack ospetsuak, krisi ekonomiko larria leherrarazi zuen. Baina krisi horren zergatiak sakonagoak izan ziren, eta 1920ko hamarkadako desoreka ekonomikoetan izan zuen jatorria.

1. Industria-sektore tradizionalen krisia (ehungintza, ikatza, siderurgia eta ongintza) areagotu egin zen crackaren aurreko urteetan.

Industria Iraultzak: Eraldaketa Ekonomiko eta Soziala

4.3. Sarrera:

Lehen Industria Iraultza (1750-1879)

Lehen Industria Iraultzak aldaketa teknikoa, konkurrentzia handitzea eta prezioak jaistea ekarri zituen. Protagonista nagusiak Britainia Handia eta Holanda izan ziren. Erabilitako energia-iturri nagusiak ura eta ikatza ziren, eta hauek erabiliz lorturiko materialak kotoia eta burdina ziren. Horren ondorioz, fabrikak (Factory System) sortu ziren.

Bigarren Industria Iraultza

Bigarren Industria Iraultzan AEB, Alemania eta Japonia izan ziren protagonista. Bi ezaugarri nagusi zituen:

• Energia-iturri berriak (elektrizitatea).
• Produktu berriak sortzea.

Horrela, lanaren antolaketa zientifikoa sortu zen (Taylorismoa, aldaketa nagusia). Enpresa handiak sortu...