Fisika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Fusio Nuklearra: Izarren Energia Lurrera

Definizioa

Fusio nuklearra bi nukleo arin elkartuz nukleo astunago bat sortzen duen prozesu atomikoa da, energia-kantitate handia askatuz.

Fusio-erreakzioaren Adibidea

(Marrazkia 1 sartu hemen)

Aktibazio-Energia

Fusio-erreakzioan, nukleoak hurbildu behar dira, eta horretarako aldarapen elektrostatikoak gainditzeko energia handia behar da (aktibazio-energia). Erreakzioak energia izugarria askatzen du, erreakzioa mantentzen duena. Kontrolatuz gero, energia-iturri gisa erabil daiteke; bestela, eztanda gertatzen da (hidrogeno-bonba).

Fusioaren Aplikazioak

Fusio nuklearra izarretan (erreakzio termonuklearrak) gertatzen da, haien energia eta distira sortuz. Adibidez, Eguzkian, hidrogenoaren isotopoak elkartuz helioa...

Definizioak

Estatistika: Aztergarria den egoera edo populazio batetik datuak jaso, antolatu, aztertu eta interpretatzen dituen matematikaren atala.

Estatistika Grafikoa: Aldagai estatistiko baten aldaeren maiztasunak irudikatzeko erabiltzen den baliabidea.

Gertakariak

Ezinezko Gertakaria: Inoiz gertatzen ez den eta sekula egiaztatzen ez den gertakizuna.

Gertakari Segurua: Lagin espazioko gertaera bakarra.

Gertakaria: Zorizko esperimentu batean gauzatu edo jazo daitekeen emaitzetako bakoitza.

Gertakari Elementala: Emaitza sinpleagotan deskonposatu ezin daitekeen gertaera.

Gertakari Osatua: Gertakari elemental jakinen bilduma.

Neurriak eta Parametroak

Heina: Datu multzoaren zabalera adierazten duen parametro estatistikoa edo neurria.

Lagin Estatistikoa:

Erradioaktibitatea fenomeno naturala da. Substantzia erradioaktiboak deritzen substantziek erradiazio boteretsuak igortzeko gaitasunean oinarritzen da, gorputz opakoak zeharkatzeko, airea ionizatzeko, plaka fotografikoak inpresionatzeko eta zenbait substantzien fluoreszentzia kitzikatzeko gai diren erradiazioak.

Alfa, Beta eta Gamma Erradiazioak

Substantzia erradiaktiboek igorritako erradiazioak alfa, beta eta gamma erradiazio modura sailkatu ziren, beren sarkortasunaren arabera (sarkortasun txikienetik handienera). Gaur egun, badakigu erradiazio horiek nukleo atomikoan sortzen direla.

Prozesu Erradiaktiboen Abiadura

Substantzia batek denbora unitatean buruturiko igorpen erradioaktiboen kopuruari aktibitatea, desintegrazio-abiadura (A) deritzo....

Behaketa esperimentalak:

1.1) iman baten higidura harilaren barnean

Faraday-k harilaren muturrak galbanometro batean konektatu zituen. Lortu zuena zera izan zen: A) Imana harilerantz hurbiltzean, korronte induzitua sortzen zen imana higitzen ari zen bitartean. B) Imana urruntzean, berriz, korronte induzituaren noranzkoa aldatzen zen. C) Harila geldirik egonda ez zen korronte induziturik sortzen. (IRUDIAK)

1.2) zirkuitu elektriko baten itxiera eta irekiera

Faraday-k bi haril burdinazko haga batean kiribildu zituen. Bat bateria batera konektatuta dago etengailu baten bidez. Beste harila galbanometro batera konektatuta dago. Saiakuntza honen emaitzak: A) Etengailua konektatzean, korronte elektrikoa induzitzen da bigarren harilean. Bi hariletako korronteek...

Indukzio Elektromagnetikoa

Faraday-k, 1831n, eremu magnetiko bat baliatuta korronte elektrikoa induzi daitekeela frogatu zuen.

1. Saiakuntza: iman baten higidura haril baten barnean

Faraday-k haril bat, iman bat eta galvanometro bat hartuta, harilaren muturrak galvanometroan konektatu zituen, eta hau behatu zuen:

• Harila finko dagoela, imana hurbiltzen badiogu, korronte induzitua sortzen da. Gauza bera gertatzen da imana urruntzean, korrontearen noranzkoa alderantzikatuta.
• Ez da korronte elektrikorik agertzen harila eta imana finko badaude.
• Era berean, imana finko mantenduta, eta harila higiarazita, korronte induzitua sortzen da.

Ondorio hau lortu zuen: korronte induzituaren intentsitatea imanaren (edo harilaren) abiaduraren menpe dago, baita imanak...

Efektu Fotoelektrikoa: Fisika Klasikoaren Mugak

Efektu fotoelektrikoa aztertzean, fisika klasikoak ezin dituen zenbait fenomeno agertzen dira:

1. Igorritako elektroien kopurua argiaren intentsitatearekiko proportzionala da.
2. Elektroien emisioak gutxieneko erradiazio-maiztasuna behar du, atalase-maiztasuna deritzona, metaletan gertatzeko. Teoria klasikoak iradokitzen du edozein argi-maiztasunekin gertatu beharko litzatekeela intentsitatea altua bada.
3. Askatutako elektroien energia zinetikoa erradiazioaren maiztasunarekin handitzen da, ez argiaren intentsitatearekin. Honek kontraesanean jartzen du efektu fotoelektrikoaren teoria klasikoa.
4. Elektroien igorpena argia piztu eta itzaltzearekin batera hasten eta amaitzen da, hurrenez hurren. Honek teoria klasikoari

20.- Erradioaktibitate naturalaren fenomenoa deskribatzea. Desintegrazio erradioaktiboa. Alfa, beta eta gamma partikulen igorpena. Soddy eta Fajans-en legeak. Adibideak.

Erradioaktibitate Naturalaren Fenomenoa

Erradioaktibitatea material batzuek, substantzia erradioaktiboek, erradiazioak igortzeko duten propietatea da. Erradiazio horiek gai dira gorputz opakuak zeharkatzeko, alrea lonizatzeko, plaka fotografikoak inpresionatzeko eta zenbait substantziaren fluoreszentzia kitzikatzeko.

Erradioaktibitatea Henri Becquerel fisikari frantziarrak aurkitu zuen 1896an uranioaren konposatu batzuekin lanean ari zela. Hasieran X-izpien antzeko erradiazio zela uste zuten baina, Marie Curie-k, Plerre Curie-k eta Rutherford-ek egindako ikerkuntzei esker badakigu...

Uhin Geldikorrak: Definizioa eta Adibideak

Sarrera

Ingurune itxi batean (hodi itxi bat edo muturrak finko dituen soka batean) hedatzen ari den uhina, ingurunearen muga erasotzean, islatu egiten da. Abiadura berean, norabide berean, baina aurkako noranzkoan hedatzen den bigarren uhin bat sortzen da. Bi uhin hauek gainezartzen direnean, sortzen den uhin erresultanteari uhin geldikorra deritzo.

Gainezarpen Printzipioa

Espazioaren eskualde beretik, une berean, bi uhin edo gehiago igarotzen direnean, inguruneko puntu bakoitzaren benetako elongazioa uhin bakoitzak bere aldetik sortutako elongazioaren batura da.

Ekuazioa: Bi uhinek anplitude (A), maiztasun angeluar (ω), uhin-zenbaki (k) eta fase berdina badute, honela adieraziko dira euren ekuazioak:...

Fusio nuklearra deritzon erreakzio nuklearrean, bi nukleo arin batu egiten dira, eta nukleo astunago bat eratzen da. Prozesu horretan energia kantitate oso handia askatzen da. Deuterioaren eta tritioaren hidrogenoen isotopoen fusioa, adibidez, erreakzio honen arabera gertatzen da.

Aktibatze-Energia

Fusio erreakzioan nukleoak hurbildu egin behar dira eta beraien arteko aldarapen elektrostatikoak gainditzeko energia handia behar da, aktibatze-energia izenekoa. Erreakzioa gertatzen denean izugarrizko energia askatzen da eta horrek mantendu egiten du erreakzioa. Izan ere, erreakzioaren jarraipena kontrolatuz gero, energia-iturri bezala aprobetxatu ahal izango litzateke fusio-prozesua. Erreakzioa kontrolatu ezean, eztanda gertatzen da eta hidrogeno-...

Batzuetan, anamnesi eta esplorazio fisikoarekin nahikoa izaten da diagnostikoa egiteko. Hala ere, zalantzak sortzen direnean, proba gehigarriak beharrezkoak izan daitezke. Hauek esplorazio instrumentalak izan ohi dira, baliabide teknikoak eta pertsonal espezializatua eskatzen dituztenak. Medikuak erabakiko du zer proba, esplorazio eta urgentzia maila behar den.

Analisi Klinikoak

Medikuak laborategian aztertzeko eskatutako probak dira. Laginak laborategian jaso eta aztertzen dira, eta ondoren, medikuari informazioa ematen zaio diagnostiko, prebentzio eta tratamendurako.

Inpultso Elektrikoen Neurketa

Organismoak organo eta sistemak funtzionatzeko erabiltzen dituen inpultso elektrikoak neurtzean datza. Neurketa hauek elektrodo bidezko dispositiboen...