Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Neurriaren Araberako Enpresa Sailkapena

Enpresak handiak, ertainak edo txikiak izan daitezke, eta horretarako irizpide nagusiak hauek dira:

• Irizpide ekonomikoa: Fakturazioaren bolumena, hau da, salmentatik lortutako diru-sarrerak.
• Ondare-irizpidea: Enpresak duen ondarea (ondasunak, eskubideak eta betebeharrak).
• Antolaketa-irizpidea: Enpresaren langile kopurua eta antolaketa.

Gehien erabiltzen den irizpidea antolaketari dagokiona da, langile kopurua aintzat hartzen duena.

Forma Juridikoaren Araberako Sailkapena

Bi enpresa mota nagusi daude:

Banakako Enpresa

Jabe bakarra badu, enpresaren jabea pertsona fisikoa bada. Adibidez: denda txiki bat, non enpresaburua eta kapitala jarri duena pertsona bera diren.

Sozietate Enpresa

Jabe bat baino gehiago baditu,...

PRAKTIKA 1: a) Eremu totala (At): L = biltegi luzera, A = biltegi zabalera. b) Harrera eremua eta bulego eremua (Ard): Q = urteko karga/lan egunak, d = entregatzeko egunak, kin = ezegonkortasun koefizientea, Um/m2 = karga dagoen unitate neurria, Kaa = erabilgarritasun koefizientea. c) Gune erabilgarria (Au): kantitatea x luzera x zabalera + … d) Korridore gunea: At - Ard - Au. e) Oinarrizko eremua (Ab): Ard + Au.

PRAKTIKA 2:

1. Biltegiratzeko banakako kostua: (Harrera kostua + Biltegiratze kostua + Bulego kostua (BKT)) / Biltegiratutako unitate kopurua.
2. Zerbitzatutako unitate kostua: BKT / Bidalketa kopurua edo egindako picking.
3. Zerbitzatutako kostu eragilea unitateko: Biltegiko eskulanen kostua / bidalketa zenbakia edo egindako picking.
4. M3-ko kostua:

Errentaren Fluxu Zirkularra

Ekonomia-eragileen arteko harremanen eta fluxuen multzoari errentaren fluxu zirkularra deritzo. Errenta esaten zaio ekoizpen-faktore batek denbora-aldi jakin batean duen balioari edo prezioari.

Lan Merkatua

Soldata, jatorrian, zerbitzariek lanaren truke jaso ohi zuten kopuruari esaten zitzaion. Soldata besteren kontura egindako lanaren truke jasotzen den saria da.

Lan Eskaria

Enpresek eskaintzen dituzten lanpostuen ondoriozkoa da. Kantitatea faktore hauen araberakoa da:

• Soldata-maila.
• Ekoitzitako ondasunaren edo zerbitzuaren prezioa.
• Langileen produktibitatea.

Lan Eskaintza

Familiek egiten duten eskaintza da.

Orekako Soldata

Eskaintzaren eta eskariaren joko askeaz sortzen da.

Lanbide Arteko Gutxieneko Soldata (LGS)

Langile batek,...

Finantza-sistema

Zer da finantza-sistema? Azaldu.

Finantza-sistema erakunde publikoek garatutako egitura bat da, bitartekari multzo batez osatuta. Baliabide-aurrezkiak bideratzeko, kontsumo pribatua, enpresen inbertsioak eta gastu publikoak finantzatzeko.

Definizio barruan, batzuk aipatuko dira.

Finantza-baliabideak:

Titulo batzuk dira non jabeei aukera ematen die aberastasuna eusteko. Finantza aktiboak eta pasiboak daude. Aktiboa ezaugarri batzuk ditu:

• Likidezia: Eskudiru edo legezko dirua bihurtzeko erraztasuna.

• Arriskua: Aktiboaren jaulkitzaileak probabilitatea adierazi.

• Errentagarritasuna: Aktiboan interesak sortzeko duen ahalmena adierazten du.

Finantza bitartekariak: Aurreztaileen eta inbertitzaileen bitartekaritza egiten espezializatutako erakundeak...

Jarrera ekintzailea

Jarrera ekintzailea duen pertsona merkatuan negozio-aukerak aurkitzeko gaitasuna duena da. Jarrera eta trebetasun egokiak dituen pertsona da, eta horretarako behar diren baliabideak lortzeko eta antolatzeko gaitasuna du.

Ekintzaile motak eta profilak

Ekintzaile motak

• Intraekintzailea: Besteen kontura ibiltzen den langilea da.
• Ekintzaile independentea: Norberaren kontura aritzen dena.

Ekintzaile profilak

• Ekintzaile bokazioduna: Produktu edo zerbitzu berri bat ekoizten edo merkaturatzen duen pertsona.
• Langile esperientziaduna: Enplegu bat izanik, bere kontura aritzeko asmoa duen pertsona da.
• Enpresa spin-offa: Enpresa berria jada eratuta zegoen enpresa batetik sortzen da.
• Spin-off akademikoa: Enpresa-proiektuak unibertsitate batean

Kontabilitate Eragiketen Laburpena

Ondorengo ataletan, enpresaren ohiko jarduerari dagozkion kontabilitate-eragiketak zehazten dira, dagozkien kontu-kodeekin batera.

1. Erosketa, Deskontua eta Garraioa

Erosketa 2.800 € ordaindu da. Fakturan %5eko deskontua aplikatu da, eta garraioa 130 € izan da, BEZ barne. Kontabilizazioa: 2.790 (600) 502,2 (472) (400) 3.292,2

2. Aurreko Erosketaren Akatsak eta Negoziazioa

Aurreko erosketa akatsekin. Hornitzaileak onartu du 2.200 €-tan uztea, %5eko deskontua mantenduz. Kontabilizazioa: 672,6 (400) (608) 570 (472) 102,6

3. Elkarte Anonimoaren Obligazioen Kobrantza

Elkarte anonimoaren obligazioak. 1.500 € kobratu behar dira banku bidez. Aurretik %18ko atxikipena egin da. Kontabilizazioa: 1.215 (572) 285 (473)...

Enpresaren Ingurunea

Enpresaren ingurunea kontrolik ez duen zenbait faktorez osatuta dago.

Ingurune Orokorra eta Espezifikoa

• Orokorra: Ekonomia bateko enpresa guztiengan eragiten duten faktoreak dira.
• Espezifikoa: Sektore bateko enpresengan eragiten duten faktore multzoa.

Ingurune Orokorreko Faktoreak

1. Demografikoak: (Zahartze prozesua)
2. Ekonomikoak: (Iraunkorrak, aldi baterakoak)
3. Politiko-juridikoak: (Legedia, Europar Batasuna, presio taldeak)
4. Teknologikoak: (I+G, hesiak: know-how, lehiakortasun hazkundea)
5. Soziologikoak: (Globalizazioa, familia, hezkuntza)
6. Ingurumena: (Energia iturriak gora, hondakinak, kutsadura)

Ingurune Espezifikoko Faktoreak

1. Bezeroak: (Kontsumitzaileak)
2. Hornitzaileak: (Lehengaiak, ekipo-ondasunak)
3. Lehiakideak: (Oraingoak, potentzialak,

Enpresaren Oinarrizko Kontzeptuak

Enpresa Sistema Giza

• Sistema irekia.
• Zenbait elementu konbinatu.
• Globala.
• Bere burua erregulatzen duena.

Enpresaren Elementuak

• Giza faktorea.
• Faktore materialak.
• Antolaketa.
• Ingurumena.

Enpresaren Helburuak

• Aberastasuna sortzea.
• Errentagarritasuna handitzea.
• Haztea.
• Gizarte erantzukizuna.

Enpresaren Funtzionamendu Arloak

• Merkaturatze arloa.
• Finantziazio arloa.
• Ekoizpen arloa.
• Giza baliabideen arloa.

Ingurune Orokorra

• Faktore ekonomikoak.
• Faktore soziologikoak.
• Lege-politika faktoreak.
• Ingurune teknologikoa.
• Ingurune ekologikoa.

Ingurune Espezifikoa

• Hornitzaileak.
• Bitartekariak edo banatzaileak.
• Bezeroak edo kontsumitzaileak.
• Lehiakideak.
• Finantza bitartekariak.
• Lan-merkatua.

Deslokalizazioa

Ekoizpen jarduerak herrialde industrializatuetatik...

Batez besteko heltze-aroa

Batez besteko heltze-aroa: Enpresak ekoizpen-prozesuan inbertitu duen dirua errekuperatzeko behar duen denbora da.

Heltze-aroaren osagaiak

• Hornidura Aldia: Lehengaiak normalean biltegian ematen dituen egun kopurua adierazten du.
• Ekoizpen Aldia: Produktuak fabrikatzeko normalean behar den egun kopurua da.
• Salmenta Aldia: Fabrikatu ondoren, produktuak saltzeko normalean behar den egun kopurua da.
• Kobrantza Aldia: Bezeroei fakturak kobratzeko normalean behar den egun kopurua da.
• Ordainketa Aldia: Hornitzaileei fakturak ordaintzeko normalean behar den egun kopurua da.

• Bataz Besteko Heltze Aro Ekonomikoa (HAE) = HAH + HAE + HAS + HAk. Ustiapen Zikloa kontutan hartzen du, hau da, lehengaiak biltegian sartzen diren momentutik bezeroek

Makroekonomiaren Oinarriak

Makroekonomia ekonomia osoaz eta haren funtzionamendu orokorraz arduratzen da; mikroekonomiak, berriz, osotasun horren atal batzuk soilik aztertzen ditu.

Adierazle Ekonomikoak

• BPGd (Barne Produktu Gordina): Herrialde batean, denboraldi jakin batean ekoizten diren azken ondasun eta zerbitzuen balioa da, dirutan neurtua.
• BPGdmp (Merkatu-prezioetan): Familia-kontsumoa + Enpresa-inbertsioa + Gastu publikoa + Esportazio garbiak.
• BPGdfk (Faktore-kostutan): Soldatak + Alokairuak + Interesak + Enpresa-etekinak.
• Kontabilitate nazionala: Herrialde baten barnean, aldi jakin batean egiten diren ekonomia-jarduerei buruzko informazioa jaso eta jakinarazten duten adierazleen multzoa da.

Enplegua eta Biztanleria

• Biztanleria: Eremu geografiko