Unibertsitatea mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Industrializazioa eta Taylorismoa

Lanaren Antolaketa Zientifikoa (Taylorismoa) langile trebatuen koadroak sortzean oinarritzen zen, produkzio-unitate bakoitzeko denbora murriztuz. Hori lortzeko, mugimenduak ikertu, logika ordenatu eta denbora neurtu behar ziren.

Taylorismoaren ondorioak

Taylorismoaren ondorioz, kateko produkzioak, lanaren produktibitatea eta lehia handitu ziren, prezioak murriztuz. Produktu estandarrak fabrikatu ziren, eta masa-produkzioa eta masa-kontsumoa lortu ziren. Horrek soldata, produktibitatea eta kontsumoa handitu zituen. Egindako inbertsio handiek eskala-ekonomia ekarri zuten, eta enpresa handiak garatu ziren, askotan elkarte anonimo gisa antolatuta.

Alemaniako Industrializazioa

Alemaniak (eta Japoniak) estatuak bultzatutako...

Frankismoaren sorrera

Gerra Zibila amaitu ostean, Francisco Francok bere gain hartu zituen botere guztiak. Horrela hasi zen berrogei urte iraun zuen diktadura. Lau talderen laguntza izan zuen: Falangistak, Eliza katolikoa, militarrak eta monarkikoak.

1) Frankismoaren jatorria eta ideologia

Espainia nazionalen agintaritza militarra eta politikoa bideratzeko, Defentsa Junta Nazionalak Franco jenerala armadaburu, estatu buru eta gobernuburu izendatu zuen 1936ko irailean, Francori botere guztiak emanez. Zenbait iturri ideologikotik hartu zituen ideiak Frankismoak, hiru dira aipagarrienak:

Faxismoa

Bi sistema politiko faxista izan zituen eredu (Alemaniako Hitlerrena eta Italiako Mussolinirena). Bertatik zenbait ideia hartu zituen, adibidez titulua (Caudillo)...

Kultura: Definizioa, Osagaiak eta Aniztasuna

Kulturaren Definizioa eta Etimologia

Kultura latinezko colere hitzetik dator. Kultura hitza antzinako Erroman nekazaritza adierazteko erabiltzen zen: soro landuari cultus deitzen zitzaion. Ilustrazioan, espiritua adierazteko erabiltzen zen. Gaur egun, kultura hitzak hauxe adierazten du: ohitura eta portaera heziak, egokiak eta zuzenak.

Kulturaren Osagaiak

• Kultura ez-materiala: Giza portaerari eta pentsamenduari koherentzia eta antolamendua eskaintzen dizkieten printzipio, balio eta arau idealez osatuta dago.
• Kultura materiala: Objektu materialetan gauzatzen da eta gizakien oinarrizko beharrak asetzeko erabiltzen dugu.

Kulturaren Ezaugarriak

Kulturaren unitaterik txikienari ezaugarri deritzo. Kultura ez-...

Gizarte Larrialdietarako Laguntzak (AES)

Definizioa

Gizarte-bazterkeria prebenitzeko, saihesteko edo arintzeko beharrezko diren gastuei aurre egiteko, urtean behin ematen diren diru-laguntzak dira.

Gastu hauei bideratuta daude:

• Etxebizitza edo bizitokia eduki eta mantendu ahal izateko beharrezko diren gastuak (alokairua, larrialdi-egoera gertatu aurretik etxebizitzaren kredituak eragindako gastuak, energia-, ur- eta mantentze-gastuak, etxean beharrezkoak diren oinarrizko osagaiak erosteko, etab.).
• Bizikidetza-unitateko kideen oinarrizko beharrizanak (jantzia, hezkuntza, osasuna), beste sistema publikoek gastu horiei aurre egiten ez dietenean.

Laguntza hauek helburu jakin baterako dira; beraz, helburu horretarako baino ezin dira erabili.

Gizarte Larrialdietarako...

Kontzeptu Teknikoak eta Ekonomikoak

A) Kontzeptu Teknikoak

1. Faktorea: Produkzio prozesuan erabilitako baliabidea da, inputa. Faktoreak fisikoak edo giza baliabideak izan daitezke, baita finkoak (ibilgetzeak) edo zirkulatzaileak (elkarteko ustiapenari lotuak) ere.
2. Prozesua: Faktoreak produktu bihurtzeko burutzen diren transformazio eragiketak dira.
3. Produktua: Prozesu ekonomikoaren bukaera da, elkartearen funtzio eraldatzailearen helburua, outputa.
4. Errendimendua: Transformazio denbora zehatz batean lortutako produktu kopurua da.
5. Koste zentrua: Helburu berdina duten baliabide multzoa da. Sekzio, departamentu edo dibisioetan taldekatzen dira.
6. Koste objektua: IMA (Institute of Management Accounting) erakundeak izendatutako kontzeptu zabala da. Ekoizpen

Amortizazioa eta Zaharkidura Enpresan

Zaharkidura Motak

Faktoreen Ordainketen Aldaketak Sortutakoa

Produkzio-faktoreen ordainketaren aldaketek ekipo produktiboak zaharkitu ditzakete. Makina zehatz bat egokia izan daiteke soldata-maila jakin baterako, baina ez beste maila desberdin baterako, eskulanean gehiago aurrezten duen beste makina bat komenigarriagoa izan daitekeelako.

Agortzeak edo Iraungitzeak Sortutakoa

Enpresa batzuetan, aktibo finkoko elementu askok balioa galtzen dute baliabide naturalak agortzean. Adibidez, petrolio-ustiapen batek, instalazioak egoera onean egon arren, bere balio osoa galduko du petrolioa agortzean.

Amortizazioaren Finantza Funtzioa

Amortizazioek baliabideen barne-iturri garrantzitsu bat sortzen dute. Aktiboen balio-galera...

Epe Ertain eta Luzeko Kreditu eta Maileguak

Finantzaketa bi eratakoa izan daiteke, batez ere:

• Aktibo finkoko ondasunen hornitzaileek emandakoa. Kreditu hau kreditu komertzialaren antzekoa da, baina muga-eguna epe ertain eta luzekoa izango da.
• Finantza-erakunde edo bankuek emandakoa. Fondo hauek lortzea, muga-eguna zenbat eta luzeagoa izan, orduan eta konplexuagoa izango da. Segurtasun falta eta, ondorioz, arriskua handiagoak direnez, kostua edo interes-tasa eta bankuek eskatutako bermeak handiagoak izango dira.

Kreditu Sindikatua

Maileguak kopuru handikoak direnean, banku-sindikatua sortzen da mailegua kudeatzeko eta eskatzen duenari eman ahal izateko. Banku bi edo gehiagoren arteko akordiotik sortutako mailegua da, zeinaren helburua maileguaren...

Entzimen aktibitatea ez da berez berdina izan behar une guztietan, zelularen beharrei une bakoitzean egokituak baizik. Entzimen erregulazioa funtsezkoa da prozesu metabolikoak kontrolatzeko. Bestalde, hainbat entzimen inhibizioak zelularentzat kalteak (pozoiak, adibidez) edo ondorio positiboak (botikak, adibidez) ekar ditzake.

Entzimen Inhibizioa eta Erregulazioa

1. Entzimen Inhibizioa

Inhibitzaileek entzimaren substratua lortzeko gaitasuna eta/edo bere katalisia oztopatzen dute. Entzimarekin duten harremanaren arabera bi multzotan sailka daitezke:

• Inhibitzaile itzulkorrak: Entzimarekin oreka prozesu baten arabera lotu eta askatzen direnak (konpetitiboak, ez-konpetitiboak edo akonpetitiboak).
• Inhibitzaile itzulezinak: Entzimarekin konplexu egonkor

1. Gaia: Ikus-hezkuntza

1. Ikus-hezkuntza berreraikitzailearen orientazio nagusiak?

Europan irudien analisi formaletan oinarritutako ereduak jorratzen ziren, eta AEBetan hiru joera nagusitzen ziren:

• Artea curriculumaren beste diziplinekin parekatzen zuena (DBAE).
• Artea prozesu kognitibo konplexuen aktibatzaile gisa hartzen zuena.
• Ulerkuntzan oinarritutako ereduak.

Guztiak, Europakoa zein AEBetakoak, diziplinaren berreraketa kurrikularra xede komunarekin.

2. Europako joeraren helburu nagusia?

Jendea ikusizko lengoaian trebatzea eta alfabetatzea, norbera ikusle aktibo eta kritikoa izan eta nork bere ikusizko mezuak ekoizteko.

3. Zein proposamenek ezartzen ditu Erromantizismoaren printzipioak?

Sormena, askatasuna, bikaintasuna eta indibidualtasuna.

4. Zein

Ikaskuntza: Eredu Konstruktibista eta Oinarriak

Ikasteko prozesuan, eredu konstruktibista gailentzen da. Teoria multzo honek printzipio komun batzuk ditu:

• Subjektuaren paper aktiboa
• Aurrezagutzaren garrantzia
• Ezagutzak aktibatzeko beharra

Ikaskuntza Baliagarria: Printzipioak Bateragarri?

Ikaskuntza baliagarria den ala ez aztertzean, hainbat printzipio eta galdera sortzen dira:

• Edozein materia edozein adinetan ikasi daiteke (Bruner).
• Ikasi daiteke, baldin eta beharrezko eragin kognitibo minimoak garatu badiren (Piaget).
• Bakarrik da garapen kognitiboa ekartzen duena ikaskuntza ona (Piaget).
• Ikaskuntza ona da ulertu egin dena (Ausubel). Baina, zer gertatzen da ahazten bada?

Ikaskuntza Printzipioak eta Teoriak: Adibideak

Zein printzipioari jarraitu behar zaio?...