Unibertsitatea mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Kontsonante Bustiak (Palatalizatuak)

1. Bustidura Ezagunak eta Adierazpenak

Ezagunak dira gaur egun [dd], [tt], [ll], [tš] gisako fonemak. Adibidez:

• Adibideak: Pattar, ttittare, dittu, ontto, ttakur...

Bustidurak txikidura adierazteko erabili ohi dira, baita afektibitate eta mespretxuzko azalpenak egiteko ere. Adibidez: Goxo, xelebre, xamur, ttotto...

Euskalki batzuetan bustidura funtsezkoa bilakatu da. [dd] bustidura batzuetan [j]-rekin nahasten da (Ontto ? onjo...).

Zubereraz, bestalde, [r] eta [ll] bustidura gertatzen da: Hori ? holli / etorri ? etolli... Gipuzkeraren eremuan ere gertatzen dira antzeko aldaketak.

2. Bustidura Espresiboa eta Etimologikoa

Bustidura espresiboa ustekabekoa izan daiteke. Batzuetan espresiboa da:

• Espresiboa: Gutxi ? gutti

Gaia: Zuzendari Rola

Enpresaren Egitura: Formala eta Informala

Jakina da enpresa orok egitura formal bat daukala eta haren arabera antolatzen dela. Baina egitura formal hori ez da ahalguztiduna; esan nahi baita, enpresako giza harremanak ez direla guztiz egokitzen eta doitzen egitura formal horrek agintzen duenera, eguneroko jardunak gainezkatu egiten baitu egitura formalaren hesia.

Horrela, egitura formalaren ondoan, egitura informala agertzen da: hots, antolatzeko eskema ofizialen alboan, eskema espontaneoak sortzen dira, berezkoak, bat-batekoak. Bi eskemok (formalak eta informalak) bata bestearekin nahastuta funtzionatzen dute; ez, ordea, harmonia betean. Izan ere, bien artean tirabirak agertu ohi dira.

Jarraian, gai honetan eta ondorengoetan,...

Sozietate Moten Sailkapena

Lehenengo, sozietateen arteko sailkapen nagusi batzuk egin ditzakegu irizpide desberdinak erabiliz:

Sozietate Pertsonalistak eta Kapitalistak

Beraien arteko ezberdintasuna sozietateak pertsona juridiko den heinean bazkideekiko duen independentzia mailan oinarritzen da.

Sozietate Pertsonalistak

• Bazkideen baldintza pertsonalak aintzat hartzen dira.
• Bazkide guztiek edo horien artean batzuek sozietatearen zorren aurrean osoki, modu amankomunean, pertsonalean eta mugagabean erantzungo dute.
• Sozietate nagusiak: Sozietate Kolektiboa eta Komanditarioa.

Sozietate Kapitalistak

• Bazkideek egindako kapital ekarpena bakar-bakarrik aintzat hartzen da.

Sozietate Zibila eta Merkataritza Sozietatea

Beste sailkapenak alde batera utzi gabe, ikuspegi...

Dokumentu honek sekuentzia didaktiko bat diseinatzeko eta planifikatzeko jarraibideak eskaintzen ditu, hezkuntza-prozesu eraginkor bat lortzeko helburuarekin.

Sekuentziaren Datu Nagusiak

1. Gaitasunak

Gaitasun bakoitzean honakoak agertu behar dira:

• a) ZER (ikasleek ikasten ikasiko dutena) –tzea.
  *Hemen gaiarekin zuzeneko lotura duena jarri.
• b) NOLA (nola egingo duten) –inez.
  *Hemen zerbait praktikara eramanda jarri.
• c) ZERTARAKO (gaitasunaren helburua, lortzeko zer).
  *Helburu batzuk zeharkakoak izan daitezke: sozializazioa,

6.2 MERKATUKO SEGMENTAZIO PROZESUA => Merkatuak segmentatzeko erabili daitezkeen teknika eta prozedimentu asko eta diferenteak existitzen dira. Denak bi taldeetan sailkatu daitezke:

Neurriaren Araberako Enpresa Sailkapena

Enpresak handiak, ertainak edo txikiak izan daitezke, eta horretarako irizpide nagusiak hauek dira:

• Irizpide ekonomikoa: Fakturazioaren bolumena, hau da, salmentatik lortutako diru-sarrerak.
• Ondare-irizpidea: Enpresak duen ondarea (ondasunak, eskubideak eta betebeharrak).
• Antolaketa-irizpidea: Enpresaren langile kopurua eta antolaketa.

Gehien erabiltzen den irizpidea antolaketari dagokiona da, langile kopurua aintzat hartzen duena.

Forma Juridikoaren Araberako Sailkapena

Bi enpresa mota nagusi daude:

Banakako Enpresa

Jabe bakarra badu, enpresaren jabea pertsona fisikoa bada. Adibidez: denda txiki bat, non enpresaburua eta kapitala jarri duena pertsona bera diren.

Sozietate Enpresa

Jabe bat baino gehiago baditu,...

Ikuspegi honetan, botere publikoen esku-hartzea ordezko bat baizik ez da, eta ekintza pribatu ez-irabazlearen osagarri bat.

Bolondres Sektorearen Lau Hutsune Nagusiak

Funtsean, bolondres sektorearen lau hutsune aipa daitezke:

• Filantropia gabezia
• Berezitasunerako joera
• Jarrera paternalista
• Profesionaltasun ez nahikoa esku-hartzeetan

1. Filantropia Gabezia

Erakunde ez-irabazleek ezin diete gizarte modernoetan gertatzen diren giza eta gizarte arazo guztiei erantzun, besteak beste free rider jarreragatik. Horrez gain, elkartasun eskasa gaur egungo bizitzaren konplexutasunari lotua izan daiteke, garapena lagundu duten aldaketa ekonomikoekin. Izan ere, gerta daiteke elkartasuna erakusten duten pertsonak beharrean dauden pertsonak laguntzeko ezintasunean...

GAIA - INDUSTRIA IRAULTZA

Nekazaritza eta abeltzaintza agertu zirenetik, giza edo animalia energiaren bidez funtzionatzen zuten tresnak erabili zituen gizakiak.

Industria Iraultzak erabateko aldaketa ekarri zuen Ingalaterran XVIII. mendearen bigarren erdian. XVIII. mendearen amaieran, lehen makinak agertu ziren, eta industria modernoa sortu zen.

XIX. mendearen azken laurdenean, Bigarren Industria Iraultza gertatu zen. Industria iraultzek eraldaketa prozesu sakona bideratu zuten ekonomian, gizartean, teknologian eta politikan.

LEHEN INDUSTRIA IRAULTZA

a) Ezaugarriak:

• Prozesu dinamikoa, bizkorra eta geldiezina izan zen; XVIII. mendearen erdialdera hasi zen, eta 1870era arte iraun zuen. Britainia Handia izan zuen abiapuntua, baina handik beste herrialde

Ugalketa-aparatuaren fisiologia

29. Aukeratu baieztapen faltsua:

1. Umetokian aldi proliferatiboa eta aldi jariatzailea daude.
2. Obulategian aldi folikularra eta aldi luteinikoak daude.
3. Obulazioan, 14. egunean gutxi gorabehera, obulua obulutegitik askatzen da.
4. LH eta FSH-ren pikoak izaten direnean obulazioa gertatzen da.
5. Fase luteinikoan folikulua eraldatzen da gorputz luteo bilakatzeko.

30. Hazkunde hormonaren ekintza hauen artean zein da zuzena?

1. Anabolismo proteikoa sustatzen du.
2. Lipolisia estimulatzen du.
3. Hazkuntza sustatzen du.
4. Glukosaren kontsumoa gutxitzen du.
5. Denak dira hazkunde hormonaren eraginak.

Metabolismoa

Koentzimak redox erreakzioetan:

• FAD (flabina eta adeninaren dinukleotidoa)

Molekula hauek hidrogenoaren garraiatzaile moduan aritzen diren koentzimak...