DBH mailako Psikologia eta soziologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Laguntza Harremana Osasun Langilearen Ikuspegitik

Erizain Laguntzailearen Ezaugarriak

Ezaugarri Indibidualak

• Fisikoak (adibidez, generoa)
• Pertsonalak (adibidez, autokontrola)
• Soziokulturalak (adibidez, egoera ekonomikoa)
• Estereotipoak eta aurreiritziak

Motibazioa

• Barne indarra
• Jakintzarako zaletasuna
• Motibazio ekonomikoa: ordainsaria jasotzea
• Autoestimua garrantzitsua da
• Norbera errealizatzea (lana onuragarria dela pentsatzea)

Lanbidearekin Zerikusia duten Ezaugarriak

• Trebekuntza (ezagutza teorikoa)
• Lan-esperientzia (lan-trebetasuna)
• Lan-taldea

Gaixoaren Egoeraren Aurrean Langilearen Erantzuna

Ez da erraza, gaixoak hainbat egoera jasaten baititu eta inguruko egoeratik ihes egiteko mekanismoak erabiliko baititu:

1. Axolagabetasuna
2. Erregresio-jarrera: Langileak informazio

Determinismoaren definizioa eta motak

Determinismoak dioenez, geure helburuak eta ekintzak gogoaren aldez aurretik determinatuta edo zehaztuta daude. Beraz, ez daukagu barne-askatasunik. Geure helburu gorenenak zein diren ez dugu geuk erabaki; baizik eta genetikak, gizarteak edo halako beste batzuek erabaki dute.

Determinismo mota ezberdinak daude:

• Teologikoa
• Kosmologikoa
• Fisikalista edo mekanizista
• Biologikoa edo genetikoa
• Konduktista
• Ekonomikoa
• eta abar.

Teologikoa izan ezik, aipaturiko besteak zientzia egiteko erabiltzen diren printzipioak eta zientziaren bitartez frogatu nahi diren hipotesi orokorrak dira.

Unibertsoari buruzko determinismo orokorrak

Determinismo teologikoa (Lutero)

Determinismo teologikoaren ordezkari garrantzitsuena Lutero da (1483-...

Giza Zentzumenak

Usaimena

Zentzumen honekin aireko substantzien edo ahoan ditugun jakien estimuluak hautematen ditugu.

Organoak

• Sudur-hobiak: Airea sartzeko zuloak. Aho-barrunbearekin konektatuta dago.
• Hezur turbinalak: Sudur-hobien paretetan dauden inbaginazioak dira.
• Usainmen-mukosa: Hezur turbinalen paretak estaltzen dituen mukosa da.

Usaina Hautemateko Prozesua

1. Aireko substantzia partikulak arnasten ditugu, eta sudur-hobietan sartzen dira.
2. Usainmen-mukosako errezeptoreak ukitzen dituzte.
3. Substantzia horiek errezeptoreak ukitzen dituztenean, nerbio-bulkada bat bideratzen da nerbio-zentroetara.

Dastamena

Zapore hauek hautematen ditugu: gozoa, gazia, garratza eta mingotsa.

Atalak

• Dastamen-papilak: Mihiaren inbaginazioak dira.
• Dastamen-botoiak: Egitura hauetan

Giza Gaitasunak eta Ongizatea

Afektibitatea

Gure burua beste pertsona batzuekin lotzeko eta haiek gure bizitzarekin bat egiteko gaitasuna da. Jaiotzatik dugun bereizgarria da.

Tenperamentua

Ezin dugu gure tenperamentua aldatu, baina pixkanaka geure buruaren jabe eginez eralda dezakegu.

Sentimenduak

Onartuak ala baztertuak izatearen barne-bizipenak dira. Bizipen iraunkorrak dira eta fisikoki behatu ezin direnak.

Emozioak

Sentimenduen adierazpena dira. Iraupen laburrekoak eta beha daitezkeenak dira. Ezin dira kontrolatu, eta sentimenduez ohartarazten gaituzte, haiei erreparatu eta haien zergatia galdetzera bultzatuz.

Sentimenduen Jabetza

Nortasunaren oinarria osatzen dute. Sentimenduak, emozioak eta afektibitatea dira errealitatean dakigun guztiaren oinarria....

Asaldura Fisikoak

Alzheimerra

Garun-azaleko neuronak endekatzearen ondorioz sortzen da. Sendaezina da. Galerak handitzen joaten dira. Aurreratzean, hitz egitea zaildu, jarraibideak ezin bete eta portaeran aldaketak gertatzen dira.

Genetikak eta ingurumen-faktoreek eragiten dutela uste da.

Parkinsona

Mugimendua eta jarrera kontrolatzen duten organoak endekatzea da. Sintomak honako hauek dira:

• Gihar zurrunak
• Ibiltzeko zailtasunak
• Esku, beso eta hanketako dardara
• Koordinazioan zailtasunak

Genetikak eta substantzia toxikoek eragin dezakete. Gehienetan adinekoei eragiten die.

Asaldura Psikikoak

Antsietatea

Emozio desatsegina da, beldurrarengatik gertatzen diren fisiologia- eta portaera-aldaketak eragiten ditu. Sintomak:

• Urduritasuna
• Kontzentrazio-falta
• Loaren gorabeherak

Arreta