Giza Gaitasunak eta Harremanak: Ongi Bizitzeko Gakoak
Giza Gaitasunak eta Ongizatea
Afektibitatea
Gure burua beste pertsona batzuekin lotzeko eta haiek gure bizitzarekin bat egiteko gaitasuna da. Jaiotzatik dugun bereizgarria da.
Tenperamentua
Ezin dugu gure tenperamentua aldatu, baina pixkanaka geure buruaren jabe eginez eralda dezakegu.
Sentimenduak
Onartuak ala baztertuak izatearen barne-bizipenak dira. Bizipen iraunkorrak dira eta fisikoki behatu ezin direnak.
Emozioak
Sentimenduen adierazpena dira. Iraupen laburrekoak eta beha daitezkeenak dira. Ezin dira kontrolatu, eta sentimenduez ohartarazten gaituzte, haiei erreparatu eta haien zergatia galdetzera bultzatuz.
Sentimenduen Jabetza
Nortasunaren oinarria osatzen dute. Sentimenduak, emozioak eta afektibitatea dira errealitatean dakigun guztiaren oinarria.
Arrazoimena
Errealitatea eta ingurukoa ezagutzeko ematen digun gaitasuna da. Zentzumenak dira informazioa iristeko lehen kanala. Honako hauek ere barne hartzen ditu:
- Oroimena
- Irudimena
- Borondatea
Adimen Emozionala
Norberaren sentimenduak antzemateko eta besteekin harremanak izateko gaitasuna da. Bost osagai nagusi ditu:
- Norberaren buruaren kontzientzia: Lehentasunak ezagutu eta erabakiak hartzeko gaitasuna.
- Autorregulazioa: Emozioak kudeatu eta zereginak errazteko gaitasuna.
- Motibazioa: Helburuak lortzeko bidean jartzen den lehentasuna.
- Enpatia: Besteen tokian jartzeko gaitasuna.
- Trebetasun Soziala: Besteekiko harremanetan emozioak kudeatzeko gaitasuna.
Arrazoimen Dialogikoa
Izaki komunikatiboak gara. Elkarrekin komunikatzean, elkarrizketa eta solaskide bihurtzen gara. Horrek besteak zein gu pertsona garela ohartarazten digu.
Bihotzeko Arrazoimena
Barne-muinari egiten dio erreferentzia: balioak, gure izaera eta sentimendu moralen bizipena. Komunikaziozko jarrera, balioak, izaera eta sentimenduak barne hartzen ditu. Heziketaren bidez hezi daiteke bihotzeko arrazoimena.
Doakotasunaren Gaitasuna
Existitu egin daiteke, baina zoriontsu izateko nahitaezkoa da.
Harremanak eta Ongizatea
Harreman Konplexuak
Arazoen artean besteekin ditugun harremanak dira. Adibidez:
- Gurasoekiko harremanak
- Adiskide harremanak
- Maitasun-harremanak
- Ikaskide harremanak
Harremanak Izaten Ikastea
Harreman osasuntsuak izateko, funtsezkoak dira honako hauek:
- Begirunea: Gure eta besteen bizitzek merezi dutela ulertzea, eta bakarrak eta errepikaezinak garela onartzea.
- Afektua: Gizakia ez da soilik arrazionala; begirunea badago soilik lor daiteke afektua. Ona da guk besteei begirunea eskatzea eta besteei jarrera bera exijitzea.
Ongi Bizitzea eta Ongi Sentitzea
Ongi bizitzeak ez du esan nahi beti ongi sentitzea. Zoriontasuna eta ongi egotea ez dira gauza bera. Bere buruarekin ongi ez egotea ere gerta daiteke: asko edukitzea eta asko izatea ez dira gauza bera. Arazo bat konpontzeko, gure irizpideak gainditu behar ditugu.