DBH mailako Psikologia eta soziologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Oroimena eta Garuna

Gure gizartearen azken jostailua ordenagailua dela esan genezake. Baina ohartu al gara geuk ere "ordenagailua" geure garunean badugunaz? Eta zein da, bada, ordenagailu hori? Erantzuna oso sinplea da: oroimena. Oroimena ordenagailu batekin parekatzea ez da inolako gehiegikeria, eta konparazio hau ez da berria, inolaz ere. Gure oroimena ordenagailurik ahaltsu eta azkarrena baino trebe eta abilagoa dela beldurrik gabe esan genezake, nahiz eta ordenagailu batek bezalaxe lan egin ez.

Neuronak: Garuneko Zelulak

Ume bat jaiotzen denean, bere garuna guztiz egituratua dago. Aurrerantzean oso gutxi aldatuko da. Gorputzeko beste zelulak ez bezala, garuneko zelulak (neuronak izenekoak), lehenengo hilabeteetatik aurrera berdin-berdin mantentzen...

Helburua: Bizi-kalitate Gorena

Adinekoen bizi-kalitate maila altuena lortzea, ulertzeko gaitasuna, entzute aktiboa, errespetua eta enpatia sustatuz.

Premia Nagusiak

• Laguntza emozionala
• Komunikazioa
• Emozioak adieraztea
• Ingurunearekin harremana
• Aisialdia
• Estimulazio kognitiboa
• Partaidetza
• Babes sentsazioa
• Ingurune egokia
• Erabakiak hartzeko boterea

Balorazio Prozesua

Informazioa lortu, aztertu eta esku-hartze estrategia bat definitzea. Banakako informazioa bilduz, BAP (Banakako Arreta Plana) sortuko da.

Banakako Arreta Plana (BAP) Sortzeko Informazio Iturriak

• Behaketa zuzena
• Elkarrizketa (pertsonarekin eta familiarekin)
• Pertsonak berak esaten duena
• Autobaloraziorako formularioak
• Txostenak
• Erregistroak

Azterketa Fisikoa

Osasun egoera orokorra, historia klinikoa, nutrizio...

Moderatzailearen funtzio nagusiak

• Bileraren eta parte-hartzaileen aurkezpena egin, helburua eta gaia gogoraraziz.
• Eztabaidak moderatu. Hitz egiteko txandak antolatu, denbora kontrolatu, gehiegizko parte-hartzea mugatu, liskarrak saihestu.
• Parte-hartzaileak ados jarri, erabakiak adostasunez hartu ahal izateko.
• Konfiantza eta giro atsegina sortu, parte-hartzaileek askatasun osoz parte hartzera motibatuta egon daitezen.
• Taldearen komunikazioa eta kohesioa sustatu.
• Bilerak aurrera egiten ez duenean, talde-dinamikarako teknikak aplikatu.
• Bileraren ondorio, akordio eta konpromiso garrantzitsuenak laburbildu edo sintetizatu.

Moderatzailearen ezaugarri pertsonalak

Moderatzailearen lana ez da batere erraza, eta jakina, ezin du edonork bete. Moderatzaileak tratatu...

Pertsonaren Dimentsioak

Giza izatearen funtsezko alderdiak ulertzeko, pertsonaren dimentsio nagusiak aztertuko ditugu:

Barnekotasuna

Denok dugun barne-dimentsio bat da, pentsamenduen intimitatea, guk soilik eskura ditzakegun sentimendu eta espresioak barne hartzen dituena.

Soziabilitatea

Pertsonok beste gizaki batzuekin harremanetan egoten gara beti. Taldean bizi behar duen animalia mota da gizakia.

Bizitza Proiektua

Pertsonak etorkizunera bideratuta gaude, helburuak eta ametsak ezarriz gure bidea eraikitzeko.

Identitate Pertsonala Sortzeko Osagaiak

Jaiotzen garenetik sozializazio prozesu batean sartzen gara, besteekiko elkarrekintzazko prozesuan. Prozesu horrek gizarteko kide bihurtzen gaitu eta, aldi berean, gizabanako bakar egiten gaitu. Identitate...

Bizkarrezurra eta Giza Garapenaren Lotura

Pongidoetan, bizkarrezurrak burmuinarekin bat egiten du atzealdean; horregatik, burua aurrerantz dute. Gizakiongan, ordea, bizkarrezurra burmuinari lotzen zaio haren erdian. Lotura horrek giza burmuinaren garapena ahalbidetzen du. Esku askeak: zutik ibiltzeko gaitasunari esker, eskuak libre geratzen dira, eta eskuek gauzak erabiltzeko trebetasun handia lortuko dute.

Gizakia eta Kontzientzia

Gizakia kontzientziaz hornitutako izakia da. Baina, zer da kontzientzia? Errealitatea eta bere burua ezagutzeko gizakiak duen ahalmena edo gaitasuna. Bi kontzientzia mota bereizi behar ditugu: zuzena eta islatua.

• Kontzientzia zuzena: Gauzen existentzia suma dezakegu (adibidez, arkatza erabiltzen ari naizela, atea zabalik

Hitzezko komunikazioaren bi taldeak

Ahozko komunikazioa

Ahotik sortzen ditugun soinuek osatzen dute, hala nola, negarra, oihua, txistua... Aldarte egoera desberdinak adierazten dituzte. Paralengoaia osatzen dute eta komunikatzeko modu primitiboenak dira.

Ahozkoa ez den komunikazioa

Keinuak, mugimenduak, aurpegiaren espresioak osatzen dute (zoinurik ez). Adibidez, kinesia, proxemia eta komunikazio sentzoriala.

Paralengoaia

Zer da paralengoaia?

Paralengoaia hitzekin zerikusia ez duen ahozko komunikazioa da. Hau da, nola esaten den (modua) eta ez zer esaten den (edukia). Paralengoaia, hizkuntzarekin batera doa beti, sentimenduak, aldarteak, jarrerak eta abar adierazten ditu. Hitz egiteari zentzua ematen dio.

Elementu paralinguistikoak

Gure komunikazioa...

Ospitaleratzearen eragina gaixoarengan

Osasun arretak gaixo dauden pertsonekin harreman sakonak ezartzea du helburu. Gaixo dagoen pertsona bat ospitaleratzen denean, giro, ohitura eta arau zorrotzetara egokitu behar da, eta horretaz gain, esplorazio eta prozedura ezberdinen menpe dago, eta bere intimitatea galduko du.

Komunikazioaren oinarrizko elementuak

• 1. Igorlea: Mezua transmititzen duen pertsona da. Mezua kodifikatua izango da eta hartzaileak ulertzeko moduko kodea erabili beharko da.
• 2. Hartzailea: Mezua jasotzen duena da. Mezua jasotzen duenean itzuli egingo du, deskodifikatu.
• 3. Kodea: Igorleak eta hartzaileak ulertzeko moduko zeinu, seinale eta arauak osatzen dute. Hartzaileak ulertzeko moduko kodea erabiltzen bada, komunikazioa egongo

Nerbio-Sistema

Informazioa jaso, prozesatu eta erantzuna bidaltzen du (adibidez, behatza mugitu).

Neuronak

1. Neurona-gorputza: Atal handiena da, nukleoa eta zitoplasmaren zatirik zabalena hartzen dituelako.
2. Dendritak: Neuronaren gorputzetik ateratzen diren adarkadura laburrak. Dendriten bidez, neuronak elkarri konektatzen dira, eta era horretan informazioa jasotzen dute.
3. Axoia: Luzakin hauek dendritak baino luzeagoak dira, baina adarkadura urrikoak. Informazioa helarazten dute beste neurona batzuetara.

Neurona-gorputzak elkartu egiten dira, eta nerbio-zentroak (entzefaloa, adibidez) eratzen dituzte; eta nerbio-zentroetako neuronen axoiek, nerbioak eratzen dituzte. Neuronek informazioa transmititzen diote elkarri nerbio-bulkaden bitartez. Berez, nerbio-...

Mythos eta Logos: Pentsamenduaren Bilakaera

Eguneroko gertakariak azaltzeko modua aldatu zenean, filosofia sartu zen: jendeak zituen jakintzak mitoetatik Logos-era pasatu zirenean.

Mythos: Alegiazko Kontakizunak eta Erreferente Existentzialak

• Mythos alegiazko kontakizunak dira; ipuinak edo mitoak, non gizakiaz gaindiko indarrez baliatzen den gizakia azaldu ezin dituen gauzak azaltzeko. Etimologiari dagokionez, badaude esanahi bat duten zenbait hitz, adibidez: meeting, meet. Hirurek duten esanahia bilera da, elkartzea.
• Beste alde batetik, biokimikan 'mytho' hitzak zirkulua esan nahi du, elementu borobil bat, itxia. Beraz, Mythos-en bigarren esanahia talde baten barruan agertzen diren nahiak, jakintzak, jainkoak, legeak... dira.
• Azkeneko partea objektu