Oposizioak mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Euskal Industria 1850 eta 1975 Bitartean

Euskal Industrializazioaren Hasiera

Euskal industrializazioaren hasiera goiztiarra izan zen Espainiako beste eskualde batzuekin alderatuz gero. Hainbat arrazoi egon ziren:

• Eskulangintza-tradizio luzea.
• Merkataritza-burgesia ekintzailea.
• Hazkunde demografikoaren eraginez, eskulanaren eta industria-produktuen merkatuen gorakada.

Industrializazioaren Garapena Probintzia Bakoitzean

Bizkaia

Bizkaian, industriak XIX. mendearen azken laurdenean egin zuen gora, faktore mesedegarriei esker:

• Fosforo gutxiko burdina-meategiek balioa irabazi zuten, oso ona baitzen Bessemer eta Martin Siemens bihurgailuetan erabiltzeko.
• 1868ko meatze-legeak minerala Britainia Handira esportatzea bultzatu zuen, eta horri esker, kapitalak pilatu

Adierazpen genikoa erregulatzeko mekanismorik egon ezean, zelulek proteina kantitate handiak sortuko lituzkete etengabe. Proteinen sintesiaren erregulazioa erreplikazioan, transkripzioan edo itzulpenean egin daiteke. Ezagunena transkripzioan diharduen mekanismoa da.

Erregulazioa Prokariotoetan

Operoi bat elkarrekin estu lotutako prozesu biokimikoetan inplikaturiko proteinak kodetzen dituzten geneen multzoa da; esate baterako, bide metaboliko berean esku hartzen duten entzimak. Gene horiek guztiak bata bestetik hurbil daude kromosoman, euren adierazpenaren erregulazioa modu koordinatuan egiteko. Geneen erregulazioa induzigarria eta erreprimagarria izan daiteke. Eredu induzigarrietan, geneen adierazpena blokeaturik dago, inguruan induzigarri izeneko

1. Erantzukizun Politikoen Legearen Sarrera

Lehen mailako testu historikoa da. Testu honek izaera politiko eta juridikoa du. Testuaren gaia Errepublikari fidel mantendu ziren erakundeen kontrako errepresioa da. Legearen zenbait atal agertzen dira: sarrera eta hiru artikulu.

Francoren aldekoek idatzi zuten oraindik Gerra Zibila amaitu gabe zegoenean, 1939ko otsailean. Espainiar guztiei zuzenduta dago berez, baina behin-behinean Francoren pean zegoen lurraldean aplikatu zen. Frankisten hiriburua zen Burgosen idatzi zen, Madril oraindik errepublikari leiala zelako.

2. Legearen Analisia eta Edukia

2.1. Legearen Tonua eta Helburua

Testu osoan etsaiari ohar eta mehatxu izaera nabarmentzen da, garaituak izatean jazarriko dituztela iragarriz eta frankisten...

Carlos Arias Navarro (1975-1976)

1975eko azaroaren 20an Franco hil zen. Gorte frankistek Juan Carlos izendatu zuten errege, eta frankismoaren jarraipena etorri zen Carlos Arias Navarroren eskutik. Irekieraren aldeko joera erakutsi zen, baina protestak alde guztietatik zeuden eta herri matxinadak sortu ziren. Ondoren, Arias Navarroren dimisioa etorri zen, eta honekin batera, Adolfo Suárez atera zen hautagai. Segituan, Adolfo Suárez demokraziaren aldeko adierazpenak egiten hasi zen eta oposizioko indar ilegalekin hizketan hasi zen.

Egoera Euskal Herrian

Euskal Herrian, krisi ekonomikoa, grebak eta manifestazioak ziren nagusi. Honen ondorioz, errepresio gogorra sortu zen eta Gasteizko eta Basauriko hilketak gertatu ziren.

Adolfo Suárez (1976-1981)

Gerra Zibila eta Gerrako Komunismoa

Bi aurkari nagusiak boltxebikeak (Armada Gorria) eta tsarista zuriak (Armada Zuria) izan ziren. Gerrak hiru urte iraun zuen, eta boltxebikeek irabazi zuten.

Gerrako Komunismoa

• Industria nazionalizatu.
• Landa kolektibizatu.
• Nekazariei aleak konfiskatu.

Proletariotzaren Diktadura

Erabaki guztiak Alderdi Komunistako goi-organoen eskuetan zentralizatuta zeuden.

NEP: Ekonomia Politika Berria

Ekonomia suspertzeko asmoz ezarri zen.

• Nekazariei askatasunez laboratzen eta saltzen utzi zitzaien.
• Barne-merkataritza askea baimendu zen.
• Enpresa txiki eta ertainak jabetza pribatuan mantentzen utzi ziren.

Ondorioak

• Ekonomia hobetu zen.
• Burgesia berriro agertu zen.
• Alderdi Komunistaren barnean gatazkak sortu ziren.

SESB: Estatu Berri Baten

Euskal Foruak eta Gerra Karlistak

Euskal Foruak. Foru bakoitzak kasuan kasuko erkidegoaren ohiturari eta idiosinkrasiari erantzuten zion: berezko zuzenbide zibila, zigor-zuzenbidea eta kaparetasun unibertsala. Foruen krisia gertatu zenean, gaurko EAEn, Antzinako Erregimena ezabatu zen. Burgesiak berdintasun juridikoan, jabetza pribatuan, sistema politiko parlamentarioan eta askatasun ekonomikoan oinarritutako eta politikoa bateraezina zen merkataritza-burgesiaren interesekin eta helburuekin. Burgesia liberalismoarekin lerrokatu zen, foru-sistema gero eta handiagoa zen merkataritza-garapenarekin bat ez zetorrelako. Iraultza liberalak foruak ezabatzea mehatxatzen zuen, uniformetasun juridikoa eta zentralizazioa lortzeko, eta, horrela, euskal gizartea...

Lehen Mundu Gerraren Garapena

Ekialdeko Frontea Hasieran

Ekialdeko frontean, Alemaniak Errusia gutxietsi zuen eta, ondorioz, Errusiak konkistak egin zituen hasieran alemaniar lurraldeetan. Hala ere, Alemaniak berehala eman zion buelta egoerari, Hindenburg jenerala buru zuela. Horren erakusgarri da Tannenbergeko guduan lortutako garaipena. Hein handi batean, mendebaldeko frontetik ekarritako errefortzuak izan ziren joera aldaketa horren eragileak.

Posizioen Gerra edo Lubakietako Gerra (1915-1916)

Fase honetan, fronteak egonkortu egin ziren eta lubakiak erabiltzen hasi ziren defentsa lanetarako. 1915-1916 artean eman zen fase hau, Posizioen Gerra edo Lubakietako Gerra izenez ezaguna.

Lubakietako baldintzak oso txarrak ziren, eta horrek soldaduak ikaragarri...

Baionako abdikazioak eta Napoleonen tropak Espainia okupatzen hasi. 1808ko maiatzaren 2an Madrilen herri matxinada piztu. Frantziarrek errepresio gogorra, 100 herritar fusilatu. Baionako abdikazioa eta Madrilen gertatuko den berri jakin zenean Frantziarren aurkako matxinada piztu Espainian. Iraupen luzea 1808-12 ondorio larriak izango dituen Independentzia Gerra hasiz.

Gerraren Ezaugarriak

Herri gerra: Baionako abdikazioak eta Jose Iaren kontra altxamenduak, botere hutsunea sorrazteko. Gerra nazioanala: Inbasioaren aurkako borrokak sentimendu nazionala sortu, helburu nazioen independentea mantentzea. Nazioarteko gerratea: Portugal ingelesak Espainiaren kontra Napoleonen. Ez zen gerra iraultzailea izan, eliza, gerrilla gerra moorea. Iraultzaren...

Errentaren Egozpen Tenporala (Noiz Egozten da Errenta?)

a) Teorian erabil daitezkeen hiru irizpideak:

1. Sortzapenaren irizpidea: Errenta sortu zen unean lortu zela ulertzen da, hau da, eragiketak edo egitateak egiten direnean. Adibidez, 2015ean zergadunak gauza bat edo zerbitzu bat ematen badu, lor ditzakeen sarrerak urte horretako aitorpenean sartu behar ditu, nahiz eta gero kobratu (adibidez, 2017. urtean). Honen arabera, eragiketa egin zen unea hartzen da kontuan.
2. Kutxaren irizpidea: Hau aplikatzen da errentaren sarrera eta gastuak efektiboak egin direnean, hau da, kobratzen den unean.
3. Exijigarritasun irizpidea: Zuzenbidearen arabera sarrera eta gastuak exijigarriak direnean egozten da errenta, alde batera utziz noiz gertatu zen kobrantza.

b) Arau