Oposizioak mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Euskal Aditzak: Alokutiboa eta Potentziala

1. Aditz Alokutiboak (Aukeratu forma egokia)

Ariketa hauek euskalkietako aditz alokutiboen formak lantzeko dira:

1. Ni gaur etxetik etorri: nok / non
2. Gu gaur zineman egon: gaittuk / gaittun
3. Haiek mendira joan: dittuk / dittun
4. Nik liburua irakurri: juat / junat
5. Hark liburua irakurri: jok / jon
6. Haiek liburua irakurri: juek / jone
7. Hari erlojua ahaztu: jakok / jakon
8. Haiei erlojua ahaztu: jakuek / jakone
9. Hark niri dirua eman: jostak / jostan
10. Hark hari dirua eman: jotsak / jotsan

2. Aditz Potentziala (Aukeratu forma egokia)

Aukeratu aditz potentzialaren forma zuzena (orainaldia, hipotetikoa edo iragana):

1. Mikel eta Marta: daitezke / litezke / zitezkeen
2. Ez dut uste: dakioke / lekioke / zekiokeen
3. Aurtengo udan: dakioke / lekioke

Zerga Zuzenak eta Zeharkakoak: Desberdintasunak eta Adibideak

Zein da zeharkako eta zuzeneko zergen arteko desberdintasuna?

Zerga zuzenak pertsona fisikoen edo juridikoen errenta edo ondarea zuzenean zergapetzen duten zergak dira. Hau da, pertsona edo enpresa batek bere errenta edo jabetzengatik ordaindu behar dituen zergak dira, nahiz eta ez kontsumitu. Adibidez, PFEZ (Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zerga) edo Sozietateen gaineko Zerga.

Zeharkako zergak, aldiz, ondasunen edo zerbitzuen kontsumoa zergapetzen dute. Hau da, zerbait erosteagatik edo zerbitzu bat jasotzeagatik ordaindu behar diren zergak dira. Adibidez, BEZ (Balio Erantsiaren gaineko Zerga).

Zer zergapetzen du BEZak eta zein tarifa ditu?

BEZa, kontsumoa zergapetzen duen zeharkako...

Rousseau-ren Kontratu Soziala: Botere Legitimoa eta Nahimen Orokorra

Jean-Jacques Rousseau, pentsalari suitzarra, Kontratu Soziala idaztean botere legitimoaren iturria eta mugak ezartzea zuen helburu. Hobbes eta Lockeren pentsamenduan, askatasuna murrizten da babesaren truke. Rousseau-k, aldiz, bere kontratu sozialaren bertsioan bi kontzeptu hauek uztartzen dituela dio, nahimen orokorraren doktrinaren bidez.

Nahimen Orokorra: Estatuaren Ongizate Amankomuna

Estatuaren parte diren indibiduoek helburu amankomunak dituzte. Estatuaren nahia ongizate amankomuna da. Adibidez, estatu batean pertsona guztiek zergak murriztea nahi badute ere, gehiengoaren ongizatea murriztea badakar, ez litzateke aplikatu behar. Beraz, nahimen orokorra zergak mantentzea...

Euskarazko Hitz Baliokideak eta Sinonimoak

Hona hemen euskarazko hitz batzuen baliokideak eta sinonimoak, zure hiztegia aberasteko eta adierazkortasuna hobetzeko. Zerrenda honek hitz arruntagoak eta haien alternatiba gutxiago erabiliak biltzen ditu, testuinguru desberdinetan erabilgarriak izan daitezkeenak.

Partetik

aldetik

Alde

ospa

Heltzen

iristen

Atera

sarbidea

Esparru

eremu

Zaintzen

jagoten

Zehar

barna

Biluziak

erantziak

Bilakatzen

bihurtzen

Inork

norbaitek

Baieztapen

xedapen

Laztan

maite

Gorrotoak

aihergoak

Baretzen

naretzen

Garunean

burmuinean

Ordutik

harrezkero

Ahultzen

makaltzen

Berakatza

baratxuria

Eraso

kalte

Lasai

patxadaz

Iraunaldi

epe

Lanez

egitekoez

Pertzepzioa

hautematea

Kontuan

gogoan

Kaioek

antxetek

Suma

usma

Balentria

egitandi

Noblea

sotila

Lilura

xarma

Kokots

bidar

Bolada

sasoi

Koitadu

gizagaixo

Pasatzen

igarotzen

Zikinera

lohira

Kumixka

heiagona

Erdeinuak

arbuioak

Egin

jan

Delinkuente

gaizkile

Bereizten

desberdintzen

Keinua

imintzioa

Berezitasunak

ezaugarriak

Metxero

pizgailu

Bila

eske

Antzeman

sumatu

Kanpaiak

ezkilak

Gernu

pixa

Lenei

narrei

Gorpuaren

hilotzaren

Ortziko

ozarrarteko

Egundo

behin

Aitzol (1896-1936)

Jose Ariztimuño, "Aitzol": Apaiz tolosarra zen; gerrak bere asmoak zapuztu zituen eta faxistek fusilatu zuten.

Obra nagusiak

Euskaltzaleek elkartea sortu eta buru izendatu zuten. Yakintza aldizkaria sortu zuen. Olerkari asko Aitzolen hatsari esker bihurtu ziren idazle. Sinbolismo lirikotik epikara igaro zen, herritarrek hobeto ulertzeko; izan ere, bere ustez, herriari hitz egin behar zaio.

Xabier Lizardi (1896-1933)

Zarautzen jaio zen eta Tolosako enpresa batean egin zuen lan. Gaixotasun batek goiz eraman zuen.

Obra nagusiak

• 1930-1932 arteko olerkiak biltzen dituen Bihotz-begietan liburua argitaratu zuen.
• Umezurtz-olerkiak (1934): Hil ondoren argitaratua.
• Urte berean, prosazko lanen bilduma den Itz lauz argitaratu zen.

Ezaugarri nagusiak

Lizardiren...

Pert:irene:37 urte.Erizaina 4 urte kartzelan etako exkidea.Margarita:kartzelan egomdako lguna.60 urte kartzelan 17 urte eroa egon.Antonia:kartzelako emakune bat norbait hil zuen.Andoni:irenek gutun bat bidaltzen dio vaite a la mierda idazten.Enrique:bartzelonan ikusitako mutila pospoloa bota ziona kolaboratzaile bar da gorbataduna gorria.Emakume lodia bere ondoan dago eserita. Nuril lodia.Mehatxatzen diona berarekin lan egiteko.1ametsa:protgonista erakunde armatuan egondakoaren bizipenak, protagonista komando batean dago eta bilerak egiten dituzte iparraldeko etxe batean beraien ekintzak prestatzeko.Bidaia hartan larrea yeti irene dira.

Bernardo atxaga:joseba irazu garmendia,asteasun jaio zen 1951ko uztsilaren 27 an.Ekonomia zientzietan lizentxiatu

MUNDUAREN BANAKETA

Gaztela eta Portugalen arteko lehia zela eta Errege-erregina Katolikoek aita santuarengana jo zuten, hark erabaki zezan aurkitzen ari ziren lurren gaineko eskubideez. Gaztela eta Portugalek tordesillasko Ituna sinatu zuten 1494an. Itunean meridiano bat egitea erabaki zen. Meridianotik mendebaldera zeuden lurra Gaztelarentzat izango ziren, eta ekialdera zeudenak Portugalentzat. Hori hala, Portugali zegozkion bai Afrika eta Asia, bai eta Brasi ere, ituna sinatu eta urte batzuetara aurkitu zena. Gaztelaren esku geratu ziren Amerikako lur gehienak.

Aurkikuntzen ondorioz itsasoz haraindiko bi inperio sortu ziren, Espainiarena bata, Portugalena bestea.

MUNDUARI LEHENENGO ITZULIA

1519an Fernando Magallanesek zuzendutako espedizio bat...

FRANKISMOA

Francoren diktadura 40 urte. (botereak modu autiritarioan eta antidemokratikoan erabiltzea, immobilismoa, jarrera zalantzatia nazioartean eta aldaketa sakonak).
-Aldeko inguruabarrak eta frankismoaren oinarriak. Erregimenaren aldeko inguruabarrak (militarra, nazioartekoa, barnekoa eta erlijiokoa). Frankismoaren oinarrietan (ideologikoa ideiak laburtu, politikoa 38an Lan Foruak egin eta sozialak Frankismoak estatu kolpean laguntza jaso).
-Frankismoaren bilakaera. (Guerra Zibila amaitzean hasi zen.) Bertan, Erregimen frankistaren hasierako urteak (Bakantzea(39an IIMG hasi, Zalantzak Spren jarrerarekiko, 47an Gerra Hotza) eta Autarkia urteak( Frankismoak estatu politiko diktatoriala. politika antidemokratikoa, ekonomia politikaren ezaugarriak...

Garapen Ekonomikoa eta Eraldaketa Soziala (1960-1975)

1960tik 1975era bitartean, Euskadik aldaketa bizkorreko aroa bizi izan zuen, desarrollismoak eta euskal kooperatibismoaren sorrerak markatuta. Garapen ekonomikoak eragin handia izan zuen Euskal Herrian. 1959tik aurrera, Euskadi etapa berri batean sartu zen, une hartan onetsitako Egonkortasunerako Plana abiapuntu izanik.

Desarrollismoaren Inpaktua Euskadin

Plan horren ondorioz, atzerriko kapitalak heldu ziren, enpresa berriak sortu ziren eta milaka etorkin iritsi ziren Euskadira. Hazkunde horrek, ordea, erregimenaren kontraesan politikoak agerian utzi zituen. EAE osoan, Egonkortze Planaren eraginpean, 1973ra arte hazkunde iraunkorra egon zen. Aldi honetan, Euskadiko garapen ekonomikoa ikusgarria...

Aurrean dugun 2010eko koropleta mapan, Espainiako lurraldeetan etorritako atzerritarren ehunekoa ageri da. Horrela, kolorearen intentsitatearen arabera, gero eta ilunagoa izanda, portzentajea handiagoa dela adierazten digu. Bestalde, gero eta kolorearen intentsitatea txikiagoa izan, portzentajea txikiagoa dela esan nahi du; adibidez, Badajoz.

Immigrazioaren Bilakaera Historikoa

Historikoki, Espainia herri emigratzailea izan da, batez ere Amerikara eta Europara. Baina 1990tik aurrera etorkin ugari jasotzera pasatu da, eta urte askotan immigrazio saldo positiboa izan du, krisi garaian izan ezik.

Egungo Egoera Demografikoa

Espainian, gaur egun, ia 47 milioi pertsona bizi dira. Horietatik badakigu atzerritarrak ia %10 direla, baina lehen esan den bezala,...