Latindar Literatura

Erromatarrei esker, literatura, artea eta pentsaera klasikoak unibertsalki ezagutuak izan ziren.

Ezaugarri Nagusiak

Hiru ezaugarri nagusi ditu:

• Greziar literaturarekiko duen mendekotasuna: genero garrantzitsuetan greziarren ereduak erabiltzen dituzte. Mitologia bera ere greziarrekoa da. Bigarren mailako generoetan soilik ikus daiteke idazle latindarren originaltasun handiagoa.
• Mendeetan zehar duen iraupena: ez du soilik Erromatar Inperioak iraun zuen denbora hartzen, baizik eta Erdi Aroan latinez idatzitako testu asko ere. Beranduago, Berpizkundean, humanistek lan ugari idatzi zituzten latinez.
• Genero didaktikoen izaera soil eta apainduragabearekiko zaletasuna: mentalitate praktikoa duen herri bati dagokion bezala, erabilgarritasuna

Hizkuntza Motak

Hiru hizkuntza mota nagusi bereizten dira: monosilabikoak, eranskariak eta malgukariak.

Latinaren Jatorria eta Zabalkuntza

Latina K.a. 1000. urtearen inguruan agertu zen Italiako erdialdean, Tiber ibaiaren hegoaldean, Apeninoen eta Tirreniar itsasoaren artean kokatzen den Latium lurraldean. Latina Erromaren hizkuntza izan zen eta hedatuz joan zen: lehenengo Italian, gero Mediterraneo mendebaldean eta, azkenik, Europako erdialdean.

Latin Hizkuntzaren Aldi Nagusiak

• Latin arkaikoa: K.a. 106. urtea baino lehenagokoa.
• Latin klasikoa: K.a. 106. urtetik K.o. 14. urtera bitartekoa.
• Latin post-klasikoa: K.o. 200. urtearen ingurukoa.
• Latin berantiarra: K.o. 200. urtetik aurrerakoa.

Latin Maila Desberdinak

• Latin arrunta: Ahozkoa, herri-hizkera.