Lanbide heziketa mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Enpresen Garrantzia Munduan

Munduko enpresa asko liderrak dira beren sektoreetan. Gizarteak enpresa-espiritua balioesten du.

Inbertsioak eta Lehiakortasuna

Ikerkuntzan inbertsio handiak egiten dira, eta horrek enpresen produktibitatea eta lehiakortasuna handitzen ditu.

Langileria Gaitua eta Baliabideak

Kalitate oneko unibertsitateak langile gaitua du. Gainera, natura eta energia baliabideetan aberatsa da.

Malgu Ekonomia eta Atzerriko Inbertsioak

Ekonomia malgua da eta aldaketetara azkar egokitzen da. Atzerriko inbertsioak erakartzen ditu.

Ahuleziak

Familia-zor handia, merkataritza-balantza defizitarioa eta dolarraren menpekotasuna.

Japonia

Abantailak

• Industria ahalmen handia.
• Mundu mailako esportazioak.
• Inbertsio publiko etengabeak.
• Nazioarteko finantza merkatuak

Barruko Migrazioen Ezaugarriak

1.4 Gaur egungo barruko migrazioen ezaugarriak hauexek dira:

• Migrazioaren motibazioak askotarikoak dira: lana, egoitza, sorlekura itzultzea.
• Fluxuak norabide askokoak dira. Emigrante gehienak hiri-udalerrietatik datoz, eta hiri-udalerri ertain eta txikietara jotzen dute, landakoak izan arren, probintzia edo autonomia-erkidego berean.
• Emigranteen profila ere askotarikoa da: gazteak, adinekoak, prestakuntzarik gabekoak eta prestatuak.

Barruko Migrazio Motak

1.5 Gaur egungo barruko migrazio motak.

1. Laneko migrazioen motibazioa lana izaten da, eta heldu gazteak izaten dira (20-39 urte). Emigrazio-inguru zaharretatik eta hiri-nukleoetatik datoz, eta beste eskualde batzuetan, eta, batez ere, probintzia berean ezarritako dinamismo

Foruen Erregimena

Euskal Herriak Erregimen Zaharraren berezitasun garrantzitsuak zituen, eta horrek ezberdin egiten zuen. Euskal historiaren ezaugarririk handienetako bat foruen erregimenari eustea da, Erdi Arotik Aro Garaikidera arte. Bizkaia, Gipuzkoa eta Arabako foruak 1876an baliogabetu egin ziren. Nafarroakoak, ordea, 1841ean murriztu eta ia deuseztatu ziren. Iparraldeko probintzietako foruek Frantziar Iraultzararte iraun zuten.

Foruen Jatorria eta Bilakaera

Foruak, denboraren joanean, lurralde bakoitzeko biztanleek beren bizitza antolatzeko usadioak eta ohiturak lege bihurtuta sortu ziren. Ezin daiteke zehaztu noizkoak ziren, ahoz transmititzen baitziren. XX. mendera arte ez ziren hasi idazten. Iberiar penintsulako beste lurralde batzuetan...

Fernando VII.aren erregealdia, absolutismoaren eta liberalismoaren arteko tirabira konstante bat izan zen.

Hirurteko Liberala (1820-1823)

Gorteak biltzean, liberalen artean bi joera nagusi agertu ziren:

• Asaldatuak: Iraultza erradikala nahi zuten, gizonezkoen sufragio unibertsala aldarrikatuz eta erregeari botere betearazlea bakarrik emanez.
• Moderatuak: Erregeak erreformetan esku hartze handiagoa izatea eta sufragioa mugatzea nahi zuten.

Moderatuek botere gehiago izan arren, asaldatuek aginte paraleloa eratu zuten armadan, elkarte aberkoietan eta elkarte sekretuetan. Gobernu moderatuak, arazoei aurre egiteko, Cadizko legeak aplikatzen hasi zen, Jaunen erregimena eta Inkisizioa bertan behera utziz. Elizaren ondasunak saldu eta hamarrenak murriztu...

Biurteko Progresista (1854-1856)

Dokumentu hau Biurteko Progresistan kokatzen da. Cánovasek 1854an Manzanaresko Agiria idatzi zuen, erreforma erradikalagoak eskatuz. Iraultza mugimenduarekin, progresistek, demokratek eta errepublikarrek matxinada erradikalak egin zituzten zenbait herritan. Isabel II.ak hau ikusita, Esparterori gobernua zuzentzeko agindu zion.

Ezegonkortasun Politikoa eta Soziala

Biurteko Progresistan ezegonkortasunak jarraitzen zuen politikan, hainbat sektoreen etsipenaren ondorioz: batetik, karlistak (erreforma progresisten kontra); bestetik, demokratak, errepublikarrak eta sozialistak, aldaketa iraultzaileagoak eta gizarte erreforma zabalagoak nahi zituztenak.

1856ko Gertaera Nagusiak

1856an Esparterok dimisioa eman zuen, eta...

Ivan Illich 1926. urtean Vienan, Austrian, jaio zen familia judu batean. II. Mundu Gerra zela eta Italiara joan behar izan zen eta bertan unibertsitate ikasketak egin zituen (teologia eta filosofia). Ondoren Estatu Batuetan apaizen aholkulari bezala egon zen baina utzi behar izan zuen bere teoria pedagogikoek kritika handia egiten ziotelako. Bere ideiak oso ospetsuak egin ziren eta Paulo Freirerekin Bolivian gobernu aholkularia bihurtu zen. Europara bueltatzean bere eliza, gizarte eta eskolari buruzko ideia radikalak defendatu zituen. 2002. urtean Austrian hil zen.

Liburu ospetsuak: Némesis Médica, Sociedad desescolarizada, La escuela y represión de vuestros hijos eta La educación (Freirekin batera).

II. Mundu Gerra amaitzean potentzia handienak...

A.S. Neill (pedagogia libertario eta antiautoritarioaren aitzindaria) Eskozian jaio zen 1883an eta Ingalaterran hil zen 1973an. Edinburgoko Unibertsitatean ikasi zuen eta bertan lizentziatu zen. Hezkuntza tradizionalean lan egiten hasi zen baina azkar konturatu zen ez zegoela ados sistema horrekin. Izan ere, hezkuntza tradizionalak umeak berdin hezten ditu, denak etorkizun berdina izateko eta dena kontrolpean izateko.

Neill gizaki askeak, sormenezkoak eta autoerregulatuak sortzearen aldekoa zen eta Rousseauen eta Freuden pedagogian oinarritzen zen. Neill-en pedagogia berria Lehenengo Mundu Gerra eta gero sortu zen, doktrina totalitarioaren ondorioz. Pedagogia erromantikoa sortu zuen eta bere bizi-filosofian oinarritzen zen, sentimenduaren garapenari...

Mendekotasuna Eragiten Duten Faktoreak

a) Fisikoak: Zahartzea. Sistema biologikoek okerrera egiten dute. Mugikortasunarekin erlazionatutako arazoak eragin ditzakeen istripu zein erortzeak. Gaixotasun kronikoa. Drogen kontsumoak mendekotasuna sortzen dute eta autonomian eragiten dute.

b) Publikoak: Desgaitasun intelektuala. Nahasmendu kognitiboak. Hauek kaltetu ditzakete: oroimena, arreta, pentsamendua, hizkuntza… Depresioak, gaixotasun mentalak eta nortasun-nahasmenduak alterazio emozionalak dira. Gure erabakiak hartzeko gaitasuna oztopa dezakete.

c) Testuinguru-faktoreak: Oso garrantzitsua da mugarik gabeko inguruneaz gozatzea. Kaleak arkitektura-oztopoz beteta daude. Oztopo hauek gainditzea denontzako ona da. Ingurune soziala. Egoera larri...

Zer dira Premiak?

Premia bat pertsona baten ongizaterako edo garapenerako ezinbestekoa den zerbaiten falta edo gabezia da.

Premia Biopsikosozialak

• Biologikoak: Pertsonaren egitura fisikoan eragina dutenak.
• Psikikoak: Funtzio psikiko eta emozionalekin zerikusia dutenak.
• Sozialak: Pertsonak besteekin dituen harremanak eragiten dituztenak.

Premia Motak

• Premia Unibertsala: Guztiok egin dezakeguna.
• Premia Baldintzatua: Pertsona bakoitzaren arabera egin daitekeena.

Premien Inguruko Teoriak

Maslowren Beharren Hierarkia

Gizakiaren beharrak betetzeko sortua, beharrizan fisiologikoetatik abiatuta osatua:

1. Beharrizan Fisiologikoak: Ura, janaria, loa, etab.
2. Segurtasun Beharra: Babesa, egonkortasuna, ordena.
3. Gizarte Integrazio Beharra: Maitasuna, adiskidetasuna, talde-

Hornitzaile bakoitzari dagokion fitxa betetzea: fitxa bakoitzean, enpresaren identifikazio-datuak, zerbitzatu ditzakeen produktuak eta eskaintzen dituen merkataritza-baldintzak jasoko ditugu.

Eskaintzak alderatzeko koadroa egitea: laburpen-moduko koadro horretan, hainbat datu jasoko dira; produktuaren prezioa, kalitatea, entrega-epeak...

Hautapen-faktoreak

Hiru faktore daude:

• Faktore ekonomikoak: Unitate prezioa, merkataritza deskontua eta rappelak, zalantzak/gastuak… Guztizko zenbateko txikiena duen eskaintza hautatzea da irizpide nagusia.
• Kalitate-faktoreak: Produktuaren kalitatea lehentasun nagusia denean hartzen dira aintzat. Horretarako, jasotako laginen ezaugarri teknikoak eta funtzionamendua aztertzen dira. Urrats hori ezinbestekoa da.
• Zerbitzu-