Historia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Testu hau 1893ko abenduaren 9an Federico Echevarriak emandako mitin-protesta baten 

zati bat da, Arriaga antzokian, orduan “Teatro nuevo” deitua. Hori dela eta, testu ekonomiko, 

zuzen eta publikoa dela esan dezakegu, gobernuari zuzendurik baitago. Hitzaldi honen 

egilea Federico Echevarria izan zen. Garai horretan Espainian Berrezarkuntzako industria 

iraultza bete-betean garatzen ari zen. 

Hitzaldia gobernuari zuzendurik dago, beraz, testu publikoa, ekonomikoa eta zuzena dela 

esan dezakegu. Garai horretan Berrezarkuntzako industria iraultza bete-betean garatzen ari zen. 

Echevarriak mitin honetan adierazitakoa hainbat ideiatan laburbildu daiteke: 

Hizlariak gobernua Alemaniarekin prestatzen ari de ituna kaltegarri ikusten du Bizkaiko industria

burgua:merkatu horien inguruan, eskulangileen, merkatarien auzoak sortu ziren burgu izenekoak.

burges:burguko biztanleei burges deitzen zaie.

parlamentua:sistema parlamentariodun Estatu bateko organu konstituzionala da.

erretaula:pinturak zurezko taulen gainean egin ziren eta taula horiek aldarearen osteab kokatutako multzo handiak osa zitzaketen erretaula izenekoak.

gurutzadak:musulmanak  lur santuan ezarri ziren eta horiek kanporatzeko gurutzada izeneko espedizio militarrak antolatu ziren.

hiriko handikiak:merkatari eta bankari aberatsenak eta gremio nagusietako buruak ziren.

hiru urteko txandaketak: bi urteko txandaketa ordeztu zuen.

4.- A albko nabea B gurutze ganga C arbotantea Dkontra horma E binakulua F erdiko nabea

5.TESTUA. 1839KO URRIAREN 25eko LEGEA.

ISLAMA

NOIZ:

VII. Mendean

NON:

Arabiar Penintsulan

EZAUGARRIAK:

Nomadak.

Artzaintzan Eta nekazaritzan

Tributan.

Politeistak

Meka eta Medina (merkataritza)

SORTZAILEA:

Mahoma

622an Medinara (hejira).

Meka

Hil 632an,

ERLIJIOAREN EZAUGARRIAK

Koranean

EGINBEHARRAK:

·Fedea aitortzea (Ala da Jainkoa, Mahoma profeta).

·Egunean bost aldiz otoitz egitea. Ostiraletan meskitan.

·Mekara erromes joatea.

·Ramadaneko hilabetean barau egitea.

·Limosna ematea.

HEDAPENA

KALIFALDI ORTODOXOA (632-661)

üMahoma 632an hil ondoren jihad.

üHiriburua Medina. Mahomaren familiakoek.

üKalifa musulman guztien buruzagi politiko eta erlijiosoa.

ü661:Omeiatarrak.

OMEIATARREN KALIFALDIA (661-750)

üHiriburua Damasko.

üLurraldea emirerri edo probintzia batzuetan banatu zuten. Hedapen handiena

EH INDUSTRIALIZAZIOA

Industrializazio nahiko beranta, XIX.Mende erdialdean Bizkaian eta amaieran Gipuzkoa, eta Araban eta Nafarroan 1960tik aurrera.

ZERGATIAK

-Bizkaiaren nagusitasun ekonomikoa.

-Burdingintzaren nagusitasuna.

-Espainiako merkatuarekiko dependentzia.

-Kanpoko eskulana erabiltzea.

Lehen urratsak:

1841ean lehen lantegi modernoa sortu zen Bilbon: Boluetako Santa Ana, EHko lehen labe garaia zuen. Handik aurrera, Bilbon eta Ibaizabalen itsasadarraren inguruan gero eta lantegi moderno geihago sortu ziren.

Gipuzkoan garai bertsuan sortu ziren lehen industriak:1841ean Tolosan La Esparanza papergintza arloko lehen lantegia sortu zuen.

Industrializazioa abiatzeko azken urrats nagusia aldaketa tekniko bat izan zen. Bessemer bihurgailua. Bessemer

7.1 Gerraren zergatiak

Alemaniaren boterearen handitzeak kezkatzen zuen Europa osoa eta haien arteko arazoak honako hauek ziren:

Europako potentzien arteko areriotasuna

-Alsazia eta Lorrena

-Lehia ekonomikoa:Alemania eta Erresuma batuen arteko gudu ekonomikoa merkatu berriak lortzeko. Alemaniak uste bai zuen bere garapen industriala azkartzeko beharrezkoa zela inperioa zabaltzea.

-Itsas armada indartsu eratu nahi Alemaniak eta mesfidantza BHen. Hori zela eta Frantziarekin aliatu zen.*

Blokeen eraketa eta armamentu- norgehiagoka

Bismarck-en politika kale eginda Realpolitik Alemaniak beste politika mota bat hasi zen erabiltzen Gillen II.Aren agindupean  Weltpolitik : Erasotzailea eta expantsionista. Honela bi bloke  osatu ziren Europan:

Aliantza Hirukoitza:

1929KO KRISIA:1923 urtetik Aurretik Estatu Batuetan eta Europan krisia gertatuko zela adierazten zuten Ezaugarriak:langileen langabezia, nekazaritzako prezioen eta industriako Prezioen desorekan gainprodukzioa.Industrian eta nekazaritzan kontsumitzen zena Baino gehiago produzitzen zen eta soberakinak gero eta ugariagoak ziren, Aberastasunaren banaketa desorekatua;ikatzaren produkzioaren beheakada Izugarriaeta krisiaren lehenengo ezaugarriak ehungintzan,kapital ugaritasuna, Kontsumorako erabiltzen zen.

.2.1KRISIAREN ARRAZOIAK:

Aberastasunaren Banaketadesorekatua, produktuen gehiegizko eskaintza izan ziren New Yorkeko Bursaren hondamendia eragin zuten faktoreetako batzuk.Munduko produkzioa  gerra  Aurrekoa baino hadiagoa zenez eta eskaera txikiagoa,...

Errestaurazio garaian, Alfontso XII.Aren erregealdiaren hasieran 2. Karlistaldia amaitu zen, 1876ean. Gerra amaitu ondoren Foruen kontrako iritzia zabaldu zen Espainian, eta gobernuburu zen Canovas del Castillok Euskal Foruak aldatzea erabaki zuen, Espainiako beste probintziekin berdintzeko. Horretarako, Gorteek 1876ko uztailaren 21eko legea onartu zuten. Aldaketa hauek Bizkaiari, Gipuzkoari eta Arabari zegokien.