Greziera ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Max Weber: Legitimazioa

Max Weber - Legitimazio tradizionala: Gizartearen ohitura eta usadioetan oinarritzen da, tribuetan eta monarkietan. - Legitimazio karismatikoa: Liderraren ezaugarri erakargarrietan oinarritzen da. Liderrari agintza ematen zaio, liderra kapaz ikusten baitute eta gogoz jarraitzen dute. - Legitimazio arrazional-legala: Boterearen legitimazioa legetik eta gobernuak legez eta instituzio sistematikoz jardutetik dator. Gure sistema politikoa.

Hobbes: Naturazko Egoera eta Kontratu Soziala

Hobbes - Naturazko egoera: Ezinezkoa da elkarlana, banako guztiak borrokan ari direlako. Bizitza “bakartia, pobrea, zatarra, basatia eta laburra” da. - Kontratu soziala: Ekintza arrazionala kontratu soziala egitea da, subirano bati askatasuna...

Ortegaren Ideiak eta Sinesteak: Sarrera

Ortegaren iritziz, gizakia ulertu nahi bada, dela gaur egungoa dela iraganekoa, haren ideiak aztertu behar dira. Ortegaren ustez, ideiak gizakiak munduan nora jo behar duen jakiteko baliatzen dituen koordenatuak dira; ideiez horniturik, gizakiak bere beharrizanei aurre egiten die. Baina "idea" nozioak esanahi asko hartu ohi dituenez testuinguruaren arabera, filosofo madrildarrak zehaztu egin zuen nozio hori.

Horretarako, Ortegak bi ideia mota bereizi zituen: alde batetik, sinesteak eta, bestetik, ideiak zentzu hertsian hartuta. Beraz, Ortegaren ustez, sinesteak eta ideiak bi gauza guztiz desberdin dira.

Ideiak eta Sinesteak: Desberdintasunak

Ortegaren ustez, sinesteak eta ideiak bi gauza guztiz desberdin...

Europan, gerra handiak gatazk ezkutuak utzi zituen herrialde galtzaileetan (Alemania, Austria edo Hungaria) ez baitzeuden ados bake-itunek ezarritako zigorrekin. Garaile irten ziren herrialde batzuk ere Italia batez ere, ez ziren konforme geratu irabazitako lurraldeekin.

Gerrarako lehen fasea: 1939-1942.

Alemaniaren garaipena Europan eta Japoniaren garaipena Asian.

Alemaniaren estrategia: 1939ko irailaren 1ean Alemaniak Polonia inbaditu zuen. Hilaren 3an Frantziak era Erresuma Batuak Alemaniari gerra deklaratu zioten. SESBk ere ez zuen hasierako gatazkan parte hartu Hirugarren Reicharekin sinatutako elkarri ez erasotzeko ituna. 1940ko udaberrian hasi zen egoera aldatzen, tximista gerrako ersoaldi alemaniarrekin. Norvegia eta Danimarka konkistatzea...

Bigarren Mundu Gerra

Segurtasun kolektiboaren porrota eta gerrarako bidea

Gatazka piztu aurreko urteetan, nazioarteko tentsioa areagotu zuten hainbat faktore gertatu ziren.

Nazioen Elkartearen eraginkortasun eza faxismoaren aurka

1929ko krisiaren ondoren, Japoniak, Alemaniak eta Italiak kanpo-politika erasokor eta espantsionista abiatu zuten, eta Nazioen Elkarteak ez zuen erantzun sendorik eman.

Baretze-politikaren porrota

Europako potentziek, gerra berri baten beldur, Alemaniaren espantsionismoaren aurrean amore eman zuten. Politika horri baretze-politika deitu zitzaion, eta porrot egin zuen.

Gerraren eragilea: Poloniaren inbasioa

1939ko irailaren 1ean, Alemaniak Polonia inbaditu zuen, eta horrek gerraren hasiera ekarri zuen.

Alemaniaren ofentsiba

Ortega y Gasset

1. Etapa: Objektibista

Neokantiarren ezagutzak hartzen ditu bere bidaian Alemaniatik. Hauek arraziobitalismoan sinesten zuten. Espainian momentu honetan bakarrik lantzen da literatura eta hau subjektibismoa da; berriz, Alemanian filosofia lantzen ari da (arrazionalismoa, kritika eta espiritu kritika). Horregatik doa hara eta gauza hauek Espainiara ekarri nahi ditu. Bitalismoa (Nietzsche).

Etapa honetan ere Masa eta Elitea kontzeptuak garatzen ditu. Bere ustez, gizartea elite batek gobernatu behar du. Elite horretan onenak egon behar dira, aristokrazia bat izan behar da, baina ez odolez postuak pasatzen diren aristokrazia bat, baizik eta erabakitako aristokrazia bat. Horretarako balio izan behar dute. Masa, berriz, ez da izan behar...

Bateratze-politikaren Hedapena

• Alemaniak Europan zehar hedatzeko prozesuari ekin zion.

• BARETZE POLITIKA: Europako potentziek Hitlerren eskakizunetako batzuk onartu zituzten.

Poloniaren Inbasioa: Gerraren Hasiera

• 1939an, Alemaniaren eta SESBen arteko Ez Erasotzeko Ituna sinatu zen.

• Itunaren protokolo sekretu batek Polonia Alemaniaren eta Sobietar Batasunaren artean banatzea aurreikusten zuen. SESBek Finlandia eta Baltikoko herrialdeak ere bereganatuko zituen.

• Hitlerren asmoa gerra bi frontetara hedatzea eragoztea zen. Frantziarekin eta Erresuma Batuarekin gatazka sortuz gero, SESBek neutraltasunari eustea nahi zuen.

• Stalinek ituna justifikatzeko, argudiatu zuen Mendebaldeko potentzien SESBekiko areriotasuna agerikoa zela eta itunari esker Alemaniak

Totalitarismoa eta Ideologiak

Totalitarismoa politika eta gobernu-sistema da, giza eta gizarteko aspektu guztiak finkatzen dituen ideologia total batean oinarriturik dagoena, eta pertsona eta erakunde guztiak ideologia horren mesedetara jartzea helburu duena.

Faxismoa

Faxismoa mugimendu politiko autoritario ultranazionalista izan zen.

Nazismoa

Nazismoa Alemanian 1933tik 1945era boterean egon zen erregimenaren ideologia da.

Gertaera Historikoak

Erromako Ibilaldia

Erromarako Martxa Benito Mussolinik antolatutako ibilaldiari deritzo.

Weimar Errepublika

Weimar Errepublika 1919tik 1933 arte Alemaniak izan zuen erregimen politikoa izan zen.

Munich-eko Putsch-a

Munich-eko putsch-a Langileen Alderdi Nazionalsozialista Alemaniarreko kideek, hau da, Alderdi Naziko...

Kausak:

1MGko bake-itunek oso ahulduta utzi zituzten herrialdeak. Alemaniak lurraldeak galdu eta ekonomia bahitu egin zitzaizkion. Garaileenganako erresuminak muturreko nazismo alemaniarra ekarri zuen. Errusiako Iraultzan komunismoak garaitu izanak, aurrera egiten galarazteko estatu berriak sortu ziren. Depresio Handiak krisia ekarri zuen eta bai komunismoa bai nazismoa ikusten ziren irteera bakartzat. Guztiari herrialde demokratikoek eta Nazioen Elkarteak erakutsitako ahulezia gehitu behar zaio.

Faxismoaren Hedapena:

Jpnk Mantxuria okupatu zuen 1931n, 1929ko krisiaren ondoren. Htlrek pangermanismoa ezarri zuen. 1935an Italiak Etiopia inbaditu zuen, Alemaniak Sarre bereganatu eta Renenia militaratu zuen. 1936ko urrian Berlin- Erresuma Ardatza...

Max Weberrek dionez, hiru prozesuren bidez gerta daiteke:

• LEGITIMAZIO KARISMATIKOA: Herritarrak buruzagiari atxikita sentitzen dira gaitasunengatik edo dohainengatik. Aginte edo agintari mota hau agertzen da mugimendu iraultzaile. (Hitler)

• LEGITIMAZIO TRADIZIONALA: Antzinatik heredatzen den boterea eta jarratzaileek agintari hauei (enperadore) obedientzia zor dietela uste dute. Lehen herritarrek pentsatzen zuten Enperadoreek eta era honetako autoritateek jasatzen zutela boterea zuzen zuzen Jaikoengandik. Antzinako tribuko agintariak era legitimazio honetan daude.

• LEGITIMAZIO ARRAZIONALA: Estatu demokratikoetan agertzen da, normalean Konstituzioa batek araututa. Herrikoek, berdintasun eta askatasunetik eta hauteskundeen bidez, haien ordezkoak aukeratzen

Objektibismoa eta gizarte-ardura:

Ortega: Objektibismoa eta Zientzia

Bi ziren Espainia Europatik urruntzeko joerak: pentsamendu sakona landu ordez literatura egiteko zaletasuna eta eztabaida antzuetan aritzea. Okerbide horiek zuzentzeko, objektibismoa proposatu zuen.

Espainiarren atzerapena gainditzeko ezinbestekoa zen Europan indarrean zeuden jarrera intelektualak Espainian errotzea. Ortegak atzerapen zientifikoari egotzi zion Espainiaren gainbehera.

Zientzia zen Europa besteetatik bereizten zuena eta zientzia ezagutzeko ezinbesteko gaitasunak:

• Zehaztasuna
• Jarrera kritikoa
• Arrazionaltasuna

Zehaztasun eta metodo ezak eztabaida antzuak eragiten ditu. Ezinbestekoa da zer eztabaidatzen den ondo definitzea. Jarrera kritiko ezak erraiekin pentsatzera bultzatzen...