Gizarte zientziak ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

1. Gaia: Erakundeen Soziologiarako Sarrera

1.1. Sistemaren Kontzeptua: Enpresa, Sistema Gisa

Sistema: Gure azterketaren gaia edo objektua bere osotasunean hartuko dugu aintzat. Osotasun hori elkarrekin erlazionatuta dauden (elkarren mendekotasuna edo interdependentzia duten) hainbat zatik edo osagaik gorpuzten dute, eta osagai horietako bakoitzak funtzio berezi bat izango du sistema osoaren baitan.

Enpresa, sistema gisa: Enpresa, goian aipatutako “sistema”ren ikusmoldeaz ulertu eta aztertuko dugu. Hots, modu sinplean, esan genezake enpresak sistema bat osatzen duela eta bertan argiro bereiz daitezkeela:

• Baliabideak edo inputak
• Prozesua edo eraldaketa fenomenoa
• Emaitza, produktua edo outputa

Enpresa ingurune baten barruan kokatzen da. Enpresa bakoitzak...

Decrolyren Pedagogiaren Oinarriak

Decrolyren helburua lehen hezkuntzako metodologia hobetzea zen. Gainera, bere bizitzan esperimentatu dituen gauzetan oinarritzen da, eta horrela, hezkuntzak aldaketa bat behar zuela ikusi zuen.

Hezkuntzaren helburu nagusietakoa haurren beharrak asetzea da, baina gehienetan asetzea erraza den haurretan oinarritzen da. Beraz, ezaugarri bereziak dituzten haurren heziketari eman behar zaio lehentasuna.

Decrolyren pedagogiak bi oinarri ditu:

• Naturak duen garrantzia.
• Haur bakoitzak dituen gaitasun eta trebetasunak ezagutzea.

Ezinbestekoa da haur guztien beharretara moldatzea. Horretarako, aldaketak egin behar dira eskolaren funtzionamenduan, bai programan, bai metodoan, haurren interesak kontuan hartuz.

Hezkuntzan Eragina

Harrikatza: Erregai solidoa da, 19. mendean oso garrantzitsua industriarako. Azken urteetako esplotazio handiegaren ondorioz agortzen hasi da, ez da errentagarria eta besteen beste iturri batzuk beste energia iturria abantaila gehiago eskaintzen dituztelako. Gaur egun, meategiak Asturias, Leon, Katalunia. Hegoaldean berriz, Sierra Morenan aurkitzen dira meategiak. Ezaugarria, kalitate txarrak ez da garbia errentagarritasun txikia eta explotazio zaila. Berreketak kutxadura handia sortu eta CO2 isurketa oso handia da negutegi efektua sortuz.

Petroleoa: Ia guzti kanpotik ekartzen da, Tarragona inguruan badago explotazio txiki bat, badirudi Leoneko bolkoan petroleo putzua dagoela arazoa da jakitea zein estatukoa den. 1975-ko krisiaren ondore, beste...

Familiaren Soziologia eta Antropologia: Galderak

1. Hauetako zein ez da enbor-familiaren ezaugarri bat?

• a) Emakumea bakarrik bizi da bere seme-alabekin eta gurasoekin hezten ditu.
• b) Seme-alaba zaharrenak etxea eta lurra oinordetzan hartzen ditu.
• c) Gainerako anai-arrebek mendeko estatusa dute etxean.
• d) Berez, ez da familia patriarkala.

2. Ezkontzei dagokienez, zer da “uxorilokalismoa”?

• a) Emaztea senarra bizi den etxera joaten da.
• b) Senarra etxe indibidual batean bizi da seme-alabekin.
• c) Senarra emaztea bizi zen etxera joaten da.
• d) Emaztea etxe indibidual batean bizi da seme-alabekin.

3. Familia sindiasmikoan…

• a) Lehengusuak haien artean ezkontzen dira.
• b) Dibortzioa agertzen da lehen aldiz historian.
• c) Emakumeak bere burua gizon bati bakarrik

Eboluzioaren Teoria: Gizakiaren Jatorria eta Garapena

Gizakia genetikoki sortzetikoa denaren eta kulturalki eskuratutakoaren arteko dialektika ebolutiboaren emaitza da. Hori antropogenesi eta humanizazio prozesuen bidez azaltzen da.

Lamarcken Eboluzioaren Ideia Aitzindaria

XVIII. mendean, Lamarck naturalistak proposatu zuen lehen aldiz eboluzioaren ideia. Haren arabera, espezie batzuk beste batzuetatik sortzen dira, eraldaketa anatomikoen ondorioz; izan ere, Lamarcken hitzetan, "funtzioak sortzen du organoa".

Darwin eta Wallaceren Aurkikuntzak

1831. urtetik 1836. urtera bitartean, Charles Darwin Hego Amerikan eta Ozeano Bareko uharteetan barrena ibili zen. Bidaia horietan bildutako datuekin ondorioztatu zuen espezie guztiak jatorri beretik zetozela,...

HABITAT KAROLINGIOAK: habitatak utziko aztarnak zailak dira arkeologoentzat, harria, teila eta zeramika erabiltzen ez direlako. Erroma eta IX. eta X. mendeetako habitaten artean.

Gaia: Langileen Parte-Hartzea Enpresan

Parte-Hartzearen Kontzeptua, J. R. P. French Jr.-en Arabera

Parte-hartzea, funtsean, erabakiak partekatzea da, hau da, erabakiak batera hartzea. J. R. P. French Jr.-ek kontzeptu honen definizio zabalagoa eskaintzen du: parte-hartzea prozesu bat da, non bi pertsona edo gehiagok elkarri eragiten dioten plan, politika edo erabaki bat hartzeko orduan. Erabaki horiek eragina izango dute, ondoren, erabakia hartu duten guztiengan eta haien mendekoengan.

Zer Espero Dezakegu Parte-Hartzetik?

Parte-hartzeak ondorio positibo ugari ekarri ohi ditu, hala nola:

• Lan-giro baketsua
• Motibazio handiagoa
• Interes areagotua
• Enpresarekiko atxikimendu sendoagoa
• Asetasun maila altuagoa
• Produktibitatearen hobekuntza
• Enpresarekiko identifikazio

C) Hirugarren fasea (1960-1980): Egitura Egokituaren Aroa

Fase hau Kontingentzien Eskolari zegokion, Giza Harremanen Eskolaren aurkakoa. Fokapen “sozial” batetik fokapen “arrazional” batera jo zuten, eta sistema “itxia” utzi eta sistema “ireki” bati ekin zioten.

Eskola honek bertan behera utzi zuen egitura “ideal eta unibertsala”, ingurunearekiko independentetzat hartzen zena. Haien aburuz, ez zegoen gauzak egiteko modu on bakarra, ezta erakunde ororentzat baliagarria zen eredu idealik ere.

Haien ikerketek inguruneari lotutako eta haren mendeko egitura/antolakundeetan jarri zuten arreta, kanpo faktoreak (“kontingenteak”) aztertuz. Horrela, fokapen arrazional baten bidez inguruneko faktoreak eta parametroak neurtuz eta aztertuz...

Teknologiaren Aurrerapenak eta Gure Dependentzia

Argi dago beharrezkoak ditugula gure eguneroko bizitzan teknologiaren aurrerapenak. Alegia, lehen ez geneukan erosotasun batekin bizitzen uzten digute. Arazoa da, ez dakidala ze puntura arte diren mesedegarri. Tamalgarria da kalera irtetea eta ikustea nola hamar urteko umeek parkean egonda ere, nahiago dutela mugikorrarekin jolastea haien artean erlazionatzea baino. Edo ikustea nola haserretzen diren gurasoekin, merkatura irten den azken mugikorra ez erosteagatik. Hau al da sustatu nahi dena teknologia berrien aurrerakuntzarekin?

Ez dira umeak bakarrik. Gazte eta nagusiek ere ez dituzte aparatu hauek ixten beren klaseetan edo lanetan, WhatsApp-ean aritzeko, Candy Crush-era jolasteko edo txio batzuk...