Batxilergoa mailako Fisika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

islapena eta errefrakzioa: n=c/v//n₂/n₁=v₁/v₂//n=λ₀/λ // sinL=n₂/n₁=n₂₁// L=90α//interferentzia∆r=d.tgα//∆r=d.y/l// tgα=y/l//sinα=tgα//∆r=d.sinα//Är=në//Y_argia=λ (L/d).n//Y_iluna=(λ L/2d).(2n+1)//difrakzioa siná=n.(λ /d)// OPTIKA dioptrio esferikoa//(n₂/s₂)-(n₁/s₁)=(n₂-n₁)/r//f₂=r(n₂/(n₂-n₁))//f₁=-r(n₁/(n₂-n₁))//(f₁/f₂)=                         -(n₁/n₂)//A_L=(y₂/y₁)=(s₂n₁)/(s₁n₂)//A_A=ö₂/ö₁=s₁/s₂//(f₂/s₂)+(f₁/s₁)=1//dioptrio laua(n₂/s₂)-(n₁/s₁)=0//s₂=(n₂/n₁).s₁//f₁=f₂=infinito//ispilu esferikoa e₁=-e₂// (1/s₂)+(1/s₁)=2/r//f₂=f₁=f=r/2//(1/s₂)+(1/s₁)=1/f//A_L=-s₂/s₁=y₂/y₁//A_A=(1/A_L)=s₁/s₂//lenteak f₁=-f₂//(1/s₂)-(1/s₁)=(n-1).((1/r₁)-(1/r₂))//1/f₂=(n-1).((1/r₁)-(1/r₂))//(1/f₂)=(1/s₂)-(1/s₁)//A_L=y₂/y₁=s₂/

UHINEN-PROPAGAZIOA:Uhin fronte baten higidura frontearekiko perpendikularrak IZPIAK.·Uhin fronte esferikoa.-Fokutik distantzia handira, laua.·HUMGENSen printzipioa: (Uhinak zergatik propagatu)Ingurune bateko puntu batek uhin baten kitzikapena hartzen duenean, oinarrizko uhinak igortzen dituen foku bihurtzen da, eta uhin-multzo horrek beste uhin frote bat eratzen du.UHIN FENOMENOAK:·Islapena:-Gainazal leun batera iristen den uhinaren norabide-aldaketa da, gainazala ZEHARKATU GABE-.Î angelua: Eraso angelua.-r angelua: Islapen angelua.-Izpi erasotzailea, normala eta izpi islatua plano berean.-Eraso angelua eta islapen angelua berdinak.Errefrakzioa:-Uhin baten abiadura aldaketa da ingurune batetik beste dentsitate bateko ingurune batera igarotzen...

Behaketa esperimentalak:

1.1) iman baten higidura harilaren barnean

Faraday-k harilaren muturrak galbanometro batean konektatu zituen. Lortu zuena zera izan zen: A) Imana harilerantz hurbiltzean, korronte induzitua sortzen zen imana higitzen ari zen bitartean. B) Imana urruntzean, berriz, korronte induzituaren noranzkoa aldatzen zen. C) Harila geldirik egonda ez zen korronte induziturik sortzen. (IRUDIAK)

1.2) zirkuitu elektriko baten itxiera eta irekiera

Faraday-k bi haril burdinazko haga batean kiribildu zituen. Bat bateria batera konektatuta dago etengailu baten bidez. Beste harila galbanometro batera konektatuta dago. Saiakuntza honen emaitzak: A) Etengailua konektatzean, korronte elektrikoa induzitzen da bigarren harilean. Bi hariletako korronteek...

20.- Erradioaktibitate naturalaren fenomenoa deskribatzea. Desintegrazio erradioaktiboa. Alfa, beta eta gamma partikulen igorpena. Soddy eta Fajans-en legeak. Adibideak.

Erradioaktibitate Naturalaren Fenomenoa

Erradioaktibitatea material batzuek, substantzia erradioaktiboek, erradiazioak igortzeko duten propietatea da. Erradiazio horiek gai dira gorputz opakuak zeharkatzeko, alrea lonizatzeko, plaka fotografikoak inpresionatzeko eta zenbait substantziaren fluoreszentzia kitzikatzeko.

Erradioaktibitatea Henri Becquerel fisikari frantziarrak aurkitu zuen 1896an uranioaren konposatu batzuekin lanean ari zela. Hasieran X-izpien antzeko erradiazio zela uste zuten baina, Marie Curie-k, Plerre Curie-k eta Rutherford-ek egindako ikerkuntzei esker badakigu...

Fusio nuklearra deritzon erreakzio nuklearrean, bi nukleo arin batu egiten dira, eta nukleo astunago bat eratzen da. Prozesu horretan energia kantitate oso handia askatzen da. Deuterioaren eta tritioaren hidrogenoen isotopoen fusioa, adibidez, erreakzio honen arabera gertatzen da.

Aktibatze-Energia

Fusio erreakzioan nukleoak hurbildu egin behar dira eta beraien arteko aldarapen elektrostatikoak gainditzeko energia handia behar da, aktibatze-energia izenekoa. Erreakzioa gertatzen denean izugarrizko energia askatzen da eta horrek mantendu egiten du erreakzioa. Izan ere, erreakzioaren jarraipena kontrolatuz gero, energia-iturri bezala aprobetxatu ahal izango litzateke fusio-prozesua. Erreakzioa kontrolatu ezean, eztanda gertatzen da eta hidrogeno-...

Luparik gabe

Puntu hurbila 25 cm-tara kokaturik dago. Luparik gabeko ikus angelua φ0 da. Marrazkitik:

           tan φ0=y/0,25

Luparekin

Objektua fokuan kokaturik dago eta, kasu honetan, ikus angelua φ da. Marrazkitik:

        tan φ=y/f

Angeluak txikiak direnean, zera betetzen da: φ~tgφ eta erlazio hori erabiliko dugu goiko marrazkietatik zenbakizko balioak lortzeko:

Handitze-ahalmena: AA = 0 = yfy0,25 = 0,25f = 0,25 P

• P (potentzia)=1/f.
• 0,25 puntu hurbilera dagoen distantzia (25 cm).
• f= luparen foku distantzia

Zer da lupa?

Lupa (mikroskopio sinplea ere deitua) tresna optikoen artean sinpleena da. Lente konbergente bat da eta objektuak berez duena baino tamaina handiagoaz ikustea ahalbidetzen du.

Tamaina txikiko objektu bat zehaztasunez...

Fisio nuklearra

Deskribapena eta adibideak

DEFINIZIOA. Fisio nuklearra erreakzio nuklear bat da, non masa handiko nukleo bat neutroiez bonbardatuz, nukleo hori zatitu eta bi nukleo arin sortzen diren. Prozesu horretan neutroi batzuk eta energia kantitate handia askatzen dira. Fisiorako gehien erabiltzen diren nukleoak uranio-235 eta plutonio-239 isotopoak dira. Adibide bat: (irudia)

Aktibazio-energia

Fisio erreakzioan sortzen diren produktuak hasierako U-235 baino egonkorragoak dira; hala ere, uranio atomoa ez da berez zatitzen, aktibazio-energia deritzon energia kantitate bat behar du, neutroi batez bonbardatzean lortzen duena. Horrela, U-236 bitarteko produktu bat eratzen da: uranioaren nukleoak neutroia xurgatzen du, eta horrek ekartzen du energia;...

COULOMB-EN LEGEA: Bi karga elektriko puntualen arteko erakarpen- edo aldarapen- indarra bi kargen biderkaduraren zuzenki proportzionala da eta bien arteko distantziaren karratuaren alderantziz proportzionala. INDAR ELEKTRIKOEN EZAUGARRIAK: Indarra kargak biltzen dituen lerro zuzenaren norabidekoa da. Kargak zeinu berekoak direnean indarra aldaratzailea da. Bi kargak aurkako zeinukoak direnean, elkar erakarri egiten dute. Distantziarako indarrak dira. Ez da inolako ingurune materialik behar kargen artean indar horiek eragiteko. Beti binaka ageri dira, F12 eta F21 indarrek modulu eta norabide bera baina aurkako norazkoa. EREMU ELEKTRIKOA: Gorputz kargatu batek karga elektrikoa edukitzeagatik bere inguruko espazioan sortzen duen perturbazioari...

Efektu Fotoelektrikoa

Deskribapena

Gainazal metaliko batzuk argiaren eraginpean jartzean (argi ikusgaia edo ultramorea), gainazal horiek elektroiak igortzen dituzte (fotoelektroi izenekoak). Fenomeno horri efektu fotoelektrikoa deritzo.

- W -> elektroiak metaletik erauzteko egin beharreko lana, 0 lotura-energiaren menpekoa. Erauzketa-lana edo metalaren lan funtzioa deritzo.

- V -> Anodoa negatiboki konektatzen denean aldarapen-potentzialaren balio konkretu bat non d elektroirik ez den iristen anodora. Geldiarazpen-potentziala deritzo. E_zmax = e · V_d

Fisika Klasikoak Azaltzen Ez Dituen Fenomenoak

1. Elektroien igorpena f maiztasuna, maiztasun minimo bat baino handiagoa denean bakarrik gertatzen da: maiztasun minimo hori metal bakoitzaren ezaugarri

Eremu Fisikoak: Definizioa eta Motak

Espazioaren zonalde bateko puntu bakoitzean magnitude fisiko batek balio bat hartzen badu, eremu bat dugula esango dugu.

Eremu Motak

Eremu Eskalarrak

Eremua definitzen duen magnitudea eskalarra da.

Adibide ezagunak:

• Tenperatura eremua
• Presio eremua (biak meteorologian asko erabiliak)

Eremu Bektorialak

Eremua definitzen duen magnitudea bektoriala da.

Aurten ikasi behar ditugun eremuak mota honetakoak izango dira:

• Eremu grabitatorioa
• Eremu elektromagnetikoa, etab.

Eremuen Ezaugarriak

Eremu Uniformea

Eremu bat uniformea dela esaten da bere puntu guztietan balio berdinak baditu.

Adibidez: grabitatea gure gelan.

Eremu Konstantea

Eremu bat konstantea da magnitude fisikoaren balioak ez direnean aldatzen denborarekiko.

Adibidez: igerileku...