Batxilergoa mailako Filosofia eta etika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Ontologia: Aristotelesek zioen bi errealitate mota zeudela: substantziala (inguratzen gaituena, zentzumenez hautemana) eta akzidentala (esentzia unibertsala). Beraz Aristoteles teoria hileformikoan oinarritu zen: aldaketa zer den zehaztu behar da eta hiru elementu sartzen dira aldaketa prozesuan:Forma;Subjektua;Potentzialitatea.Beraz izakiak bi elementuz osaturiko substantziak dira:Materia;Forma (hylea).//Epistemologia: Aristotelesen aburuz, ezagutza esperientziarekin hasten da, ahala ere ez da honekin amaitzen. Platonek ordea erabat baztertzen zuen ezagutza.//Arima: Platonek gizakia arima baino ez zela zioen, beste pentsalariak uste zuen, arima hilkorra zela eta gorputzak eta arimak osatzen dutela gizakia.//Zoriontasuna: Aristotelesentzat...

Iritzi kritikoa:Descartes metodo baten bila hasi zen,bere ustez filosofiak ez baitzuen aurrera egiten.Izan ere,baieztapen filosofo guztiak airean zeunden,oinarri sendorik gabe.Hori dela eta,ezagutza ziurra lortzeko zalantzaren metodoa erabili zuen,duda izpiren bat sortzen zuena baztertuz.Hala nola,sentimenduzko datuak,askotan engainatu egiten gaituztenak eta aritmetika eta geometriako egiak.Horrela,zalantzaezina den gauza bakarra pentsamendua zela ondorioztatu zuen,esaldi batean laburbilduz ”Pentsatzen dut beraz naiz”/Descartesen teoriak zerotik hastera bultzatzen gaitu.Beraz,egi argi eta nabaria bakarrik izatera laguntzen,aurretik daukagun informazio guztia faltsua eta ez faltsua ezabatuz.Baina bistakoa da,zerotik hastea zaila dela,izan...

Platonen garaia honako ardatzen inguruan aztertu behar dugu: k.a. 492-479 bitartean guda medikoak izan ziren. Atenasek, medo eta pertsiarrak garaituta, sekulako boterea hartu zuen. Guda horietan parte hartu zuten atenastar libre askorengan nolabaiteko sentimendu nazionalista jaio zen, euren hiriaren politikan parte hartu nahi dutelarik. Alabaina, politikan parte hartzeko prestakuntza bat behar da, eta hona hemen sofisten agerpena./ Hauek lehendabiziko irakasle ordainduak ditugu, gazte horiei prestakuntza politikoa emango dietenak. Gauzak horrela, sofista batzuen helmuga ez da egiaren bilaketa izando, baizik eta nola lortu garaipen politikoa, Egia, justizia eta antzeko baloreen gainetik. Argi dagoenez, relativismo eta eszeptizismoa jaun ta jabe...

Noiz,non,zergatik eta zelan sortu zen jakintza filosofikoa:Grezian sotu zen,Mileton(Asia Txikia) K.a. VI mendean,eguneroko gertakariak azaltzeko modua aldatu egin zen eta filosofia sortu zen.Mythos hitza alegiazko kontakizunekin lotuta dago,Kosmoaren sorrera azaltzeko jainko-jainkosez eta gizaki bihurtutako botere kosmikoez baliatzen ziren.Logos,aldiz,egia bilatzeko tresna bilakatu zen eta eztabaida publikoa eta irekia egiteko tresna.Zertan datza ezagutzea:Ezagutzearen helburua gauzen egoera jasotzea da besteekin konpartitzeko.Jarduera honetan 2 mutur daude,alde batetik subjektua ezagutzeko jarduera egiten duena eta bestalde,objektua,jarduera horren helburua.Ezagutza,beraz,ezagutzeko jarduera eta jarduera horren emaitzaren arteko bereizketa

...

Arrazoimena eta Fedea: Arrazoimenaren eta fedearen arteko erlazioa izan zen Erdi Aroko pentsamenduaren arazo eta eztabaida-gai handi bat. Hiponako agustin esaera honen arabera hasten da filosofatzen "sinesten dut ulertzeko". . Agustinek sinesten du ulertzeko, eta ondoren ulertzen du gero eta gehiago sinesteko. Beraz, arrazoimenak eta fedeak, bata bestearen beharra dute egia argitzeko. Ez zuen bien artean bereizketarik egin, bere ustez biek elkarrekin lan egin behar dute Egia bakarrera iristeko. Lehendabizi fedearen bitartez Jainkoak errebelaturiko egiak onartu egin behar ditugu, gero egia horiek ulertzea nahi badugu.Urratsak: 1.Arrazoimenak gizakiari fedea lortzen laguntzen dio.2.Fedeak arrazoimena gidatu eta argitzen du.3.Arrazoimenak fedearen...

Testu honetan Aristotelesek zorionari buruz hitz egiten du, zehazki zoriona helburu nagusia dela dio eta gizakiak berezko eginkizuna ongi egiten lortuko dutela. beraz, gizakiari bakarrik dagokion eginkizuna zein de jakin behar dugu. Hiru arima maila daude baina bakarrik azkena gizakiari dagokio. Aurrenekoa(begetatiboa), izaki bizidun guztiei dagozkigu baina landareek duten arima maila da eta bizitza da bere eginkizuna. Bigarrena (sentimenezkoa) animalia guztiok dugun arima maila da, eta bere eginkizuna hautematea eta migukortasuna dira. Bakarrik arima arrazoiduna hain zuzen adimen egilea da gizakion eginkizuna, beraz, honetan ongia lortu behar dugu, eta bertuteak jarraitasunez praktikatu behar dugu zoriona lortzeko.

lehenengo filosofoak: presokratikoak
Lehengo filosofoei presikratiko deritzogu bi arrazoiengatik. Sokrates aurrekoak zirelako eta Sokratesen aztergaia gizakia, etika eta politika balin bazen, hauena natura edo physis(natura) zen.
Naturari buruz jakin nahi zutena zen gure sentzumenetara agertzen zaigun aldaketa eta aniztasun horren atzetik zer den egonkorra. Zein den bizitza eragilearen printzipioa, honi archea deitu zioten.

San agustin:Arrazioa eta fedea:Patristika latinoaren ordezkari nagusia izan zen.Patristika elizgizon batzuen mugimendu filosofoa izan zen filosofia eta kristautasuna batzen saiatu zena.Helburua fedea arrazoimenean finkatzea zen fedearen erakutsiak arrazomenaren aurkakoak ez direla frogatuz.Haien ustez Jakituriaren iturriak arrazoimena eta fedea ziren.Agustinen pentsamenduan fedea eta arrazoimena egia bakarra ezagutzera eramaten zuten bideak ziren osagarriak baina fedea izango da abiapuntua.Fedea arrazoiaren aurrekoa zen eta fedearen saria ulertzea.Beraz San Agustinek ulertzeko sinisten du eta gehiago sinisteko ulertzen du.Kristauak arrazoiaren bidez galdetu eta erantzun behar du Jainkoa arrazoimenak eta fedeak elkarren beharra dutelako egia...

MITOA:Irudizko narrazio giza talde batn kideak elkartzen dituena.Komunitate horren hasiera, helbidea eta gertaera nagusiak adierazten ditu;eta eguneroko bizitzarako norabideak eskeintzen dizkie beren arazoak konpontzeko naturaz gaindiko indarrak direla medio.LOGOS:Penstamendu, kontzptu edota arrazoia esan nahi.Baita arrazoimenaren prozesua burutzeko ahalmena ere. FILOSOFIA:Arrazoizko gogoeta gure esperientzietan oinarritutam haien zentzua aurkitzeko, kontzietzia osoa gureganatzeko eta askatasun arduratsuaz bizitzan ekiteko. ZIENTZIA:Ezagutza mota bat da,errealitatearen egite eta gertakariak sistematikoki adieraztn saiatzn dituena, metodo enpirikoa erabiliz,jarrera kritikoa eta subjetiboartekotasuna eskatuz.METAFISIKA:Errealitatea osatzen dutn...

-Irritsezko arima:soin edo sabelean kokatuta.Zaldi beltza.Arima hilezkorra.
Suminezko eta irritsezko arimak gorputzari lotuta daudenez,hilezkorrak dira. Garrantzitsuena: arrazoizkoa da.4.4.2 Zoriona eta gorengo ongia:arima bizitzaren printzipioa da,ez da hiltzen.Gu hiltzen gara baina gure ideiak(ariman daudenez)ez dira hiltzen.Arima,lehen existentzia bat zuen,gero gure gorputzarekin topo egiten du.Hor gogoratu egin behar du lehendik zekien egia. Gorputza hiltzean,arima beste mundu batera doa.Honeri erreminiszentzia teoria deritzo.