Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

FINANTZA-FUNTZIOA

Finantzaketa-iturriak erabakitzeaz arduratzen da, bai eta funts horiek zertan inbertituko ditugun erabakitzeaz ere.

1. Egitura Ekonomikoak

Adierazten du zertan erabiltzen diren enpresaren fondoak (makinak, izakinak, altzariak, etab). Elementu guzti hauek osatzen dute enpresaren Aktiboa.

2. Finantza Egiturak

Enpresaren funtsen jatorria erakusten digu.

• Ondare Garbia eta Pasiboa bereizten ditugu.
• Pasiboa: Maileguan eskatzen diren besteren funtsak dira, eta itzuli behar dira.

Finantzazio Iturria

1. TITULARTASUNAREN ARABERA

• Baliabide propioak
• Besteren baliabideak

2. JATORRIAREN ARABERA

• Barne finantzaketa
• Kanpo finantzaketa

3. IRAUPENAREN ARABERA

• Epe luzeko iturriak
• Epe laburreko iturriak

Finantzaketa Iturri Propioak

Enpresaren jabetzakoak diren eta...

Jarduera ekonomikoak: kontzeptuak eta eragileak

Jarduera ekonomikoak ondasunen ekoizpena, banaketa eta kontsumoa antolatzeko jardueren multzoa dira: ekoizpena, banaketa eta kontsumoa.

Erosteko ahalmena: soldata zenbatekoa den, erosteko edo ondasunak eskuratzeko ahalmena handiagoa edo txikiagoa izango du langileak.

Eragile ekonomikoak jarduera ekonomikoaren protagonistak enpresa, estatua eta familiak dira.

• Enpresak: ondasunak ekoizteko eta banatzeko oinarrizko unitateak dira.
  • Pribatuak: helburua etekin ekonomikoa ateratzea da.
  • Publikoak: jabea estatua da.
• Estatua: gizartearentzat beharrezkoak diren ondasunak sortzen ditu. Jarduera ekonomikoan esku hartzeko gaitasuna du.
• Familiak: oinarrizko kontsumo unitateak dira. Ondasunak eta zerbitzuak eskuratzen

Ekoizpena

• Lanaren banaketa ekoizpen-jarduera bat ataza oinarrizkoagoetan zatitzea da, zenbait pertsonaren artean egiteko.
• Enpresa ondasunen eta zerbitzuen ekoizpena koordinatzen duen erakunde espezializatua da.

Ikuspegi Utilitarioa

Ekoizpen-prozesuak gauzei ematen zaien erabilgarritasun gehigarriari, hau da, balio erantsiari, esaten zaio.

Ikuspegi Teknikoa

I+B+G deritzo ekoizpen-metodo berriak eta produktu berriak sortzeko edo jada daudenak hobetzeko egiten den inbertsioari.

• I: Ikerketa
• B: Berrikuntza
• G: Garapena

Nola Ekoitzi?

Teknologia ondasun edo zerbitzu bat lortzeko erabilgarri dauden baliabideen konbinazioa da.

Teknologia Efizienteak eta Ekonomikoak

Produktibitatea ekoitzitako kantitatearen eta kantitate hori lortzeko erabilitako ekoizpen-baliabideen...

Neoklasizismoa

Oinarriak

Prezioak malguak dira, eta eskaintza eta eskariaren arteko oreka berez lortzen da. Prezioek agente ekonomikoei nola jokatu behar duten adierazten diete. Eskaintza eta eskaria.

Logika

Prezioen malgutasunak baliabide guztiak erabiltzea ahalbidetzen du. Agente ekonomikoek prezioen bidez euren eskari eta eskaintza erabakiak egokitzen dituzte.

Krisia

Desoreka ekonomikoak bakarrik konpontzen ditu. Estatuaren parte-hartzea ez da beharrezkoa, oreka naturala oztopatzen baitu.

Kanpoko eskua

Estatuak eskaria handitzea helburu duten politikak saihestu behar ditu, honek prezioen igoera dakarrelako. Langabezia lan merkatuan prezioen malgutasunik ez dagoelako sortzen da.

Ondorioak

Langabeziari aurre egiteko, lan merkatuak malgutu behar dira,...

Informazioa Erregistratzea

Kanpoko kontsulten erregistroa bakarra eta zentralizatua da SADCn.

Irizpideak:

• Erregistroan sartzea izendapen-eskaera jasotako unean egin behar da.
• Erregistroan sartutako paziente bakoitzak kontsultarako indikazioa onartzen duen gutxieneko dokumentazioa izan behar du.
• Arreta Espezializatuko kontsulta bat baino gehiagora bidalitakoak espezialitate bakoitzeko anbulatorioko kontsulten erregistro desberdinetan jaso behar dira.
• Erreferentzia-zerbitzuen kasuan, erreferentziatutako pazienteak zerbitzu hartzailean erregistratu behar dira.
• Erreferentzia egiterakoan, paziente berriak anbulatorioan sartu eta erregistratu behar dira.

Datuak:

• Pazientearen identifikazioa
• Eskatzailea: medikua, zerbitzua eta prestazioa
• Erlazionatutako pasartea

Promozioa edo Komunikazioa

Marketin-tresna honen bidez, kontsumitzaileari produktuari buruzko informazioa eman nahi zaio, eros dezan konbentzitu nahi da eta produktua gogoraraz diezaion saiatu nahi da. Horregatik, komunikazio-tresna batzuk ikusiko ditugu.

Komunikazio Tresnak

Lehenik eta behin, publizitatea dago, hau da, enpresak masa-komunikaziorako bitartekoen bidez (telebista, irratia...) ordaintzen duen promozioa. Abantaila da produktua ezagutarazten dela eta desabantaila da oso garestia dela (adibidez, Amerikako Kopa amaiera). Publizitatearen helburua epe luzerako salmentak handitzea da.

Bigarrenik, salmenten sustapena dago, epe laburreko salmentak suspertzeko (3x2, eskaintzak...). Abantaila da kontsumitzaileek bulkadaz erosiko dutela produktua,...

Monopolioa

Eskaintzaile edo saltzaile bakarra dagoenean eta prezioa aldatzeko ahalmen osoa duenean.

Oligopolioa

Eskaintzaile edo saltzaile gutxi daudenean eta prezioa aldatzeko ahalmen handia dutenean, baina ez osoa.

Merkatu-Segmentua

Kontsumitzaile-talde bat da, behar bat asetzeko ezaugarri homogeneoak eta komunak dituena eta produktu bat eskatzen duena.

Merkatu-Azterketa

Informazio garrantzitsua, fidagarria eta nahikoa lortzeko prozesu sistematikoa da, marketineko plangintza estrategikoa egiteko arduradunek erabakiak arrisku txikienarekin hartu ahal izan ditzaten.

Marketinga (AMA - American Marketing Association)

Marketinga enpresa batean produktuak eta zerbitzuak merkatuan modu eraginkorrean sustatzeko eta saltzeko jarduera da. Jarduera honek honako...

Ekoizpen Faktoreak

Ondasunak eta zerbitzuak ekoizteko erabiltzen diren oinarrizko elementuak dira:

• Baliabide Naturalak (Lurra): Naturan jatorria dutenak.
• Kapital Ondasunak: Enpresaren titulartasunpeko ondasunak, dirua eta elementu fisikoak (ekipamendua) barne.
• Lana: Ekoizpen-prozesuan parte hartzen duen ordaindutako giza jarduera fisiko edo intelektuala da.
• Enpresa-Ekimena: Ez da nahikoa baliabide naturalak, lana eta kapital ondasunak izatea. Langileak gidatzen ere jakin behar da, eta enpresaburuen eginkizunak dira horiek.

Merkatua

Saltzaileek eta erosleek egiten dituzten salerosketa-jardueren multzoa da.

Errentaren Fluxu Zirkularra

Familien eta enpresen artean, merkatuen bidez, sektore publikoak araututa, ondasunen eta errentaren trukea bereizgarri...

Patenteak

Patenteak zerbait egiteko bide berria eskaintzen duen edo arazo baten aurrean konponbide tekniko berria eskaintzen duen produktu edo prozesu baten gain aitortzen den eskubide esklusiboa da. Asmakuntzari buruzko informazio teknikoa ematen duen dokumentua eskaera aurkeztu behar da OEPMn. Ordutik 20 urte igaro arte gozatuko du Espainia mailan bere asmakuntzaren babesaz. Epe hau igarotakoan publikoa bilakatuko da asmakuntza. Titularrak saldu egin ahal du patentearen eskubidea hogei urte hauetan. Espainiatik kanpo babesteko asmakizuna, beste herrialdeetako Patenteen Bulegoan, edo Europako Patenteen Bulegoan edo Nazioarteko Patenteen Bulegoa daude.

Asmakuntzak

Asmakuntzak zerbait berria izan behar du, hau da, bere teknikoan existitzen diren...

Merkatu Kuota eta Lehia

Zer da merkatu kuota handitzea?

Enpresa batek bere merkatu kuota handitzen duenean, gehiago saltzen du eta, ondorioz, merkatuaren zati handiagoa hartzen du.

Zergatik dira lehia perfektuko enpresak prezio onartzaileak?

Enpresa batek prezioa igotzen edo jaisten saiatzen bada, diru gutxiago irabaziko luke.

Zergatik ez dira lehia perfektuko mozkinak apartekoak epe luzean?

Lehia perfektuko mozkinak ez dira inoiz apartekoak izango epe luzean, enpresak prezio onartzaileak direlako. Epe luzean, eskatzaileen beharrak eta prezioak aldatzen direnean, enpresek ere erantzun dezakete prezio-aldaketekin.

Nola banatzen dira etekinak lehia perfektuan? (bi aukera)

• Zatiak banatzea: Enpresa bakoitzak bere merkatu kuotaren arabera zerbitzu gehiago