Beste ikastaroak mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

1. Clara Campoamor eta Emakumeen Sufragioa

1.1. Testuaren Kokapena eta Sailkapena

• Iturria: Lehen mailako iturria (hitzaldiaren transkripzioa).
• Data eta testuingurua: 1931ko irailaren 1a, II. Errepublikako Gorte Konstituziogileetan.
• Tipologia: Ahozko diskurtso politiko eta soziala.
• Egilea: Clara Campoamor.
• Hartzailea: Gorteetako diputatuak eta publiko orokorra.
• Helburua: Emakumeen sufragioaren aldeko aldarrikapena.

1.2. Testuingurua

• II. Errepublika 1931ko apirilaren 14an aldarrikatu zen, Alfontso XIII.a erbesteratu zenean. Berehala, konstituzio berri bat sortzeko prozesua hasi zen. Behin-behineko gobernua osatu zenean, Alcalá Zamora Errepublikako presidente bilakatu zen. Hauteskundeetan ezkertiarren eta sozialisten koalizioak irabazi zuen. Emakumeen

KANT; 4. SAPERE AUDE: “Ilustrazioa gizakiaren irteera da bere erruzko adingabetasunetik”

Adingabetasuna: beste pertsonen gidaritzarik gabe ibiltzen ez jakitea. Norbere adimenaz baliatzeko ezintasuna.

Erruzkoa: berez erabaki dezakegu baina kuraia (adorea) falta zaigu. Gizadia historian adingabe bihurtu da → bada garaia hortik irteteko. “Sapere Aude” = Ausartu jakitera = ausart zaitez zure adimenaz baliatzera.

ZERGATIK GARA ADINGABE?

Gure alferkeria eta koldarkeriagatik → naturaz badugu pentsatu eta erabakitzeko gaitasuna. Horregatik tutore batzuei oso erraza bihurtu zaie gure gainetik jartzea.

Tutore: erregea + noblezia, eliza, morala → menpekoak izatea onartu dugu. Gainera tutore horiek gure egoeraz aprobetxatzen dira eta beldurra...

Industria eta Enpresa Kontzeptuak

Definizioak

Industria

Industria hainbat prozesu eta jarduera dira, non lehengaiak moldatu eta produktu berriak sortzen diren. Produktuak oso desberdinak izan daitezke, eta horren arabera industria mota desberdinak ere badira.

Enpresa edo Konpainia

Enpresa edo konpainiak gizarteari ondasunak eta zerbitzuak eskaintzen dizkion erakundeak dira, eta beren helburua baliabideak (hala nola kapitala eta lana) modu eraginkorrean kudeatzea da.

Holding

Holding bat enpresa-talde bat da, beraren gainetik dagoen enpresa-ama baten pean dagoena. Enpresa-amak erabakitzen du taldeko enpresek jarraituko duten estrategia. Adibidez, Inditex, Amancio Ortegarena dena, enpresa-ama bat da, eta bere pean daude enpresak: Zara, Bershka, Massimo...

LABURPENA: Descartesek dio zenbait pertsonak Jainkoaren eta arimaren existentzia arrazoimenaren bidez onartzen dutela, eta beste batzuek, berriz, fedearen bidez. Hala ere, badira ideia horiek ulertezintzat jotzen dituztenak, materiaz bestelakorik pentsatzeko gai ez direlako.

Enpirismoaren Ezaugarri Nagusiak

Enpirismoak ezagutza zentzumenetan eta esperientzian oinarritzen du, eta honako ezaugarriak ditu:

• Zentzumenekiko konfiantza: Ezagutza guztia esperientzia zuzenean oinarritzen da, eta zentzumenak dira errealitatea ulertzeko oinarri nagusia.
• Ezagutza partikularra eta indukzioa: Ezagutza unibertsala partikularretik abiatuta lortzen da. Indukzio bidez, behaketetatik ateratako lege orokorrak ezartzen dira.
• Kontraesana arrazionalismoarekiko: Enpirismoak

Arrazionalismoa

• Arrazoiarekiko konfiantza osoa: Ezagutza lortzeko iturri bakarra arrazoia da, ez tradizioa edo fedea.
• Sentipenezko ezagutza ez da fidagarria: Zentzumenen bidez lortutako ezagutza askotan engainagarria da.
• Mundua arrazionala da: Gertatzen den guztia arrazoiaren bidez azal daiteke.
• Ideia jatorrizkoak: Arrazoiak egia batzuk lor ditzake ideia jatorrizkoetatik, lehenik intuizioaren bidez eta ondoren dedukzioaren bidez.
• Metodo apriorikoa: Ezagutza lortzeko metodo bakarra matematikaren apriorizko metodoa da.
• Ikuspegi mekanizista: Mundua makina bat bezala funtzionatzen du, lege naturalen menpe.
• Subjektibismoa: Arima da lege mekanikoen menpe ez dagoen bakarra, askatasuna duelako.

Descartesek ezagutza bateratzeko metodo kartesiarra proposatu...

Iturriaren Azterketa eta Testuingurua

Testua La lucha de clases astekarian argitaratutako artikulu baten pasarteez osatuta dago. Lehen mailako iturria da, garaikidea izanik, eta Bizkaiko langileen lan eta bizi baldintzei buruzko iritziak plazaratzen ditu.

Egilea Tomás Meabe izan daiteke. Testua publikoa da eta Bizkaiko langileei zuzendua dago. 1896ko maiatzaren 23an argitaratu zen Bilbon.

Lan Baldintzen Hobekuntza eta Mobilizazioa

Dokumentuak Bizkaiko meatzarien lan baldintza gogorrak hobetzeko langileak mobilizatzeko beharra aztertzen du. Testuak hainbat gertaera eta aldarrikapen nagusi deskribatzen ditu:

• Maiatzaren 1eko mitina: Langileek batzordea osatu zuten abusuei aurre egiteko.
• 1890eko greba orokorra: Langileek lanaldia murriztea lortu zuten,

Fronte Popularra: Kausak eta Sorkuntza

Fronte Popularra 1936an sortutako ezkerreko eta errepublikanoen koalizioa izan zen. CNTren boto-eskariari esker, diktaduraren aurreko azken hauteskunde demokratikoetan gobernua lortu zuten. Hau ondorengo arrazoiengatik gertatu zen:

• 1934ko urriaren 4an, iraultza bilakatu zen alderdi sozialistak deitutako greba orokorraren errepresioak zauri handia eragin zien ezkerreko alderdiei, liderrak espetxeratu edo erbestera ihes egitera behartuz. Alderdi politikoak lider argirik gabe geratu ziren, noraezean.
• Lerroux eta CEDAren gobernuak, aurreko gobernu ezkertiarrak martxan jarritako erreformak geldiarazten ari zen, oraingoan iraultzaren aitzakia erabiliz. Besteak beste, Kataluniako estatutua indargabetu zuten.
• Falangea

Merkatua eta Lehia

1. Merkatua eta Lehia:

• Lehia Perfektua: Funtzionamendu askea, ez dute prezioan eraginik, egoera perfektua, produktu berdinak prezio berdinean.
• Lehia Ez-Perfektua: Ez daude baldintza berdinetan, enpresa batzuek eragina dute prezioan.

2. Ezaugarriak: Enpresa kopuruak prezioan baldintzatzen du. Enpresa gutxi badaude, prezioa handiagoa da. Produktu desberdinak beste produktu batzuengatik. Tentsio motak erabili (publizitatea).

3. Merkatu Hesiak: Sartzeko/irteteko oztopoak. Lehiakideen baino prezio txikiagoa, posizioa mantendu, mozkina gora. Beste produktuengatik desberdindu. Sartzeko inbertitu. Irteteko ordaindu edo inbertitutako zati bat galdu.

Lehia Perfektua

4. Lehia Perfektua: Sartzeko erraz, ondasun/zerbitzuak borondatez trukatzen...

Testu honetan, Nietzschek bere burua goraipatzen du, Mendebaldeko kulturaren epaile handienetzat hartuz. Kultura hori dinamitatzera dator, zerbait berria sortzeko beharra aldarrikatuz.

Nietzschek bere buruaz hitz egiten digu Mendebaldeko balioen suntsitzaile gisa aurkeztuz. Bizitzako alderdi dionisiarra aldarrikatzen du eta Mendebaldeko moral kristauaren aurka, inmorala dela esan du.

Nietzschek Mendebaldeko gizartean ontzat eta txartzat hartuak izan diren alderdiak bereizten ditu, horri kritika eginez. Bizitzaren alderdi apoloneoa dionisiarrari gainjartzen zaiola kritikatzen du.

Nietzschek Kristautasuna eta Jainkoaren ideia kritikatzen ditu. Hauek asmakizun hutsa direla dio, bizitzan benetan merezi duen hori ordezkatzeko sortuak.

XIX. Mendeko Pentsamendua