Beste ikastaroak mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Foruen Amaiera eta Kontzertu Ekonomikoa

Gerraren amaierak mendeetan indarrean egondako foru-sistema bertan behera geratzea ekarri zuen. Gobernuak onartutako 1876ko legearen bidez, foruak deuseztatu ziren eta ondorio hauek izan zituen Euskal Probintzietan:

• Nahitaezko soldadutza ezarri zen.
• Gobernadore zibilak ezarri ziren.
• Espainiako kode zibila eta penala aplikatu ziren.
• Batzar Nagusiak desegin eta haien ordez Probintzia Diputazioak eratu zituzten.
• Espainiako Ogasunari ekarpenak egiteko betebeharra ezarri zitzaien.

Azken puntu honetarako, gobernuak eta diputazioek Kontzertu Ekonomikoaren sistema sortu zuten. Haren bidez, kupoa ezarri zen; hau da, estatuari urtero eman beharreko diru kopuru jakin bat. Diputazioek biltzen zuten kupoa, zergen bidez....

Diktadura Nazia

Administrazioan

Oposizio barik utzi ondoren, alderdi naziak berehala kontrolatu zuen administrazioa.

Armadan

Hitler armadako burua zen, eta ofizialek leialtasun-zina egin behar zioten.

Kontzentrazio Esparruen Helburua

Oposizio politiko eta sindikaleko buruzagiak bertan sartzea.

Reicheko Poliziak

Gestapok (Estatuko polizia sekretua) eta SSek (alderdiko polizia militarizatua) erabateko zigorgabetasunez jarduten zuten, eta polizia-estatu beldurgarria sortu zuten.

Burua

Himmler, SSen eta Gestaporen burua, Reicheko polizia guztien buru izendatu zuten.

Eginkizun Garrantzitsuenetako Bat

Naziak juduak jazartzen hasi ziren.

Juduen Aurkako Jazarpena

1. Judutar biltegien aurkako boikota ezarri zen.
2. Administraziotik atera zituzten.
3. Unibertsitateetatik atera

...

Garapen Poloak

Industria-oinarria zuten hirietan planteatutakoak: Coruña, Vigo, Sevilla, Valladolid, Zaragoza, Granada, Kordoba, Oviedo, Logroño eta Villagarcia de Arosa.

Eskala Ekonomia

Produkzio-segida handiak prezio baxuan.

Parke Teknologikoa

Udaletxeak teknologia berriak biltzen dituen enpresen eskura jartzen dituen lurzoru industrialak dira.

Industria Sektoreak

Industria-jardueraren adarrak dira, lehengai, teknika eta makineria berberak erabiltzen dituztenak, lanbide-prestakuntza bera eskatzen dutenak, produktu mota berberak lortzen dituztenak, merkatu berberetan lehiatzen direnak eta antzeko lekuetan ezartzen direnak.

Ekipo-ondasun Industria

Produktu erdilanduak ondasun bihurtzen dituzte, gero beste industria batzuek erabiltzeko.

Energia

...

Ureztaketa: Zer da eta zertarako?

Ureztaketa nekazaritzako jarduera bat da. Uztek prezipitazioetatik hartzen duten uraren osagarria ematen du, eta, horrela, uztak ez daude prezipitazioen gorabeheren, urritasunaren edo eskasiaren menpe, eta uzten etekinak hobetu egiten dira.

Ureztaketa asko hedatu da XX. mendean.

Ureztaketa motak: Intentsiboa eta Estentsiboa

Kasu batzuetan, ureztaketa intentsiboa egiten da, aire zabalean edo berotegien barruan. Horri esker, urtean bi edo hiru uzta lortu daitezke, batez ere frutak eta barazkiak.

Beste kasu batzuetan, ureztaketa estentsiboa da nagusi; uzta bakarra ematen du auzoko lehorreko sailekin batera, baina etekin askoz handiagoak lortuz.

Banaketa geografikoa Penintsulan

Oro har, ureztatutako inguruak gutxi dira,...

Aristoteles: Poeta Imitatzailea (Mimesia)

Platonen ikaslea. Artistaren inguruko ikuspegi berria.

Poetikaren eta Erretorikaren Zatiak

• Ohar multzo bat
• Tragediaren azterketa
• Teoria eta kritika

Poesiaren Kontzeptu Nagusiak: Mimesia edo Imitazioa

• Poetek natura imitatu behar dute.
• Imitazioa ez da kontzeptu negatiboa; funtsezkoa da poesian.

Poetek ez dituzte gauzak diren bezala aurkezten, irudikapena baizik.

Poesiaren Beste Kontzeptua: Egiantza

Lope de Vega: Klasizismoaren Haustura

Hiru Unitateen Haustura

Hiru unitateak hausten ditu, ez baitira produktiboak. Bere obrak ez dira egun batean edo leku batean gertatzen, eta pertsonai gehiago sartu nahi ditu. Ekintza bakarraren araua oso mugatzailea da berarentzat.

Helburua: Jendearen Atentzioa Erakartzea

Oreka bat nahi...

Simone de Beauvoir: "Bestea" eta Askatasuna

Simone de Beauvoirren abiapuntua da konturatzea gizateriaren kultura-ekoizpenak —artea, hizkuntza, jakintza— gizona dutela erreferente nagusi. Gizona da beti eredu estandarra eta neutroa, eta horren ondorioz, emakumea “Bestea” bihurtzen da, hau da, ez da subjektua, baizik eta gizonaren aldean definitzen den izakia.

Beauvoirrek dioenez, femeninoa ez dago gizakiaren kontzeptuan barneratuta, baizik eta periferian kokatzen den atributu espezifiko bat da. Emakume izatea ez da zerbait naturala edo berezkoa, baizik eta gizonek diseinatu eta definitu duten zerbait, emakumeak kontrolatzeko.

Gizonek idatzi dute historia, hitzez hitz eta sinbolikoki, eta horrek emakumeak bizitzatik, politikatik eta ekoizpen...

Estatua: Definizioa eta Funtzioak

Estatua goi-aginte gorena da, herritarren bizitzaren alderdi batzuk arautzen dituena eta lurralde baten gainean agintzen duena. Inork edo ezerk ez du estatuaren boterea gainditzen (botere osoa du), eta estatuak arriskuetatik babesten gaitu.

Estatuaren beharraren inguruko ikuspegiak

• Estatuaren beharraren aurkako ikuspegiak:
  • Anarkismoa: Botereak eta aberatsek herria zapaltzen dutela uste du.
  • Komunismoa: Legeen eta epaitegien administrazioa boteretsuen mesedetan funtzionatzen duela dio.
• Estatuaren beharraren aldeko argudioak:
  • Indarkeriaren monopolioa (kontrol osoa) gizarte mugatu eta kontrolatu bat izateko.
  • Guztien ongizatea bermatzeko, ingurumena zainduz eta beharrak dituztenei lagunduz.

Teoria Kontraktualistak: Estatuaren

...

XVIII. mendeko Ilustrazioak tradizioaren eta erlijioaren ideia dogmatikoak baztertu eta arrazoiaren erabilera askea aldarrikatu zuen. Kanten "Zer da Ilustrazioa?" obran adierazten denez, haren leloa "Sapere Aude" izan zen. Ilustratuen ustez, arrazoia modu askean erabiltzeak aurrerapen zientifiko, politiko eta etikoa ekarriko zuen, eta, ondorioz, gizartea utopiara gerturatuko zen.

Ilustrazioaren Idealak eta Errealitate Gordinak

Baina hori ez zen gertatu. XX. mende hasieran bi mundu-gerrek, eta bereziki bigarrenak, bonba atomikoarekin eta heriotza-esparruekin, argi utzi zuten gizateria desagertzetik hurbilago zegoela. Ilustrazioaren idealak bide arriskutsua hartu zuen. Nola bihurtu zen amets ilustratua gehiegikeria totalitario?

Frankfurteko Eskola

...

Kreditu dokumentarioa: Tresna honek esportatzaileari ordainketa jasoko duen bermea ematen dio, inportatzailearen bankuak ordainketaz arduratuko delako. Nazioarteko merkataritzarako funtsezko tresna da, arrisku komertzialen aurrean babes handiena eskaintzen duen ordainbidea baita. Hainbat mota daude: kreditu dokumentario ezeztaezina, kreditu dokumentario ezeztagarria, kreditu dokumentario berretsia, ageriko kreditu dokumentarioa eta eperako kreditu dokumentarioa.

Esportaziorako kreditu asegurua: Inportatzaileak ordainduko ez duen arriskuari aurre egiteko kontratatzen da. Esportatzaileak poliza bat ordaintzearen truke, aseguru konpainiak estaliko luke inportatzaileak ez ordaintzea. Aseguruak eragiketa hauen estaldura eskaintzen du: ondasunen esportazioa,...

Arrazoiaren Erabilera Publikoa eta Pribatua

Ilustrazioa aurrera egin dadin, askatasuna ezinbestekoa da, pentsamendu- eta adierazpen-askatasuna, hain zuzen ere. “Arrazoitu, baina obeditu”. Hau da, ordena publikoa errespetatu eta mantendu egin behar dugu, kaltetu gabe.

Horrenbestez, Kantek arrazoiaren bi erabilera desberdintzen ditu: lehenik, erabilera publikoa. Hau norberak pentsatzen duena askatasunez besteei zuzenean azaltzea da. Hori ezinbestekoa da gizartean hobekuntzak eta aurrerapausoak eman daitezen. Adibidez, irakasle batek artikulu batean gizartearen arazoak konpontzeko proposamenak idazten dituenean.

Bestalde, arrazoiaren erabilera pribatua dago. Hau edozein pertsonari dagokion funtzionario-postu edo kargu jakin baten aurrean izan...