Beste ikasgaiak ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

“Dopin” hitza Aipatzen dugunean, burura etortzen zaizkigun  Izenak oso ezagunak omen dira: Pantani eta Amstrong txirrindularitzan, Virgini Berasategi triathlonean eta Marte Dominguez atletismoan, esate Baterako. Dirudienez, azken urteotan, dopin-kasuak ugaritu egin dira eta kirol Izar anitz daude sumopean; batzuk zigortu dituzte gogor eta lortutako tituloak Eta doluminak kendu dizkiete.

Zer esanik ez, Eskuartean daukagun gaia aztertzean, galdera asko sortzen zaizkigula; zergatik Kirolariek hartzen dute dipnerako substantziak? Zer motako insteresak daude Kirol-industrian dopina babesteko? Merezi al du dopinaren bidea hartzeak Emaitzak lortzeko? Personalki uste dut baietz,, merezi duela, baina bakarrik Eliteko kiroletan, hau da, kirola ogibide

...

Izen bereziak eta arruntak: pertsona ezagun eta bakar bat aipatzeko erabiltzen ditugu. Arruntak: mota bereko gauzak edo izakiak adierazteko erabiltzen dira. Arruntak bi multzotan sailkatu: zenbakarriak eta zenbakaitzak. Izenordaina: izenaren ordez agertzen da eta bakarrik osatzen du IS. Pertsona izenordainak: arruntak eta indartuak. Izenordain zehaztugabeak: Galdetzaileak eta galdetzaileetatik eratorriak. Bihurkariak. Elkarkariak. Adjektiboak:izenari laguntzen agertzen da eta bere zeregina izenari buruzko informazioa ematea da. Graduatzaile askeak. Graduatzaile atxikiak. Posposizioak: Posposizio atzizkiak: nor,nori, noren eta nork. Posposizio askeak:beste guztiak. Aditzondoak:bakunak:atzo, gero... Eratorriak: -ki,(ederki) -ka -ro -to -rik -

...

Aliterazioa: hitzen multzoan hots bera edo antzekoak errepikatzean datza. Onomatopeya: naturako eta inguruko soinuak imitatzen dituen hitza edi hitz taldea da. Paranomasia edo htz jokoa: oso antzeko hitzak elkarrengandik hurbil ipimtzena. Palindromoa: ezkerretik eskuinera eta eskuinetik ezkerrera berdin irakur daitekeen hitzari edo esaldiari esaten zaio. Sirrilikandentzia: bi bertso lerro edo gehiago atzizki berberarekin amaitzea. Tautograma: testuko hitz guztiak letra berrakin hasteari esaten zaio. Anagrama: hitz bateko letrak nahastu eta beste hurrenkera batean jarrita sortzen den hitza da. Hiperbatona: esaldiaren hitzen ordena logikoa aldatzean datza. Asindetona: juntagailuak eta lokailuak ezabatzea da. Polisindetona: asindetonaren kontrako...

moduzko perpausak.zelan edo nola kontestatzen dion galderari.konparaziozkoa.bezain,baiño,gehiago hitzak daukate esaldian.helburuzkoa.zertara?eta zertarako?galderari erantzuten diete.kausaskoa.zergatik galderari erantzuten dute.baldintzazkoa.baldintza bat dute.kontsekutiboak.hain/hanbeste/hainbat...+ non/ezen...bait-/-en.kontzesiboak.esaerak.azko daki zaharrak,erakutsi beharrak.zaharrak asko dakitela urte asko dutelako.zaharrek,atzo,atzo,azto,gazteek ,etzi,etzi,etzi.gasteak futuruari begiratzen dute eta zaharrek iraganari.zahar ele,zuhur ele.zahar konsejuak,konsejo prudente.

1839ko urriaren 25eko legea

Testu juridiko eta publiko hau gorteek egin eta Maria Cristina erregeordeak berretsi eta jakinarazitakoa da. 1839ko urriaren 25ean idatzi zen eta Euskal Lurraldeari zuzenduta zegoen.

Lege honen bitartez Euskal lurraldeetako, Nafarroa barne, foruak berresten zuen baina << monarkiaren batasun konstituzionalari kalterik egin gabe>>. (1.art)

Horrez gain lurralde hoiekin negoziatu ondoren foruak konstituzioari egokitzeko aldaketak egon beharko direla dio.

Fernando VIIa hil zenean, gerra zibila sortu zen ondorengotzagatik. Batzuk Karlos Maria Isidro infantearen aldekoak ziren (karlistak) eta bestea Isabel Iiaren aldekoak (liberalistak). Lehenengo gerra Karlistak Euskal Herrian eragin handia izan zuen. Lehen fasean

...

Ozono geruza edo ozonosfera Lurraren atmosferako gas geruza da, ozono kontzentrazio handikoa. Geruza honek eguzkiaren frekuentzia handiko argi ultramorearen %97-99a xurgatzen du, beronek planetako bizitza kalte baitezake. Geruza hau estratosferan dago, 15 eta 35 km artean, planeta guztia inguratzen.

Energia kantitate handiak oxigeno molekulekin kontaktuan sartzen direnean ozonoa sortzen da, hauek atomo bakarretan zatituko dira oxigeno molekulekin erreakzionatzeko. Katalizatzaile baten bidez erraztuko da erreakzioa eta ozono molekulak sortzen dira. Gas hau oso ezegonkorra da eta hirugarren oxigeno atomoak normalean ihes egiten du segundo batzuk pasatzen direnean. Ozonoa oso gas ahula da eta kloroarekin edo giza ekintzen ondorioz atmosferara...

Hitz elkarketa: esanahi jakin bat duten bi hitz lotzen dira kontzeptu berri bat lortzeko ej. elezahar eztabaida
Eratorpena: hitz bati aurrizkiak artzizkiak edo atzizkiak erantsiz hitz berriak sortu. ej. berrikusi erabili
ej. de mailegutza: internet tabi koktail
Zabalkuntza semantikoa: lehendik esanahi bat duen hitzari beste esanahi bat ematea ej. ebaki(moztu) kafea ebaki
Berrezarpen lexikala: galdurik edo galtzear dagoen hitz bat berreskuratu eta beste esanahi bat ematea. ej lanbas (trapu zatiz eginiko erratza) lanbas( fregona)
Berrikuntza fonologikoa: hitz bati aldaketa fonetiko bat dela eta beste esanahi at ematean datza. ej. potolo potxolo
Zientzia Fikzioa:Ezaugarriak:Narrazio fantastikoak dira,zientziak eta teknologiak gizartean eta gizakiarengan...

Lexikoa: huts egin kale egin,omenez ohorez,ordoki lautada,azpiratu garaitu,aldaroka balantzaka,zerraldo siku, akitu nekatu, gutizia desioa. Ekintza-/ondorio-atzizkiak: Aztzizkien artean badira batzuk ekintza edo ondorioa adierazten dutenak. -kuntza izen abstraktuak sortzen ditu eta ekintza edo ondorioa adierazten du. zapaldu+kuntza: zapalkuntza -dura/-tura: batzuetan ekintza eta beste batzuetan ondorioa adierazten du: hedatu+-tura: hedadura. -(k)ada: kolpea edo ondorioa adierazten du. izenei eta aditzei lotzen zaie. harri+kada: harrikada. Bait- menderagailuaren idazkera: Bait+h=baih- +l=bail +n=bain +n=bain-+z=baitz- +d=bait- Gramatika: Ondorio-perpausek menderakuntza bidezko perpausak dira. Mota horretako perpausek kausa baten ondorioa...

1. Mundu gerraren aldiak: - Mugimenduen gerra: Alemaniarren planaren porrota: Alemaniaren planaren helburua mendebaldeko frontean garaipena ahalik eta azkarren lortzea zen, baina planak porrot egin zuen. - Posizioen  gerra eta ahitzeko gerra: Fronteak egonkortu egin ziren, eta armadek posizioak hartu zituzten. Lurrean egindako zuloetan babesten ziren, lubakietan; bertan, soldaduak pilatuta bizi ziren. Fronteak egonkortu zirenez, eta mugimenduen gerra alboratuta, bi taktika berri baliatu behar izan zituzten: pasabideak irekitzen saiatzea eta etsaiaren indarra ahultzea. Hala ere, ez zuten emaitza positiborik lortu. 1917ko krisitik gerraren amaierara: Bi gertakarik, gerraren joera aldatu zuen: Ameriketako Estatu Batuen esku-hartzea eta Errusiako...

Trantsizio garaia

1. Trantsizio garaiaren ezaugarriak

            1975etik 1982ra bitarteko garaiari Trantsizioa deitzen zaio: Franco jenerala hil , alderdi sozialistak eskuratu zuen boterea.

            Modu baketsuan egin zen erreforma demokratikoa; hainbat faktorek bat egin. Espainian nahiko ondo eman zen Trantsizioa Euskal Herrian izan ezik.

1.1 Faktore politikoak:

            Espainiako errege Joan Karlos I.a. Erregimenak utzitako botere guztia jarri zuen demokraziaren zerbitzura. Francok legez kontra eduki zituen goi botere politikoak. Caudilloak botere guztiak zituen , baina erregeak, ez.

            Politikari erreformistak txertatzearen aldeko apustua egin, erreforma edo aldaketa politikorako prozesua...