Karl Marx: Materialismo Historikoa eta Pentsamenduaren Gakoak
Karl Marxen ekarpen teoriko nagusia da, historiari buruzko ikusmolde ekonomikoa. Historian zehar izandako gizarte-antolaketak honela sailkatu zituen Marxek: komunismo primitiboa, gizarte esklabista, gizarte feudala, kapitalismoa eta sozialismoa.
Materialismo Historikoaren oinarrizko kontzeptuak:
Produkzio-modua: Gizarte osoa (egitura ekonomikoa, juridiko-politikoa eta ideologikoa) eta horien artikulazioak osatzen du.
Produkzio-harremanak: Jabeen eta ekoizleen arteko harremanak dira.
Produkzio-indarrak: Gizakien produkzio- edo lan-ahalmena dira. Garapenaren menpe daude.
Produkzio-modu batetik bestera pasatzeko Iraultza soziala (gizarte osoa aldatzen duena) egin behar da, hau da, klaseen...
Karl Marxen helburua sozialismo zientifiko bat eraikitzea zen, eta horretarako gizartearen eta historiaren azalpen zientifiko-logikoa plazaratu zuen. Marx materialista izanik, ekonomiari lehentasuna eman zion, hori baitzen bere ustez historia mugitzen zuena.
A) Gizarte Egitura
1. Azpiegitura
Bi ardatz nagusi bereizten dira hemen:
Ardatz ekonomikoa: Ekoizpena lortzeko behar diren faktoreak.
Lan indarra: Langilea eta bere prestakuntza hartzen dira kontuan: kalitatea, mentalitatea, motibazioa, etab.
Ekoizpen Bideak: Emaitza ekonomikoak lortzeko sortzen diren tresneria, lurrak, baliabideak, etab.
Ekoizpen Indarrak: Lantegi eta baliabideen arteko harremana adierazten du, gizarte batek ekoizteko dituen ahalmenak. Ekoizpen indarrean oinarrituta, gizartearen
simbolismo: subjetismo. linguagem vaga, fluída, que busca sugerir em vez de nomear. abundância de metáforas, comparações, aliterações, assonancias, sinestesias. culto ao soneto e outras formas de composição poética. antimaterialismo, antiracionalismo. misticismo, religiosidade. interesse pelas zonas profundas da mente humana e pela loucura. pessimismo, dor de existir. interesse pelo noturno, pelo mistério e pela morte. retomada dos elementos da tradição romantica. parnasianismo: objetivismo. linguagem precisa, objetiva e culta. busca pelo equilíbrio formal,preferencia pelo soneto, materialismo, racionalismo. contenção dos sentimentos. interesse por termos universais(natureza, amor, poesia). retomada de elementps da tradição
Adverbios=Aditzondoa,Aditzlaguna=Izen sintagma+erlatiboa. Perpausa:perpausaren barruan,IS subjetua eta AS predikatua.IS subjetuaren funtzioa bete dezaketen deklinabide kasuak IS nor/IS nork.AS ren osagai nagusiak:Adberbioak(aditzondoak eta aditzondoak)+IS nori(zeh. obj)+ IS nor(objetu zuzena edo predikatu osagarria)+aditza.Atributua:Aditzak berak baino informazio garrantsitsuagoa ematen du.neska hori bizakorra da.Aditza:Ekintza,egoera edo gertaera adierazten duen hitza da.Aditz iragankorrak:amak sagar bat jan du,amak niri musu eman dit.Iragangaitzak:ama gaztea da
aldaera estandarra komunitate batean prestigiozko funtzioak betetzeko hautatutako hizkuntz aldaera.eskolan,hedabideetan,zientziaren eremuan zein administrazioan komunikatzeko gehien erabiltzen den aldaera.hizkuntza minorizatua botere politikoek errekinozitu gabeko hizkuntza izanik,hiztunek etxerako edo lagunarterako soilik gordetzen duten hizkuntzan duten hizkuntza,erabilera eremu jasoetan estatuko hizkuntza nagusia erabiltzera behartuta daudelarik.diglosia hizkuntza baten lekua beste batek hartzen duenean gertatzen den egoera,hiztunek baliorik ematen ez diotelako,edo behar sozial jakin batzuk betetzen ez dituelako,euren hizkuntza alde batera uzten dutenean.ama-hizkuntza haurtzaroan ikasitako lehen hizkuntza,gehienetan gurasoengandik ikasita....
jokatugabeak: ez digutenak informaziorik ematen. ez pertsona ez modua (partzizipioa, infinitiboa, gerundioa) jokatuakinformazioa ematen dutenak bai modua, denbora... trinkoak: forma bakarra duten aditak laguntzailerik behar ez dutenak perifrastikoak:komposatuak direnak aditz nagusia+laguntzailea Aditzaren Atalak
Partizipioa:(egon, zabaldu..
Aditzoina: adaitz nagusiari bukaera kentzen diogunean geratzen den zatiari. Aditz izena: -tzea eta -tea erabiltzen dugunean nominalizatzeko. Aditz erroakEdozein hitzen adierazlean ageri den oinarrizko segmentua, beti ageri dena, flexio eta erator hizki guztiak kendu ondoren geratzen dena ,
