Beste ikasgaiak ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Etika Formalak edo Betebeharraren Etikak: Ezaugarri Nagusiak

Etika formalek jokabidearen forma orokorra edo izan behar duen asmoa ezartzen dute, edozein delarik ere jokabide zehatz hori. Jokabide bat ona da asmo jakin batekin eginda badago. Esate baterako, gure betebeharra errespetatzea edo gure buruarekin zintzo jokatzea, emaitza edozein delarik ere, eta, beraz, nire jokabideak zoriontsu egiten nauen edo ez kontuan izan gabe. Filosofo nagusiak: Kant, Nietzsche, Sartre eta Habermas.

A) Kant eta Nahimen Ona

Immanuel Kant filosofo alemaniarraren ustez, jokabide bat jokabide on bilakatzen duena ez da jokabidea bera, baizik eta jokabidea zer asmorekin egin genuen. Kantek bereizten dituen hiru ekintza mota hartu behar ditugu kontuan:

• Betebeharraren

Metodologian aurkitu diren printzipio nagusienak honako hauek dira:

Aktibotasun-printzipioa (Zaintza)

Irakasleak haurrak kontuan hartuz, errespetatuz, arreta jarriz, irribarrez, gorputz-mugimenduekin, keinuz eta laztanak eginez zaintzeko ardura izango du.

Banakotasun-printzipioa

Bakoitzak bere erak, interesak eta gustuak ditu, eta guk horiei erantzun behar diegu. Talde heterogeneoak eratzen ditugunean, espazioak, denborak eta baliabideak malgutu eta dibertsifikatu beharko ditugu. Horretarako, gela txokoetan eta tailerretan banandu daiteke, bakoitzak bere kabuz lan egiteko edo jolasteko denbora emanez, eta baliabide anitzak eskainiz.

Sozializazio-printzipioa

Jaiotzen garenetik komunikatzen eta sozializatzen ari gara, eta prozesu hau gertatzeko eragileak...

Marxismo — oinarrizko kontzeptuak

Gizarte egitura (Gainegitura)

Kapitala eta burgesiak osatzen dute egitura hori, eta ideologiak daude langileak menperatzeko. Prozesu guztien onura burgesiari eramaten zaio, nahiz eta lanik egin ez.

Historia

Denboran zehar zer ekoiztu den eta lehengaiak nola transformatu diren aztertzen du historia. Ekoizpen-prozesu mota guztiak beti izan dira harreman menpekotzen arabera egituratuak: batzuk nagusiak (jaunak), eta besteak menpekoak.

Ideologia

Ideologia interesdunen jakintza da. Burgesiak ideologiaren bidez langileak menperatu nahi ditu eta ez du egia osoa erakusten.

Iraultza soziala

(Engelsen ikuspegitik) Iraultza horrek berdintasuna bilatzen du: makinak ekoizten dutena guztion artean banatzea. Helburua da langileen...

Ideologia-alienazioa:

Ideologia giza kontzientziaren produktu bat edo kontzientzia moten deformazio bat da. Ideologiak lanaren banaketarekin sortzen dira; une horretan hasten da kontzientzia giza praktikatik banatzen. Hona hemen oinarrizko argudioak eta azalpenak:

- Gizakiak teoriak egiten hasten dira produkzio-jardueratik eta praktiketatik bereizita daudenean.

- Kontzientzia-motak sortzen dituztenak, eta irudimenaren produktua den zerbait erreala bezala besteek hartarazten dietenak, benetako errealitatearen ordezko ikuspegi bat sakontzen dute.

Ondorioz, gizakiak ez du naturaren indarrak edo bere arteko harreman sozialak menperatzen; hortaz, eraikuntza mentalak sortzen dituzte, eta era eraikitako irudimen-produktuok erreala balira bezala onartzen...

Marx eta Klase Borroka: Oinarriak

Marxek, Engels bezala, momentu bakoitzeko gizartea klase borrokaren ondorioa dela uste du. Historian zehar zapaltzaileak eta zapalduak egon dira, eta hauen arteko liskarrek sistema ekonomikoa baldintzatu egin dute, azpiegitura zehatzagoak izanik. Gero, azpiegituran oinarritutako gainegitura dator: gobernua, ideologia, eta abar.

Klase Borroka Historian zehar

Antzinako Inperioetatik Iraultzetara

Alde batetik, egia da betidanik, gizarte guztietan bizimodu erosoa eraman duten pertsonak egon direla, betiere beste batzuen lanari esker noski. Adibide moduan ditugu antzinako inperioak, hala nola Erromatar Inperioa, non esklabuen jabeak esklabuez aprobetxatzen ziren. Marxen garaian, berriz, antzerako zerbait gertatzen da...

Iraultza eta Klase Borroka Marxen arabera

Lana eta Gizarte Antolaketa

Lana ez da inoiz bakarka egiten. Langileak elkartean aritzen dira eta indarrak batzen dituzte haien lana eraginkorragoa bihurtzeko asmoz. Talde hauen antolamenduak era guztietakoak izan daitezke: tribua, estatua... Egitura hau gizonen antolakuntzaren mende dago, ez beste instantzia jainkotar baten mende.

Gizarte Klaseak eta Lehia

Gizarte baten barruko taldeen harremana ez da harmonia, lehiaketa hutsa baizik. Taldeak sortzen dira, batzuk menperatzaileak dira eta besteak menperatuak. Talde hauen arteko harremanak borroka eta esklusioa dira. Talde baten onura bestearen kalte da. Aurrez aurre dauden talde hauek gizarte klaseak dira. Gizarteko talde guztiak ez dira klaseak.

Klaseen...

Datu Bilketarako Tresnak: Inkesta eta Galderak

Datu bilketarako tresna nagusiak honako hauek dira: inkesta, elkarrizketa, behaketa eta esperimentua.

Inkesta: Definizioa eta Helburuak

Inkesta galdeketa baten bidez informazioa jasotzeko teknika da. Helburua portaeraren esanahia ezagutzea da. Lagin bat aztertuz, populazioari buruzko informazio adierazgarria lor daiteke. Talde bateko iritzi, portaera, jarrera eta joeren zenbaketaren adierazgarria da.

Inkestaren Abantailak

• Informazio iturri aberatsa da.
• Teknika egokia da erraz zenbatu daitezkeen fenomenoak aztertzeko.
• Baliozkotasuna eta fidagarritasuna beste teknika batzuetan baino errazago ezagutu daitezke.
• Populazio handiei buruzko orokortasunak (generalizazioak) egin daitezke.

Inkestaren Desabantailak

• Zailtasunak

Arrazoimenaren erabilera: publikoa vs pribatua

Kantek arrazoimenaren erabilerari buruz hitz egiten du bere idatzietan. Honen arabera, arrazoiaren erabilera publikoa askea izan behar du beti, aditu batek irakurle-publikoaren aurrean egiten duena baita; arrazoiaren erabilera pribatua, aldiz, mugatua da, kargu edo funtzionario-postu jakin bati dagokiona. Guzti hau argitzeko hiru adibide aipatzen ditu:

Adibide praktikoak

• Armadako ofiziala: Gainetik datorkion agindua bete behar du (pribatua), baina aditua denez, bere publikoaren aurrean ozen argudia dezake agindu horren helburu edo onuraz (publikoa).
• Herrikideak: Zergak ordaindu behar dituzte (pribatua), baina zergei buruzko gogoetak eta desadostasunak argitaratu ditzakete (publikoa).
• Apaizak: Zerbitzatzen

TESTUINGURU HISTORIKOA:

Karl Marxen ekarpenik handienetakoa arazo soziala da. Bere hiztegia egungo ekonomian nagusi da oraindik. Gure gizartean eta mundu osoan bere arrastorik badago eta bizirik dirau. Marxismoaren diskurtsoak esaten duena da: gizartea bi gizarte-klase bateraezinetan dagoela eta euren arteko harremana modu bakarrekoa izan daitekeela, boterea lortzeko helburuaz ematen den klase-borroka. Borroka horren ondorioz, marxismoa mundua, gizartea eta politika ulertzeko beste modua izan da XX. mende osoan. Wilhelm Friedrich Hegel hil zenean mutiko bat zen Marx. Renanian jaioa, abokatu judu diruduna zuen aita, eta gaztetatik filosofiari ekin zion. 1843an Prusiako monarkiaren aurkako artikulu batzuk idatzi ondoren, Frantziara ihes egin behar...

Errenazimenduko Utopia: Tomas Mororen "Utopia"

Errenazimenduko utopian, Tomas Mororen (1478-1535) "Utopia" dugu:

• Berdintasun ekonomikoa proposatzen du. Ez da jabetza pribaturik egon behar.
• Denen artean biltzen eta banatzen dira ondasunak.
• Ez dago dirurik. Laguntzan eta lan-trukean oinarritzen da ekonomia.
• Demokrazia. Ordezkari politikoak boto sekretuen bidez aukeratzen dira.
• Familia da gizarteko instituziorik garrantzitsuena.
• Gizartea planifikatuta dago. Elkarrekin jateko orduak, lanorduak, seme-alaben heziketa… dena antolatuta dago.
• Hezkuntza lanbide-heziketan eta gizarte-bizitzan oinarritzen da.
• Tolerantzia elkarbizitzarako printzipiorik garrantzitsuena da. Erlijioan, politikan eta gizartean tolerantzia egon behar da, eta bakoitzak bere sentimenduei