Kontu-ikuskaritza: definizioa, motak eta funtzioak
Kontu-ikuskaritza: definizioa eta helburu orokorrak
Kontu-ikuskaritza: Profesional konpetente eta independienteek kontabilitateko dokumentuak berrikusi eta egiaztatzen dituzte. Urteko kontuek ikuskatutako erakundearen ondarearen eta finantza-egoeraren irudi leiala erakusten duten zehazteko egiten da. Azterketa hori egiteko, arauekin sortutako prozedurak erabiltzen dira. Normalean aurreko ekitaldian onartutako eta aplikatutako kontabilitate-printzipio eta arauei jarraituta egiten da. Bukatzeko, iritzi bat ematen da berrikusitako objektuaren egiatasunaren gainean eta egin beharreko hobekuntzak iradokitzen dira.
Motak
Motak azpian sistema eta ikuskaritza-mota nagusiak azaltzen dira:
Kanpoko kontu-ikuskaritza (independentea)
Kanpoko kontu-ikuskaritza eta auditoria independentea: Ikuskaritzara zuzenean lotu gabe dauden pertsonek egiten dute. Auditoreak ezin du enpresarekin inolako loturarik izan; izanez gero, objektibotasunaren baldintza ez dela betetzen aurreikusiko litzateke.
Barneko kontu-ikuskaritza
Barneko kontu-ikuskaritza: Ikuskaritzaren esparruan dauden pertsonek egiten dute. Enpresaren prozedurak eta kontrol sistemak egiaztatzen dituzte, aurreikusitako moduan funtzionatzen duten ikusteko. Enpresa handietan barneko kontrol sistema egiaztatzen dute eta kontabilitateko saldoak errealitatearekin bat datozela begiratzen dute.
Kontu-ikuskaritza publikoa eta gobernukoa
Kontu-ikuskaritza publikoa eta gobernukoa: Estatuko organoek egiten dute, eskubide publikoko erakundeetan edo ondare nazionalari eta guztion onari eragiten dieten prozesuetan.
Kontu-ikuskaritza fiskalaren helburua
Kontu-ikuskaritza fiskalaran helburua: Preskribatu gabeko zergen arloa berrikustea eta egin daitezkeen aurrezki fiskalak detektatzea, enpresak aprobetxatzen ez dituen kenkariak edo desgrabazioak (diru-laguntzak) identifikatzeko.
Kontu-ikuskaritzaren funtzioak
Kontu-ikuskaritza lanaren funtzioak nagusiki hauek dira:
- Enpresako barneko iruzurrak saihestea.
- Urteko kontuek enpresaren egoera errealari dagokion irudia islatzen dutela ziurtatzea.
- Hobetzeko iradokizunak ematea eta kontrol-prozedurak indartzeko proposamenak egitea.
ICACen eskumen nagusiak
Kontabilitateko eta kontu-ikuskaritza erakundearen (ICAC) eskumen nagusiak dira:
- Kontu-ikuskarien erregistro ofiziala ezartzea eta jasotzea.
- Korporazioek egindako kontu-ikuskaritzako arau teknikoak homologatu eta iragartzea.
- Korporazio profesionalek egindako lanerako gaitasun azterketetan jarraitu beharreko oinarrizko arauak zehaztea.
Arrazoizkotasuna
Arrazoizkotasuna: Kontu-ikuskarien iritzia finantza eta kontabilitate-informazioaren zuzentasunaz eta zehaztasunaz konfiantzazkoa dela eta akats larriak ez daudela esateko dagoen arrazoizko ziurtasun-maila da; beharrezkoa den informazio guztia modu egokian aurkeztu behar da.